Het Fioretti Project – Lucinda Ra|De Werf

ma 30/03/2015 - 10:54 **** Een jaar hebben ze er over gedaan, over het Fioretti Project, een voorstelling over kinderpsychiatrie. Om niet te vervallen in clichés en holle bewoordingen ging de ploeg van Lucinda Ra leven, werken, plezier maken met de kinderen in Fioretti. Ze maakten er een kleurrijke, chaotische voorstelling van die op een heel eigen manier hun ervaringen deelt. Geen emotionele reis door de geschiedenis en problemen van de kinderen, maar wel een wandeling op de dunne lijn tussen ziek – gezond, wild – braaf, normaal – abnormaal.

fioretti lucinda ra de werf kinderpsychiatrie theater

Lucinda Ra, een nieuwbakken gelegenheidscollectief met o. a. Simon Allemeersch, Stefanie Claes, Barbara Claes en Maarten De Vrieze, stelden zichzelf voor een moeilijke opdracht: een stuk maken over kinderpsychiatrie. Ze kozen voor een lange residentie in Fioretti, de kinderpsychiatrische afdeling van het Psychiatrisch centrum Dr. Guislain te Gent. Ze kozen met andere woorden voor een lang en inspirerend werkproces dat zich eerst op de kinderen en hun leefwereld richtte en dan pas op theater maken. Ieder lid van het collectief bracht zijn eigen medium binnen in de instelling: muziek, fotografie, film, tekst, tekeningen… Het is geen malse opdracht de moeilijke thematiek en de verscheidenheid aan werkvormen samen te brengen, maar het lukt hen wonderwel.

“En ik werk in theater…”

Verwacht je echter niet aan persoonlijke verhalen of een relaas over hoe zwaar het de kinderen valt. Dit krijgen we niet te zien. Het zorgt op sommige momenten voor een gebrek aan diepgang , maar maakt het thema van de voorstelling net anders verwacht. Lucinda Ra probeert zonder moralistisch te doen onze blik op deze ‘wilde’ kinderen in vraag te stellen. Wanneer is een kind gewoon wat druk en wanneer is het ziek? Wat aanvaarden we, wat niet? De chaos is nooit ver weg en de maskers, tekeningen en heerlijke scheldtirades zorgen voor een minder conventionele weergave van de gedachten en creativiteit van de kinderen. Vooral Allemeersch’s beginmonoloog zet ons meteen op het juiste spoor. Brand stichten, vechten, op autodaken wandelen… een hele reeks aan net iets te gewelddadige kinderbezigheden. “En dan ben ik theater gaan maken”, zegt Allemeersch terloops. De een wordt ‘gek’, de ander wordt kunstenaar. Ook een knoert van een cliché, maar wel één die doet nadenken.

Vernuftig naïef

De voorstelling wordt aaneengeregen door stukken muziek en liederen met teksten van Barbara Claes. Grappige nummers vol woordvervormingen en neologismen die in hun simpelheid en naïviteit een aanklacht brengen tegen het categoriseren en objectiveren van psychische ziekten, belichaamd door onder andere het diagnostisch handboek DSM-IV-TR. De voorstelling heeft een hoog art brut gehalte. Het is niet netjes afgewerkt, opzettelijk imperfect en met grote passie en humor gebracht. De samenwerking met de kinderen is concreet zichtbaar: de monstermaskers die ze samen maakten, de grote houten raket die moest worden gelanceerd, de muziek, de interviews… Alles blijft echter fragmentarisch. Nooit vormt het een samenhangend geheel. Af en toe missen we daardoor wat inhoudelijke diepgang, maar het smoort onze neiging tot voyeurisme in de kiem. Het Fioretti Project brengt geen aangrijpende inkijk in de ziel van enkele kinderen, maar staat net daarom dichter bij ons. Minder vreemd, niet abnormaal, maar wel herkenbaar.

[ Het Fiorettiproject ging in première in De Werf op 26 maart 2015. Bekijk hier de volledige speellijst ]

Eline Van de Voorde
Eline Van de Voorde is theaterwetenschapster en oud-medewerker bij Cobra.be. Momenteel is ze aan de slag in het Museum Dr. Guislain.