Winter - Franz Marijnen

di 15/01/2013 - 13:09

Lucas Van den Eynde en Lotte Heijtens schitteren in 'Winter', een samenspel van emotie, dialoog en stilte, geregisseerd door Franz Marijnen. Lees hieronder de recensies van Elise Segers (De klas van Piet van het Paridaensinstituut in Leuven) en van Johan Thielemans (Cobra.be-recensent).

Mysterieus liefdesdrama wordt goed onthaald

Lukas Van den Eynde en Lotte Heijtens schitteren in 'Winter', een samenspel van emotie, dialoog en stilte, geregisseerd door Franz Marijnen. Wie denkt een déjà vu te beleven van de topreeks 'Dubbelleven', waar beide acteurs ook werden afgebeeld als een passioneel koppel, slaat de bal mis.

'Winter' vertelt het verhaal over een modale huisvader die voor zijn werk in een vreemde stad verblijft. Hij is te vroeg voor zijn afspraak en besluit even te gaan zitten op een bank in het park. Hij weet echter niet dat die actie zijn wereld helemaal zal veranderen. Een vrouw, die kenmerken vertoont van schizofrenie en dronkenschap, komt naast hem zitten. De man raakt helemaal in de ban van haar en al gauw belanden ze samen in zijn hotelkamer, waar ze het publiek meeslepen in hun passionele liefde.


De verloren zoon is terug

40 jaar geleden begon Franz Marijnen zijn carrière als regisseur in Mechelen. Sindsdien verwierf hij bekendheid in binnen- en buitenland. Toen hij wegging in Den Haag, besloot hij terug te keren naar waar het allemaal begon: 't Arsenaal in Mechelen. De verwachtingen waren hoog gespannen voor 'Winter' maar Marijnen zet een prachtig werk neer.


Winters decor

Een bed en een bank, verbonden via een draaischijf, twee stoelen en twee mensen, meer hoeft het niet te zijn. Het sobere decor past helemaal in het plaatje. Het decor vertoont enkel een grijze tint, een denkbeeldig laagje sneeuw.
Lukas Van den Eynde draagt een duur uitziende, warme jas met een sjaal waardoor hij het beeld opwekt van een keurige familievader en zakenman. Dit in contrast met Lotte Heijtens, gekleed in een te grote slobbertrui, een blauwe jogging, schoenen die dringend aan vervanging toe zijn en een zomers topje. We kunnen dus wel stellen dat het contrast tussen hun beide levens van in het begin sterk geaccentueerd wordt, wat het interessant maakt voor het publiek.


Veelzeggende stiltes en nietszeggende woorden

Dialoog staat centraal in 'Winter'. Jon Fosse, Noorse schrijver en schepper van 'Winter', schrijft het volgende in het programmaboekje: "Ik schrijf geen fragmenten, maar heel exacte, formele en gesloten zinnen, waarvoor ik eigen regels opmaak." Typisch voor Fosses theaterstukken zijn onafgemaakte zinnen, herhalingen en spelen met taal, maar stiltes zeggen steeds iets anders dan woorden. In de stiltes en gelaatsexpressie van de personages ligt een diepere betekenis en door de moeilijke dialoog gaat het publiek die automatisch opzoeken. Wanneer het vrouwelijke personage de man bijvoorbeeld probeert te overtuigen dat hij ongelukkig zal zijn als hij bij haar blijft, kan je van haar gezicht aflezen dat ze net niets liever heeft dan dat hij bij haar zou blijven. Het publiek voelt dan ook de chemie tussen beide personages.
De portie subtiele humor in Fosses werk mag er ook best wezen. Op die manier wordt het stuk wat luchtiger, en dat is een slimme zet van Fosse want zo blijft de verhaallijn variëren en heeft het publiek de tijd niet om zijn aandacht te laten verslappen.

'Winter' is zeker een aanrader voor iedereen die al dan niet van theater houdt. Om het stuk te kunnen volgen is er misschien wat mensenkennis vereist maar de subtiele humor die verweven zit in de gesprekken en acties van beide personages, zorgt ervoor dat je met open mond kan blijven kijken naar de schitterende prestaties van Lukas Van den Eynde en Lotte Heijtens.

[Gezien op 10 januari 2012 in 't Arsenaal te Mechelen]


Elise Segers

24/07/201210:51


****
 

Een zeer zorgvuldig, met liefde gemaakt kleinood

De Noorse schrijver Jon Fosse is een succesauteur, wat mag verwonderen want zijn stukken hebben niets spectaculairs. Het zijn altijd kleine verhalen, vaak met een depressieve inhoud en getekend door de doodsgedachte.

De dialogen zijn opgebouwd uit eenvoudige, kleine zinnen. Fosse werkt graag met onaffe uitspraken, die soms als leitthema’s een aantal maal terugkeren. Deze literaire ingreep zorgt ervoor dat zijn teksten vanop een afstand over de werkelijkheid gaan. De replieken zijn kort, soms schaars, en Fosse speelt graag op stilte. Die stiltes, zo kan men bij vele commentatoren lezen, zijn zwanger aan betekenis. Ik weet niet of ik daarmee akkoord ga. De stiltes en de herhalingen hebben altijd iets maniëristisch.

