Kasimir en Karolien - Unie der Zorgelozen

wo 08/05/2013 - 09:55 Cobra.be stuurt laatstejaarssnaken van het Paridaensinstituut in Leuven naar het theater. En publiceert hun bevindingen naast die van professionals. Onze recensent Roeland de Trazegnies en studente Pauline Levecke gingen naar 'Kasimir en Karolien'.

kasimir en karolien odon von horvath gerrit six unie der zorgelozen theater malpertuis opendoek theater podium recensie klas van piet

Leven en liefde op de kermis

Ga nooit wandelen bij stormweer op de Champs-Elysees van Parijs. De toneelauteur Ödön von Horváth kan het niet meer navertellen. Een afgebroken, vallende tak werd hem fataal. Aan de vooravond van de tweede wereldoorlog werd hij, veel te jong, weggebliksemd uit dit bestaan. De boeken en de toneelstukken die hij ons achterliet vertonen verrassend veel gelijkenissen met de tijdsgeest waar we ons nu in bevinden. Misschien is het daarom dat zijn bekendste toneelstuk 'Kasimir en Karolien' de laatste jaren vaak op het repertoire gezet wordt van professionele en amateurgezelschappen.

Von Horvath schreef 'Kasimir und Karoline' in 1932. Tegen de achtergrond van een grote stadskermis ontmoeten een aantal kleine burgermensen elkaar. Ze komen uit alle lagen van de bevolking en zoeken even verdoving in de steeds extremer wordende maatschappij waarin ze leven. Ergens tussen die bonte verzameling mensjes dansen Kasimir en Karolien een gevaarlijke spel van aantrekken en afstoten. Hun liefde en warmte voor elkaar is onverwoestbaar maar het emotionele water en de intermenselijke randomstandigheden zijn te diep. Ondertussen proberen zij en hun medepersonages het hoofd boven water te houden. Von Horvath filleert tussen de regels van de personages de pijn van zijn tijd: economische onzekerheid, ontslagdreiging, radicalisering van politieke ideeën, vereenzaming en vervreemding. De donkere uitzichtloze realiteit verzwaart het gemoed van Kasimir en daardoor verliest hij zijn aantrekkingskracht voor Karoline. Zij zoekt warmte, zekerheid en geluk op een andere manier.

 

"Ook liefhebbers kunnen schitteren"

Geert Six, bezielend regisseur bij de Unie der Zorgelozen, een Kortrijks sociaal-artistiek gezelschap, maakt theater vanuit een sterk maatschappelijk engagement. In opdracht van het Todayfestival van het Tieltse Theater Malpertuis ging hij aan de slag met tien amateur-acteurs. Een risicovolle onderneming. Six bewerkte de tekst en de enscenering: hij haalt zijn spelersensemble van buiten (de kermis) naar binnen (een café dat uitkijkt op het kermisplein). Het café is een rustpunt, een surrogaatthuis, voor alle feestende personages die af en toe komen binnengewaaid. Het cafédecor is zeer authentiek en tot in de kleinste details af, los van een drietal extra en zeer prominent aanwezige caféspelen. Deze voorstelling speelt, in Tielt althans, in een achterafzaaltje van een echt eetcafe. Six haalt uit de beperkingen van de locatie een voordeel. Deze scène is volledig in de diepte opgebouwd maar alle acteurs slagen er wonderwel in om een geloofwaardig spel neer te zetten zonder elkaar te hinderen of onzichtbaar te maken.

Onbevoegden op café

Het grote voordeel van het werken met amateurspelers – Geert Six noemt de liefhebbers “onbevoegden” in het programmaboekje - is “hun zuivere en pure” speelstijl. En die risicovolle onderneming werkt wondermooi. Sommige acteurs hebben zo hard hun fysiek en naturel mee dat ze wel gebeeldhouwd lijken voor de rol die ze moeten neerzetten. Daartegenover staat dat werken met amateurs altijd afwachten is of de beperkte speel- en spelervaring geen domper zet op het kijkplezier. Dit is hier over het algemeen niet het geval. Deze liefhebbers spelen vol overgave, genuanceerd en semi-professioneel. Heel af en toe zie je de onvolmaaktheden van de liefhebber-toneelspeler maar die stoppen charme in de uitvoering. En alle acteurs, op eentje na dan, maken deze voorstelling echt geloofwaardig. Tamara Tanghe en Stijn Minne zijn een goed gedoseerde Kasimir en Karolien. Stijn heeft het nochtans niet makkelijk om als een hedendaagse Hamlet malcontent door de dialogen te fietsen. Hij pakt het publiek helemaal in met een ontroerend emotionele monoloog waarin hij zijn moeilijk liefde voor Karolien als het ware opbiecht aan het publiek. Tamara imponeert, verleidt en bespeelt de personages met stijl. Soms mag de onderhuidse hunker naar haar Kasimir iets duidelijker in de verf. Zowel het vrouwenensemble (Mieke Six, Mie De Neve, Christine Van de Voorde en Katia Ostyn) als het mannenensemble (Filip Coolen, Frank Delft, Marc Mosar) brengen het juiste ritme en vaart in de voorstelling en slagen er tegelijkertijd in om genoeg hun individuele personages te ontwikkelen. Acteur Bart Claeys is een beetje exemplarisch voor deze voorstelling: fysiek lijkt hij bijna getypecast voor het personage van Ronny maar daar voegt hij een ontwapenend authentieke vertolking aan toe.

