Operatie Charlie - Bronks

do 28/02/2013 - 16:43 Cobra.be stuurt laatstejaarssnaken van het Paridaensinstituut in Leuven naar het theater. En publiceert hun bevindingen naast die van professionals. Studente Nathalie Willems ging samen met Roeland de Trazegnies naar 'Operatie Charlie' van Bronks.

operatie charlie bronks joris hessels dominique van malder natacha pire randi de vlieghe jongeren engagement protest

"Levendige frisheid"

Soms schoppen de personages, niet de acteurs, er grondig naast, maar dat is dan met de beste bedoelingen. Een voorstelling die spettert van het enthousiasme en de vitaliteit, een grappige, ontroerende en relativerende trip die de wereld verandert.

Dominique Van Malder speelt Pieter-Jan, een boze en kwetsbare knuffelbeer die solliciteert om te infiltreren in een jongerenprotestbeweging. Als 'Operatie Charlie' wil die beweging gerichte bewustmakingsaanslagen plegen in de maatschappij. Vaak gaat het om goed voorbereide en ingestudeerde flash mobs op publieke plaatsen waarbij de toeschouwer een bewustzijn wordt aangetoond. Operatie Charlie richt zich tegen de banken, tegen het kapitalisme maar ook tegen de hersenloze routine van elke dag. De openingsscène houdt het midden tussen een uit de hand gelopen sollicitatie en een naar de keel grijpende gijzeling. De andere drie acteurs hebben Pieter-Jan, PJ voor de vrienden, geblinddoekt meegenomen naar hun hoofdkwartier, en bereiden zich voor om de nieuwe recruut te testen tot het uiterste. Joris Hessels, Randi De Vlieghe en danseres Natascha Pire komen heel bedreigend over, versterkt door de carnavalsmaskers die ze dragen om onbekend te blijven. Na een tijd wordt de nieuweling aanvaard en wordt opnieuw overgegaan tot actie.

Operatie Charlie is de perfecte mix tussen een vitale dansvoorstelling en pakkend teksttheater. Meer zelfs, de twee goed gekozen en zorgvuldige opgebouwde choreografieën in de voorstelling versterken de dynamiek van de vier personages: de bewegingen relativeren én onderstrepen het engagement van het viertal. Vooral de Maorische gevechtsdans of haka dondert de zaal in en intimideert. Ondertussen maken de tekst en de rake dialogen veelgelaagde personages zichtbaar. De voorstelling heeft ook twee sterke monologen die de complexiteit van deze wereld blootleggen. Waar actiegroepen in vroegere generaties duidelijker konden vechten voor één doel is deze operatie Charlie een spuwen en schoppen tegen de uitgebreide afstompende veelheid van de samenleving. Joris Hessels probeert dat razend te verwoorden in een monoloog die de dood verklaart aan die veelheid, Randi De Vlieghe ontroert even later door honderden dingen op te sommen waar geen moed voor nodig is, om daarna te eindigen met een opsomming van alledaagse pijnen waar wel moed voor nodig is. “je hebt geen moed nodig om in een vliegtuig te stappen en te vliegen naar een ver warm land, je hebt wel moed nodig om alleen te zijn” Het zijn krachtige zeldzame theatermonologen die juist aankomen bij de toehoorder, zonder pamflettair te zijn. Veel van het spelplezier komt uit improvisatie, nadien professioneel afgewerkt door spelcoach Herwig Illegems. Daardoor behoudt het geheel een levendige frisheid die geen moment verveelt.

De losgeslagen wereldverbeteraars stuntelen in hun onvolmaaktheid. Ondanks de goed geïnspireerde voorbereiding en de vele theatrale hulpmiddelen is hun uiteindelijke actie maar half werk. Het zijn geen gefrustreerde weirdo’s die met een mes in de hand hun frustratie afreageren op een kinderdagverblijf. Het zijn kwetsbare jongeren met een ideaal, die elk met hun verleden, een warme groep zoeken en een duidelijk doel. Onder de schil van de actie zitten kwetsbare jonge mensen: Joris Hessels is een zoekende fils-a-papa, Dominique Van Malder verstikt onder zijn afwezige vader, Natascha Pire is vastgelopen na een geschonden seksualiteit.

Het decor van Jan De Brabander maakt het geheel af. De naar aandacht schreeuwende kunstberg met koe en schapenwolk, overblijfsel van een reclamespot voor een nieuw automerk, is tegelijk een escapistisch droomland én een kapitalistisch symbool waar het viertal zich tegen afzet. Ook de muziek van Thomas Devos (Tommigun) versterkt en ontroert.

Deze voorstelling snijdt herkenbaar in het vel , tenminste in dat van mij. Ik ben benieuwd of het jonge kijkers even hard aanspreekt. Operatie Charlie toont hoe moeilijk engagement is in hopeloze tijden en hoe je dat het best kan verwezenlijken …. In het theater.