Het stuk 'Winter' uit 2000 is typisch voor Fosse. Op één punt wijkt het af : het gaat niet over de dood maar over een plotse liefde. De laatste momenten van het stuk zijn ei zo waar een wankel happy end.

Er zijn slechts twee personages. Een man rust wat uit op een bank. Er komt een opdringerige vrouw naast hem zitten. Ze is dronken, praat opgewonden. Ze fascineert de brave burgerman. Samen zullen ze naar een hotelkamer gaan en langzaam naar elkaar toegroeien. Wanneer ze eindelijk in elkaars armen vallen, besluit de man zijn vrouw en kinderen achter te laten en met deze vrouw weg te trekken. De toevallige ontmoeting op de bank is het begin van een breuk met een burgerlijk bestaan. Of aan de horizont een groot geluk voor hen weggelegd is, blijft een open vraag.

De terugkeer van Franz Marijnen

Deze voorstelling wekt de nieuwsgierigheid op, omdat ze geregisseerd wordt door Franz Marijnen. Hij heeft een briljant parcours achter de rug, maar was de laatste jaren afwezig in Vlaanderen. Hij werkte voor het Nationaal Toneel in Den Haag. Maar nu is hij terug op een plek die voor hem erg bijzonder is : het MMT, dat nu ’t Arsenaal heet. Daar is hij als jonge man voor het eerst aan de slag gegaan, onder andere met de harde voorstelling ‘Gered’ van Edward Bond. Nu is het als het ware of de cirkel rond is : Marijnen is terug in Mechelen, op de plek waar het allemaal begonnen is.. Maar het stuk dat hij gekozen heeft, wil niet schokkeren. Het is eerder een stille schets van twee personages. Het gaat niet over het grote gebaar, maar over het fijn uitwerken van een dialoog, die zowel subtiel als verrassend is. Als Marijnen een grote reputatie heeft als een regisseur van verbluffende beelden, dan is hier vooral de acteursregisseur aan het werk.

Het tussengebied opzoeken

Al lijkt de tekst erg eenvoudig, toch stelt hij aan de regisseur een aantal moeilijke vragen. De twee personages hebben nauwelijks een achtergrond of een verleden. Hun taal is niet realistisch, zodat er een toon moet gevonden worden, waarbij niet teveel aan psychologie wordt gedaan. Het blijft ergens een formeel spel. Als de aanpak echter te abstract wordt, dan gaan de teksten van Fosse niet spreken. De regisseur moet dus dat tussengebied opzoeken. Marijnen heeft dit bij deze voorstelling trefzeker gedaan. Tussen vorm en emotie moet toch de waarheid getroffen worden. Dat doen hier de twee acteurs : Lukas Van den Eynde heeft een zeer ingetogen rol. Je kan er van op aan dat het in zijn binnenste stormt, maar naar buiten is dat niet te zien, tenzij op een paar ogenblikken als Van den Eynde uitschiet. De virtuoze kant wordt overgelaten aan Lotte Heijtens. Bij haar borrelen een stroom aan tegenstrijdige emoties op. Het wisselen van de stemmingen – van wat hysterisch, wannhopige straatmadelief tot een afstandelijke jonge vrouw, speelt ze voortreffelijk.

Marijnen werkt voor de vormgeving samen met Marcos Vinals Bassois. Deze heeft een muur, een bank, een bed en een draaitoneel ontworpen, alles in een koel grijs. Het realisme is hiermee meteen uitgepuurd. De vier scènes worden afgelijnd door een sobere, indringende muziek van de hand van Alain Van Zeveren. Al deze elementen dragen bij tot het algemene gevoel van een zeer zorgvuldig, met liefde gemaakt kleinood.

[Gezien op 10 januari in 't Arsenaal in Mechelen]

 

Johan Thielemans

24/07/201210:51


****


De terugkeer van Franz Marijnen

Na veertig jaar is regisseur Franz Marijnen terug in Mechelen. Hij regisseert Lucas Van den Eynde en Lotte Heijtenis in een passioneel overspel.

Cobra.be sprak met regisseur Franz Marijnen en acteurs Lucas Van den Eynde en Lotte Heijtenis. Bekijk hier de reportage.

 

['Winter' - Franz Marijnen. Met: Lucas Van den Eynde en Lotte Heijtenis. 't Arsenaal]

 

 

Elise Segers

Elise

  • Voornaam: Elise
  • Familienaam: Segers
  • Woonplaats: Herent

  • Houdt van: klassieke en hedendaagse dans, wandelen door Parijs, reizen maken en nieuwe culturen ontdekken, ijsjes eten, je in de zetel nestelen voor televisie tijdens een regenachtige dag
  • Heeft een hekel aan: iets kwijt zijn en het niet kunnen vinden, een vak studeren waar je niet veel van snapt en wachten op je eten als je in een restaurant zit

besproken door de klas van Piet