Opus 14-18

do 09/01/2014 - 17:16 2014 wordt hét jaar van de herdenking van het begin van de Eerste Wereldoorlog. Naast tv-series, boeken en tentoonstellingen is er nu ook 'Opus 14-18', een zesdelige radiodocumentaire die vanaf zondag op Klara wordt uitgezonden.

opus 14-18 klara eerste wereldoorlog johan van cauwenberge conz ralph vaughan williams ernst junger radiodocumentaire

Johan Van Cauwenberge over Ralph Vaughan Williams

09/01/201417:29

Johan Van Cauwenberge over Ralph Vaughan Williams

09/01/201417:29

Vorig jaar trok Johan Van Cauwenberge met zijn zoon, striptekenaar Conz, naar de plaatsen waar kunstenaars tijdens WOI aan het strijdgewoel deelnamen. Want tussen de 65 miljoen jonge en minder jonge mannen die naar het front gingen om te vechten, waren er ook enkele honderden kunstenaars: schilders, schrijvers, componisten, ... .

Met de microfoon in de aanslag horen we vader en zoon Van Cauwenberge de sporen van deze kunstenaars in het Vlaamse en Franse landschap opzoeken. Zo komen zij in de eerste aflevering terecht in een bunker in Guillemont (departement Somme) waar de Duitse schrijver Ernst Jünger een deel van zijn diensttijd doorbracht. Het vergt wel enige overtuigingskracht om van de dame, van wie het domein is waarop de bunker ligt, toelating te krijgen om de drie onderaardse kamertjes te betreden.

Ook de verschillende monumenten die na de oorlog werden opgericht, liggen op de route van de reporters. Het bizarre monument ter herdenking van de eerste tankaanval in Pozières maakt grote indruk. Vooral Conz is gefascineerd door de miniatuurtanks die naar de vier windstreken wijzen. In hetzelfde dorp ontmoeten zij ook een man die al jaren aan een eigen getrouwe kopie van een loopgraaf werkt.

Het landschap zelf was ook een bron van inspiratie voor de kunstenaars die als soldaat in Frankrijk en Vlaanderen terecht kwamen. Aan de hand van brieffragmenten van componist Ralph Vaughan Williams, die in de Somme dienst deed als brancardier, wordt duidelijk dat zijn ‘Pastoral Symphony’ niet op de glooiende Engelse heuvels geïnspireerd is, maar op de streek rond het verwoeste dorp van Mont-Saint-Éloi.

Van Cocteau tot Disney

En zo zit de reeks vol wetenswaardigheden die de verschrikkingen van deze oorlog opnieuw voor de geest halen. In de eerste aflevering komen verder o.a. J.R.R. Tolkien, George Butterworth en Ford Maddox Ford, de auteur van ‘Parade’s End’, aan bod.

Tijdens de andere afleveringen komt u meer te weten over de belevenissen van Paul Hindemith, Jean Cocteau, Erich Maria Remarque, John McRae en Louis-Ferdinand Céline in de Westhoek en over Maurice Ravel, Francis Poulenc, Alain-Fournier, Maurice Genevoix, en Charles Péguy in de streek rond Verdun.
Ook de Belgische kunstenaars krijgen aandacht: Ernest Claes, Rik Wouters, Paul Van Ostaijen en Constant Permeke. Verder enkele merkwaardige figuren uit de wereld van het amusement: Buster Keaton, Sarah Bernardt, Maurice Chevalier en Walt Disney.

[ Opus 14-18 wordt vanaf 12 januari zes weken lang uitgezonden op Klara, elke zondag van 18 tot 20 uur. De radioreeks wordt aangevuld met het gelijknamige boek met foto’s van Philippe Debeerst en teksten van Johan Van Cauwenberge, een uitgave van Lannoo en Klara.

De reeks is na uitzending ook beschikbaar als podcast. Er is er tenslotte ook nog een blog met beeldmateriaal, die vindt u op opus14-18.tumblr.com ]