Roeland de Trazegnies

24/07/201210:51


****
 

"Much ado about nothing"

Uit interviews met de makers van ‘Operatie Charlie’, een jeugdtheaterstuk van Bronks, was wel al duidelijk dat ze iets revolutionairs wilden doen. De tragiek van vier jongeren uit een ‘verloren generatie’ is wat ze wilden tonen, want “Het zijn niet alleen jongeren die in de war zijn. Ook hun ouders. De hele wereld is het.” Of dat waar is, is nog maar de vraag. Wat wel kan, is dat u verwarder bent nà het zien van ‘Operatie Charlie’ dan ervoor. Allicht is dat niet helemaal de bedoeling, of misschien net wel? Enfin, u begrijpt (of net niet) waar ik naartoe wil…

“Wij streven alles na om authentiek over te komen”

Natascha Pire, Randi de Vlieghe, Joris Hessels en Dominique Van Malder - drie mannen en één vrouw - vertolken vier jongeren die elk met hun eigen problemen worstelen. Operatie Charlie is voor hen een manier om hun ongenoegen te uiten over de maatschappij van vandaag, en dat doen ze op allerlei uitzonderlijke manieren… Fijn voor hen dat ze elkaar hierin gevonden hebben.

Het is echter niet volledig duidelijk wát ze precies aanklagen. Zelfs na een hele monoloog waarin elke zin begint met “Dood aan” blijft het nog steeds vaag. “Dood aan mensen die het gemaakt hebben”, ”Dood aan Facebook”, “Dood aan alle mensen die denken dat de nulmeridiaan door hun gat loopt” en aan nog zo’n honderd andere dingen. Een ander deel van ‘Operatie Charlie’ verloopt gelijkaardig: “Er is geen moed nodig om…”. En deel twee: “Er is moed nodig om…”. Zo is er geen moed nodig om voor elke gelegenheid de perfecte outfit te hebben, noch om op het vliegtuig naar een zonnig oord te stappen. Neen, maar deze dingen zijn wel leuk.
 

“Niet gezien worden is tijdverlies, ons hele lichaam gooien wij in de strijd”

De scène moet iets als een rommelige garage voorstellen, gevuld met een hele hoop bestemde (en ook enkele onbestemde) voorwerpen. Van al deze attributen maken de vier acteurs het hele stuk lang gretig gebruik. Dat is één van de fijne dingen aan ‘Operatie Charlie’, naast de kostuums (adamskostuums inbegrepen) en het veelvuldig gebruik van muziek en lichteffecten.

Het stuk is ook heel fysiek. Van de vier acteurs zijn er twee dansers van opleiding bij, en dat is te merken. Monologen en dialogen worden afgewisseld met opmerkelijke choreografieën, niet per se dans. Deze - soms ludieke – stukjes in combinatie met een hele hoop gedurfde uitspraken laten de 75 minuten wel voorbijvliegen. Van het uitbraken van een hamburger en bloederige taferelen, tot passionele kussen en ‘mooning’, allemaal maakt het deel uit van ‘Operatie Charlie’. U vervelen zal u dus niet doen.

Op de acteerprestaties is niets (of weinig) aan te merken. Dat bovendien een grote portie durf nodig is om hun rollen neer te zetten, is wel het minste wat je kan zeggen. ‘Gène op scène’ is volgens Van Hessel iets wat hun coach (Herwig Ilegems, bekend van ‘Van Vlees en Bloed’ en ‘Duts’) heel fel opzoekt, een zéér ware uitspraak. Schreeuwen en tieren, halfnaakt over het podium kruipen, dansen,… Het is niet iedereen meegegeven.

“Bij deze heb ik besloten om geen mens meer te zijn”

De acteurs gebruiken regelmatig maskers. Zo krijg je gedurende de eerste tien minuten van het stuk de gezichten van drie van de vier acteurs nog niet te zien. Dit zorgt voor suspense, waardoor de toeschouwer zich afvraagt: Waarom gebeurt dit? Wat komt er nu? Dat is toch positief, denkt u? Wel, het probleem is dat je je dit gedurende héél het stuk afvraagt. De ene bizarre scène vloeit naadloos over in de andere, maar uiteindelijk blijft de clou een mysterie.

Het achterliggende idee van de voorstelling klinkt nochtans veelbelovend: de jeugd van nu heeft zoveel kansen en mogelijkheden, ze genieten een goede opleiding, hebben niets tekort en plots staan ze daar in de echte wereld, geen excuus om ‘het niet te maken’ – een welbekend gevoel voor vele jongeren. Maar helaas komt deze thematiek onvoldoende expliciet naar voren in het stuk. Misschien is dit voor iedereen anders, maar het lijkt toch allemaal een beetje 'much ado about nothing'.

‘Operatie Charlie’ van Bronks, een verrassend stuk met vele onverwachte wendingen, maar de boodschap die ze willen verkondigen is meer dan een tikkeltje… verward. Het grappigste was nog het mopje: ‘Waarom gaat Sinterklaas nooit naar de moskee?’ Voor het antwoord zal u zèlf moeten gaan kijken.

Nathalie Willems

06/10/201211:46

**


Gezien op 24 februari in theaterzaal Bronks in Brussel.

['Operatie Charlie' - Bronks. Van en met : Natascha Pire, Randi De Vlieghe, Dominique Van Malder, Joris Hessels. Muziek: Thomas Devos (Tommigun, Man on Munro). Vormgeving: Jan De Brabander. Coach: Herwig Ilegems. Nog tot 30 maart 2013.]

Nathalie Willems

Nathalie

  • Voornaam: Nathalie
  • Familienaam: Willems
  • Woonplaats: Veltem-Beisem

  • Houdt van: lezen, gitaar spelen, sporten, op vakantie gaan, films, afspreken met vrienden en gezelligheid met familie
  • Heeft een hekel aan: lage temperaturen, dingen die niet als gepland lopen en tijdverspilling

besproken door de klas van Piet