Kaspar - Braakland/ZheBilding

ma 04/03/2013 - 09:15 Cobra.be stuurt laatstejaarssnaken van het Paridaensinstituut in Leuven naar het theater. En publiceert hun bevindingen naast die van professionals. Onze recensente Eline Van de Voorde ging samen met studente Mathilde Vriens naar 'Kaspar' van Braakland/Zhebilding.

kaspar kaspar hauser braakland/zhebilding janne desmet steven beersmans kris cuppens geert waegeman de klas van piet mathilde vriens

De vondeling Kaspar Hauser verschijnt op de markt van Nürnberg na 16 jaar te hebben geleefd in een donker hol. Hij kan niet spreken, buiten een enkele zin, schrijft enkel zijn eigen naam en lijkt voor de rest tot weinig communicatie in staat. Een fascinerende rariteit die de aandacht trekt van de Nürnbergse bewoners.

 

"Te veel parade, te weinig waanzin"

Vier acteurs vertellen en becommentariëren het verhaal van de bizarre Kaspar. De muziek van Geert Waegeman draagt het verhaal en geeft muzikaliteit aan de tekst. Elke avond vervoegt een nieuwe acteur het gezelschap om de rol van de vondeling te vertolken.

Een muzikale vertelling

Met enkele regie aanwijzingen van zijn medespelers en een tekst op de autocue wordt hij onvoorbereid voor de leeuwen gegooid. Een manier om telkens een nieuwe dynamiek in de voorstelling te steken en de vertolking van Kaspar authentieker te maken. We verwachten dan ook enkele spannende momenten, maar die blijven echter uit. Het strakke stramien van de voorstelling wordt niet op losse schroeven gezet.

De acteurs brengen ons naar het donkere leven van de jonge Kaspar. De moeilijkheid om zijn situatie te beschrijven wordt duidelijk wanneer actrice Janne Desmet uitbeeldt hoe Kaspar zich moet hebben gevoeld en gedragen in dat duister hol zonder menselijk contact. Ze beschrijft zijn situatie, maar woorden lijken hier niet passend. Ze imiteert hem. Hurkend, wachtend op de volgende dag. Hoewel, wat is tijd, dag en nacht in een donker gat? Uitbeelden blijkt moeilijk en moet wel verzanden in een karikatuur: een misvormde, monsterlijke mens.

Tijdloos maar weinig aangrijpend

De Kaspar van dienst, Steven Beersmans, toont een gewonere versie van de vondeling: stil, asociaal, vervreemd van de wereld. Hij is een interessant studieobject dat wordt uitgeroepen tot fenomeen. Zijn omstaanders leren hem spreken en testen zijn denkvermogen. Ze maken de wilde mens mondig om hem al te snel weer monddood te maken.

De acteurs van Braakland/ZheBilding brengen het verhaal in een tijd die heden en verleden is. Geschiedenis en actualiteit lopen in elkaar over. Verhalen over ontvoerde, opgesloten en misbruikte kinderen zijn legio en het verband met de zaak Dutroux en het verhaal van Natascha Kampusch is snel gelegd en wordt ook in het stuk aangehaald.

Overlevenden van dergelijke tragedies krijgen vaak een mythische status. Bij Kaspar is dat niet anders. Hij wordt beschouwd als een soort Messias die ons misschien meer kan vertellen over de mysteries van het leven, de wereld in een ander daglicht kan stellen. Wat een teleurstelling als blijkt dat deze mens net zo is als ieder ander. Hij is getekend door zijn opsluiting, maar kan er absoluut geen betere uitleg aan geven. Hij wil met rust gelaten worden. Wanneer Kaspar besluit niet te willen meedoen aan de rariteitenparade, wordt hij door het volk uitgespuwd. Met de dood tot gevolg.

Te letterlijke weergave

De bedenkingen die we als toeschouwer maken bij het leven van Kaspar worden letterlijk in de tekst aangehaald, maar zijn vluchtig. Ze lijken ons weinig te raken. De tragiek van deze verschoppeling blijft oppervlakkig, gemakkelijk weg te wuiven. Humor zou het tragische kunnen versterken, maar blijft hier steken in wat grappen en grollen. We zien te veel de parade en te weinig de waanzin van Kaspars leven. De tekst mag dan spitsvondig, grappig en poëtisch zijn, toch is hij grotendeels een overzicht. Een feitelijk relaas van een leven dat mysterieus begon en in mysterie eindigde, maar weinig aan de verbeelding overlaat.