Sappige taal

Ook het vaak terugkerende samenspel, al dan niet op de tonen van een blatende jukebox, is mooi getimed en suggereert door de subtiele regie het naderende politieke onheil (in onze maatschappij en in die van Von Horvath, aan de vooravond van WOII). Deze voorstelling speelt in het plat West-Vlaams en wordt – Gloria in de Gerrit Callewaert Hoge - niet ondertiteld. Dat is voor wie van buiten de gouw komt even wennen, maar na een kwartier kijken is het alsof je het West-Vlaams altijd al begrepen hebt.

Vaak is een avond amateurtheater voor de toeschouwer een lange geduldige oefening in het kijken naar een gemiste kans.

Deze Kasimir en Karolien bewijst het tegendeel. Dankzij de zeer bezielde aanpak van regisseur Six toont deze voorstelling dat ook liefhebbers kunnen schitteren en echt goed zijn. Meer zelfs ook de nuance en veelgelaagdheid van de Von Horvath-tekst heeft zo goed als niet moeten inboeten. Kasimir en Karolien trekt na Tielt voor een speelreeks naar de Scala van Kortrijk. Die nieuwe locatie van een oude film/theaterzaal zal een nieuwe gelaagdheid aan de opvoering geven, hopelijk werkt ze evengoed als het achterafcafeetje in Tielt.

Roeland de Trazegnies

24/07/201210:50

***
 

"Geweldige vertolkingen, gezellige avond"

Sappig West-Vlaams, uitmuntende typecasting en een uniek decor. Hiermee slaagt regisseur Geert Six erin om het publiek heel de voorstelling te boeien. Gebaseerd op het originele tragikomische liefdesdrama van Odon van Horváth, herschrijft hij ‘Kasimir en Karolien’ in zijn eigen volkse en poëtische stijl. Emoties wisselen elkaar af en laten het publiek zeker niet onberoerd.

Gezellig, grappig, geweldig

Het verhaal speelt zich af in café ’t Voorgeborchte. Kasimir heeft zijn werk verloren en vreest dat Karolien hem hierdoor zal verlaten. Hij is het vertrouwen in zichzelf en in de liefde kwijt. Karolien daarentegen wil zich die avond gewoon amuseren en zoekt haar plezier dan maar bij anderen. ‘Kasimir en Karolien’ is een voorstelling van een zoektocht naar de liefde in moeilijke tijden en de worsteling van de gewone mens in de maatschappij.
Voor elke rol een schoentje dat past

Door de fenomenale typecasting is het als toeschouwer niet moeilijk om je volledig in te leven. De overtuiging waarmee de acteurs hun rol spelen bevordert bovendien het kijkplezier. Elk personage, met elk zijn typische kenmerken, wordt dan ook perfect vertolkt. Zo speelt Bart Claeys de rol van Ronnie foutloos. Het publiek ziet een eenzame man met overgewicht die geniet van de aandacht die hij van Karolien krijgt. Of wanneer Christine Van de Voorde in de huid kruipt van Irma, krijgen we een prachtig beeld van een oude vrouw die lijdt onder het verlies van haar man. Wat ook opvalt is dat het leeftijdsverschil tussen sommige acteurs redelijk groot is. Dit geeft heel wat scènes dat extraatje wat ervoor zorgt dat het publiek geboeid blijft. Een voorbeeld hiervan is wanneer de oudere personages Carlos en Omar de jonge Karolien opvrijen tegen de muur.

Natuurlijk zou ‘Kasimir en Karolien’ niet hetzelfde zijn zonder het platte West-Vlaamse dialect. Voor toeschouwers die hiermee niet vertrouwd zijn, is het een slechts kwestie van eventjes wennen. Naarmate het stuk vordert, wordt echter duidelijk dat de kracht van het stuk deels in dit rauwe dialect ligt. Bovendien zorgt het dialect vaak voor hilarische conversaties. Een hoogtepunt is ongetwijfeld wanneer alle personages ‘Ons swin is et schoinste der Biesten’ zingen.

Op café voor theater

‘Kasimir en Karolien’ speelt zich af op een plaats die je niet meteen in verband brengt met theater. In een klein cafeetje in Tielt spelen de acteurs de sterren van de hemel. Voor het publiek zijn drie korte rijen met gewone stoelen voorzien. Een meter ervoor praten, roepen, zingen en dansen de acteurs. Het feit dat het theater in de diepte wordt gespeeld en niet horizontaal, maakt het extra uniek. Als er zich op de voorgrond iets afspeelt, zien we dat verder naar achteren in het café ook de rest van de cast opmerkelijk goed in zijn rol blijft. Omgekeerd geldt dit ook. Door te spelen met het licht, merkt het publiek naar wie er gekeken moet worden. Bovendien versterken de vele goed gekozen rekwisieten de sfeer in het café. Popcorn en bier vliegen op de grond, darts en speelautomaten zorgen voor vermaak, oude klassiekers schallen door de jukebox, confettikanonnen worden afgevuurd en sigaren worden gerookt. Een beter decor voor dit verhaal is er niet.

Geweldige vertolkingen, grappige situaties en een onderwerp dat luchtig wordt gebracht, typeren ‘Kasimir en Karolien’. Voor wie graag een gezellig avondje op café wil combineren met theater, is deze voorstelling dé oplossing!

Paulien Levecke

24/07/201210:51


****


Gezien op 2 mei 2013 in Kaffee Carlito in Tielt

[‘Kasimir en Karolien’ Tekst en regie: Geert Six Met o.a. Bart Claeys, Stijn Minne, Frank Delft, Christine Van de Voorde, Tamara Tanghe. Unie der Zorgelozen en Theater Malpertuis i.s.m. Opendoek]

Paulien Levecke

Paulien

  • Voornaam: Paulien
  • Familienaam: Levecke
  • Woonplaats: Linden

  • Houdt van: hockey, reizen en muziek
  • Heeft een hekel aan: fietsen en slecht weer

besproken door de klas van Piet