The dark ages

© Dashuber
di 26/05/2015 - 12:19 *** Studenten van de Faculteit Letteren van de KU Leuven Campus Brussel recenseren voor Cobra.be vanop het Kunstenfestivaldesarts. Nu: 'The dark ages' van Milo Rau/International Institute of Political Murder.

theater podium voorstelling kunstenfestivaldesarts recensie international institute of political murder: the dark ages milo rau

De Europese desillusie

“Wat is het verschil tussen Sarajevo en Auschwitz? – In Auschwitz hadden ze gas”, grapt een Bosnische actrice uit Sarajevo. De nieuwste productie van Milo Rau brengt de verhalen van een Duitser, een Russische, een Servische en twee Bosniërs. Elk van die verhalen vertelt hun persoonlijke lijdensweg en die van een deel van Europa.

Wanneer het publiek plaatsneemt, staat er een grote tombe op de scene. Bij het begin van de voorstelling wordt die omgedraaid, waardoor de scène verandert in een bureau met boekenkast, landkaarten, tafels en stoelen. Boven het bureau hangt een groot scherm waarop de acteurs geprojecteerd worden terwijl ze aan het woord zijn, ze worden live gefilmd.

Het drama bestaat uit vijf bedrijven waarin de levens van de acteurs met elkaar verweven raken door stukjes persoonlijke geschiedenis. Foto’s en videofragmenten ondersteunen elke getuigenis. De lijn tussen acteur en kwetsbaar persoon vervaagt: de acteurs halen hun donkerste herinneringen naar boven en vertellen hun leven voor de camera, waardoor het toneel deels op een documentaire lijkt.

Nationalisme, vluchten en onmacht krijgen in elk verhaal een eigen betekenis. Hierbij stelt elke acteur zich de vraag: “Bestaat gerechtigheid wel?” Het nieuwe Europa dat alle acteurs in de steek heeft gelaten, wordt ook sterk in vraag gesteld.

De vijf acteurs kaarten grote sociale en politieke problemen aan die vandaag nog steeds actueel zijn op verschillende plaatsen in de wereld. De mix van persoonlijke en universele problemen is boeiend, al bleef het publiek niet de hele tijd even geboeid. Sommige getuigenissen mochten best wat korter en krachtiger.

Julie Van Beeck

 

Een persoonlijke burgeroorlog.

In 'The Dark Ages' vertellen Duitse, Servische, Bosnische en Russische acteurs over hun leven voor, tijdens en na de oorlog. Door de persoonlijke verhalen te aanhoren, wordt de toeschouwer in de rol van voyeur geplaatst en worden over zijn ideeën over de oorlog door elkaar geschud.

Wanneer het publiek binnenkomt, zitten de acteurs al klaar op het podium naast een herdenkingsmonument. Zodra het stuk begint, draaien ze deze constructie om en onthullen ze een bureau waar de acteurs elk hun verhaal vertellen. De eerste acteur vertelt hoe hij toekeek toen zijn buren uit een massagraf opgegraven werden. De slachtoffers krijgen een gezicht wanneer een filmpje wordt afgespeeld van een verlovingsfeest. De Bosniër laat er geen gras over groeien: bijna iedereen op dit filmpje is dood of bleef alleen achter. De confrontatie is steenhard.

De grootste meerwaarde aan dit stuk is de persoonlijke benadering. Zo vertelt een acteur hoe zijn broer zijn stervende ouders probeerde leeg te melken. Hoewel dit verhaal niet rechtstreeks te maken heeft met de oorlog, illustreert het wel de teleurstelling van een andere actrice: “ik dacht dat het anders zou zijn. Ik dacht dat we betere mensen zouden worden”. Het is onmogelijk om niet geraakt te worden door deze verhalen. Dat je er niet aan kunt ontsnappen, wordt versterkt doordat de auteurs gefilmd worden in close-up, waardoor ze je voortdurend rechtstreeks lijken aan te kijken. Verschillende attributen, foto’s en filmpjes van de acteurs bekrachtigen nog de intimiteit.

Door naar deze persoonlijke verhalen te luisteren, beseft het publiek dat geschiedenisboeken niet alles vertellen. Hoewel dit stuk niet meer dan een verzameling monologen is, hangt het publiek de hele tijd aan de lippen van de acteurs. Het is een fenomenale en unieke voorstelling die de toeschouwer goed wakker schudt en doet nadenken over het “nieuwe Europa”.

Mélanie Pierre

['The dark ages' – Milo Rau/International Institute of Political Murder. Gezien op 23 mei 2015 in het Theatre National ihkv het Kunstfestivaldesarts.]

Deze recensie werd gepubliceerd in het kader van een samenwerking tussen Cobra.be en de studenten van de Faculteit Letteren, KU Leuven Campus Brussel.

Alle recensies van het Kunstenfestivaldesarts