Eline Van de Voorde

06/10/201211:46

**
 

"Mooi idee, maar niet waargemaakt"

De mysterieuze, historische figuur Kaspar Hauser wordt door Braakland gepresenteerd in ‘Kaspar’. Een stuk dat zijn hoge verwachtingen niet inlost, maar waar de acteurs hun ziel blootleggen en verwoordingen als muziek in de oren klinken.

Kaspar herboren en ontdekt

Na 17 jaar in een donker hol te hebben gezeten, wordt Kaspar gedropt in Nürnberg. Met een speelgoedpaard en alleen de kennis om zijn naam te schrijven en de zin ‘Ruiter worden zoals ook mijn vader was’ te zeggen, wordt hij door een groepje voetgangers opgemerkt.

Janne Desmet illustreert briljant de reactie van Kaspar wanneer hij blootgesteld wordt aan het buitenlicht en leert lopen. Haar gezichtsuitdrukkingen en bewegingen zijn zo theatraal dat ze de hele zaal doet schateren. Even later wordt haar rol overgenomen door Steven Beersmans. U hoeft deze naam niet in uw geheugen te prenten. Kaspar wordt immers elke voorstelling door een andere gastacteur gespeeld.

Wanneer Kaspar achtergelaten wordt, ontfermen de burgers die hem opmerkten, zich over hem. Ook hier haalt Desmet haar trukendoos boven als ze Kaspar probeert duidelijk te maken waar hij is beland en hoe de maatschappij in elkaar zit. Houdt u ook Kris Cuppens in de gaten: hij durft wel eens een slecht geplaatste, saaie anekdote vertellen waar u het niet verwacht.

De burgers proberen Kaspar te leren hoe hij zich hoort te gedragen tegenover mensen. Daarnaast vertellen ze het historische verhaal rond het fenomeen Kaspar. Vooral bij deze scènes hoort en ziet u de bijstand van muzikant Geert Waegeman. Over Waegeman zelf geen slecht woord, maar de muzikale ondersteuning wordt te pas en te onpas gebruikt. Soms zou de tekst beter tot zijn recht komen als er niet overal muziek werd bijgeplaatst.

Geen licht aan het einde van de tunnel

Eigenlijk is het enige lichtpuntje tijdens de voorstelling de fleurige prestatie van Janne Desmet. Want het enige dat de voorstelling brengt, is het verhaal over Kaspar. En dat krijgt u zelfs al te lezen in het begin. Het heeft niet echt iets vernieuwends in petto, behalve de muzikale tint en de vaak prachtige verwoordingen. Ook het einde laat te wensen over. De monoloog door Beersmans als Kaspar wordt niet goed opgebouwd en is te langdradig.

Kaspar Hauser als onderwerp was een mooi vooruitzicht, maar wordt in de voorstelling niet goed uitgespeeld waardoor de verwachtingen niet zijn ingelost. Wat wel extra in de verf gezet mag worden, zijn de ijzersterke acteerprestaties en de uitmuntende tekst. Maar dat het storend was dat er op het einde zo lang geklapt werd voor iedereen rechtstond, zegt misschien genoeg.

Mathilde Vriens

24/07/201210:50

***


[‘Kaspar’ - Braakland/ZheBlding. Tekst en regie: Adriaan Van Aken en Stijn Devillé Met: oa. Dirk Buyse, Janne Desmet, Sara Vertongen. Gezien op 28 februari 2013 in het Entrepot in Leuven]

Mathilde Vriens

Mathilde

  • Voornaam: Mathilde
  • Familienaam: Vriens
  • Woonplaats: Wijgmaal

  • Houdt van: haar vrienden, nieuwe vrienden maken, nieuwe dingen ervaren, tv-series als Thuis, Astrid in Wonderland, Sex and the City, Friends, Awkward, ... ; speelplein Kessel-lo en Wilspele, de Grabbelpas, mijn kat Pistache, allerlei soorten muziek, festivals, koekjes bakken, slaapfeestjes houden, humor, verjaardagen, sport zien en aan sport doen, vers gemaaid gras, fietsen met de wind mee, bananen, stoffen bandjes om aan je pols te doen, 'ene gaan drinken', Leuven,...
  • Heeft een hekel aan: smakken, stinkvoeten, vuiligheid, muggen, regen, examens, littekens, rooklucht, een vuile bril, vettige dingen, mijn grote zus als ze zingt, puisten, een slechte adem, het formaat van kranten, mensen die je iets willen verkopen aan de deur, verbranden, reclame, trage computers,...

besproken door de klas van Piet