Ooggetuigen uit de Grote Oorlog - Edward Alexander Powell

vr 27/09/2013 - 17:50 Het eerste boek uit een reeks met ooggetuigen van WOI, in dit geval een Amerikaanse reporter in Antwerpen in 1914, die niet geheel objectief, maar wel zeer inlevend beschrijft wat hij meemaakt.

edward alexander powell ooggetuigen uit de grote oorlog amerika verenigde staten reporter eerste wereldoorlog WOI recensie joanna vanderheyden

"En terwijl deze machtige oorlogsmachine voorbijgleed, even meedogenloos en efficiënt als een pletwals, kon ik alleen maar bewondering opbrengen voor het galante, ridderlijke en heroïsche, maar toch zo slecht voorbereide, kleine leger van België die dat zo lang had tegengehouden". Dat is de slotzin (tenslotte kent u toch de afloop van de Eerste Wereldoorlog) van 'Fighting in Flanders', het ooggetuigenverslag van de Amerikaanse journalist, avonturier Edward Alexander Powell is nu voor het eerst in het Nederlands verschenen.

Poor little Belgium

Powell beschrijft met veel verve de eerste maanden van de Eerste Wereldoorlog. Hij verblijft in het nog onbezette Antwerpen, maakt er het beleg van de stad mee en kan zich daarnaast opmerkelijk vrij bewegen tussen de vijandelijkheden door. De stijl van de 34-jarige verslaggever is kleurrijk, boeiend én zacht humoristisch maar de vandaag zo gekoesterde objectiviteit beheerst hij niet; een rasverteller met een bijzonder warm hart voor 'poor little Belgium'. Desalniettemin luistert hij met belangstelling naar de Duitse argumenten, meer kan of wil hij niet opbrengen… Slechts hier en daar ontmoet hij een 'goede Duitser'... Het is onder meer deze partijdigheid, toch wel vreemd voor een neutrale Amerikaan, die 'Fighting in Flanders' tot een aantrekkelijke, relevante bron maakt. En dat is tijdens de oorlog het grote lezerspubliek niet ontgaan. Fighting in Flanders verschijnt nog voor de jaarwissel 1914-1915 en wordt een bestseller. Een mooi geschenk voor Kerstmis 1914 met de achterliggende troostende gedachte dat de oorlog toch vlug voorbij zou zijn.

Scoops

Edward Alexander Powell logeert in Hotel Antoine aan de Schoenmarkt in Antwerpen waar het leven van de oorlogscorrespondent ook luxueuze kantjes krijgt... Zet de mondaine feestjes opzij en je leest Powells meeslepend verslag over de eerste zeppelinaanval op de stad. Hij scoorde ermee want ook op journalistieke primeurs werd er toen al jacht gemaakt. Informatie uit tweede hand hoeft, naar Powells maatstaven, niet altijd gecontroleerd te worden; zijn de feiten niet zo gebeurd maar goed verteld, dan blijven ze de moeite waard om door te geven aan de lezers...

Zo krijgt o.m. Antwerpen met 'Fighting in Flanders' een lezenswaardig verslag van de eerste vier maanden oorlog. Powell heeft oog voor de militaire installaties, de nieuwe technieken en de te volgen strategieën. Zijn observaties leveren sterke getuigenissen op van het verdriet en de miserie van de oorlogsslachtoffers; soms liefdevol, altijd respectvol. Zijn schrijf- en vertelstijl is nooit barok en daardoor opvallend hedendaags. Ondanks deze kwaliteiten benadert 'Fighting in Flanders' nooit de toon noch de stijl zo kenmerkend voor grote oorlogsliteratuur. Die brengt de lezer tot de kern van zijn existentiële angsten. Alexander Powell heeft geen valse pretenties: hij is een verslaggever, geen auteur van een vredesmanifest.

De foto's van de hartelijke, vaak geestige jonge Donald Thompson zijn sprekend en overtuigend: vernielde gevels, oprukkende Duitsers of vluchtende burgers, de afdrukkwaliteit is daarentegen jammer genoeg onaantrekkelijk...

Eerste van de reeks

Dit is de eerste publicatie van 'Ooggetuigen uit de Grote Oorlog', een reeks waarin het Davidsfonds tijdgenoten aan het woord laat via teksten geschreven én uitgegeven tijdens de Eerste Wereldoorlog. Anthony en Nicky Langley zijn gepassioneerd bezig met het conflict en zorgden voor de vertaling/bewerking van Powells verslag. 'Een Amerikaanse reporter beleeft en beschrijft de strijd in Vlaanderen in 1914' geeft u meer dan alleen Powells verslag.

Eerst is er een historische schets van de Antwerpse situatie in 1914 en een inleidend essay van VRT journalist-oorlogscorrespondent Jens Franssen. Hij houdt  o.m. de journalistieke kwaliteiten van 'Fighting in Flanders' tegen het licht en kijkt naar de oorlogsvoering van vandaag. Interessante thema's zoals de sterke, nooit meer te negeren publieke opinie, het veranderende profiel van de soldaat of de burgerjounalistiek in oorlogstijd, om er slechts enkele te noemen, beïnvloeden de nieuwe conflicten en vormen ongekende uitdagingen voor eigentijdse journalisten.

Joanna Van der Heyden
Joanna Van der Heyden werkte als presentator/producer voor Klara en voorlopers. Daar maakte ze o.m. bijdrages over cultuur- en politieke geschiedenis. Ze was de vrouwenstem van Histories.

[Ooggetuigen uit de Grote Oorlog. Een Amerikaanse reporter beleeft en beschrijft de strijd in Vlaanderen in 1914 van Edward Alexander Powell, bewerkt door Nicky en Anthony Langley, is uitgegeven bij Davidsfonds, Leuven, 2013, 199 blz]