Tristero - Toestand

wo 20/03/2013 - 20:30 **** Kristien De Proost geeft zich schaamteloos bloot. Noem het een zelfportret of een representatie, bovenal is ‘Toestand’ een pittige voorstelling waarin De Proost in een eigen tekst toont hoe moeilijk het is jezelf objectief weer te geven. Een tot mislukken gedoemde momentopname.

tristero toestand kristien de proost zelfportret

Wanneer we de zaal binnenkomen, loopt Kristien De Proost met stevige tred op een loopband in het midden van de ruimte. Het decor toont een tentoonstellingsruimte vol objecten, met De Proost als “pièce de résistance”. Omringd door glazen kasten en voorwerpen als gouden glitterschoenen, een kettingzaag en een schooluniform, brengt de actrice haar tekst: ‘Toestand’.

Likes en dislikes

De oranje vloer en het appelblauwzeegroene gordijn waar in gouden letters “Kristien De Proost 2013” op staat, zijn lelijk retro, heerlijke seventies kitsch. Een suppoost, de vader van De Proost, zit achter een toonbank waar je hem amper ziet. Alsof hij per ongeluk in het decor is beland en is blijven zitten. Naast hem staat een wand met ouderwetse draai- en drukknoppen om muziek, loopband en licht te bedienen. Hij is een stille aanwezige, die soms meewarig en andere keren geamuseerd naar het zelfportret kijkt.

De Proost stelt zichzelf tentoon. Meer dan een uur loopt ze op een loopband terwijl ze kleine en grote details over haar leven en persoonlijkheid uit de doeken doet. Van wat ze haat tot waar ze van houdt. In cijfers en woorden brengt ze haar leven in kaart, op het gênante af. Met een weergave van haar lichaam veinst ze een objectieve blik op zichzelf. Ze weidt uit over haar achteruitstekende kont, kromme tenen, het haar op haar benen, haar slechte tanden… Muziek zorgt voor korte intermezzo’s waarop De Proost met smalende glimlach ritmisch begint te wandelen en te dansen.

Waar of vals?

‘Toestand’ is een ware uitputtingsslag. Al is het niet van De Proosts gezicht af te lezen. Meer dan een uur loopt en spreekt ze quasi onafgebroken. Alsof lichamelijke inspanning waarheid in de hand werkt. Te uitputtend om te liegen. In tegenstelling tot haar manier van spreken zijn haar kostuums helemaal niet naturel. Het maatpak waarmee ze het stuk begint, wordt midden in het stuk ingewisseld voor een wit, kort glitterpakje, als was ze een showgirl. Het kan er niet valser en onnatuurlijker uitzien.

De Proost weidt uit over wat haar blij maakt, waar ze zich aan ergert, hoe mensen haar zien en hoe ze zichzelf ziet. Haar favoriete pornofilm, haar bijnamen, haar liefde voor wiskunde (want het begint bij tellen en eindigt in oneindigheid). Bij alles wat ze zegt, vragen we ons af of ze het meent en of het klopt. Zou ze echt zo zijn? Haat ze vrouwen die hun zinnen beginnen met “ik ben geen feministe, maar…”? Zou ze echt lijden aan flatulentie, waar ze zo uitvoerig en zonder gêne over vertelt?

Een briljante momentopname

Die drang naar waarheid laten we tegelijkertijd ook graag los, want wat De Proost tentoonstelt is niet zozeer een objectieve weergave of zelfportret, maar de onmogelijkheid om jezelf perfect en nauwkeurig te representeren. We worden geraakt door haar brutale en grappige directheid. De gênante weetjes doen ons, of ze nu waar zijn of niet, heerlijk en hartelijk lachen. Wat ‘Toestand’ typeert, is de herkenbaarheid. Het verschil tussen hoe anderen je zien en hoe je jezelf ziet, de kritiek op jezelf en de aanvaarding van jezelf. De Proosts voorstelling is een pareltje: in spel, in tekst en in humor. Brutaal, gevat, geestig en herkenbaar, zoals theater vaker hoort te zijn.

Eline Van de Voorde
 

[Toestand – Tristero. Speelt van 20 tot 23 maart in de Kaaitheaterstudio's, nadien op tournee]