Woe - Edit Kaldor

vr 22/03/2013 - 13:02 Cobra.be stuurt laatstejaarssnaken van het Paridaensinstituut in Leuven naar het theater. En publiceert hun bevindingen naast die van professionals. Onze recensent Ludo Dosogne ging samen met studente Sien Hermans naar 'Woe' van Edit Kaldor.

theater podium recensie stuk leuven edit kaldor woe merel ouwehand ludo dosogne klas van piet sien hermans

De Hongaarse regisseuse Edit Kaldor waagt zich in 'Woe' (Narigheid) met haar jonge spelersploeg op een theaterpad vol doornstruiken. De acteurs nemen de toeschouwer mee naar hun verleden vol pijn, verdriet en eenzaamheid. Een verleden getekend door kindermisbruik.

Therapeutisch rollenspel

"Wat is het ergste, dat je al hebt meegemaakt?" vragen de drie acteurs van ‘Woe’ (narigheid) op gebiedende toon. Ze zijn nog jong, maar torsen al een zware last uit het verleden mee. De Hongaarse regisseuse Edit Kaldor, die haar sporen verdiende bij het legendarische New Yorkse Squat Theatre en later bij het grensverleggende Love Theatre van Peter Halasz, dropte hen in een therapeutisch rollenspel zonder weerga.

Doordacht ervaringstheater boort naar diepste geheugenlagen

Alle toeschouwers worden via ingenieuze communicatietechnieken permanent betrokken bij de voorstelling. Waar woorden tekort schieten rest alleen nog een rusteloos onbehagen.

Van op de zijlijn kijken de onopvallende spelers hoe de publiekstribune vol stroomt. Ze zien er allesbehalve zelfverzekerd uit. Wie zal het voortouw nemen? Merel Ouwehand, die in Amsterdam nog middelbare school loopt, doet een voorzichtige poging. Haar leeftijdsgenoten Kobbe Koopman en David De Lange verschuilen zich achter wetenschappelijke informatie over het gehoor en het menselijk brein, rijkelijk geïllustreerd met beelden en grafieken, die ze hebben geplukt van het Internet.

Baardstoppels en lichaamsgeur

Er worden herinneringen opgehaald uit de kindertijd. De vragen, die ook onophoudelijk op het publiek worden afgevuurd, nemen steeds concretere vormen aan. Zo kan er gepeild worden naar de lengte van de baardstoppels van een oom of naar de lichaamsgeur van de buurman. Ook de voorspelbare grappen, die op familiefeestjes worden rond gebazuind, passeren de revue. Af en toe is er zelfs ruimte voor een ‘game’. De spelers willen echter kost wat kost de diepste lagen van het geheugen aanboren om het kantelmoment of het breekpunt te vinden, waarop het met hen helemaal mis ging.

Een theaterpad vol doornstruiken

De onverzorgde lichaamswonde op het videoscherm refereert aan een gewelddadig conflict in huiselijk verband. Dit beeld rijt echter het psychisch litteken open van de actrice, die angstig weg kruipt bij een andere speler. Aandoenlijk, maar ook wreedaardig oogt het filmpje van een bevalling, waarbij de camera focust op het hoofdje van de boreling, die uit het lichaam van de moeder wordt getrokken.

Hun naarste herinnering bewaren de acteurs tot het laatste moment. Alsof ze er niet eerder over durfden te praten. Aanvankelijk lijkt het alleen maar een huiveringwekkende demonische droom. Uiteindelijk wordt toch een woord gespeld, dat enkel zintuiglijk kan worden ervaren.

Edit Kaldor waagt zich met haar jonge spelersploeg op een theaterpad vol doornstruiken. In hoeverre hun aanpak een heilzaam therapeutisch effect heeft op de acteurs en het publiek moet nog worden onderzocht. De oefeningen voor het geheugen hebben ons alvast alerter gemaakt!

Ludo Dosogne

24/07/201210:51


****
 

Prangende vragen

Met de voorstelling ‘Woe’ weet Edit Kaldor een taboe in de spotlights zetten. Drie jonge acteurs nemen ons mee naar hun verleden. Een verleden vol pijn, verdriet en eenzaamheid omwille van het kindermisbruik waarmee zij te maken kregen. Hun fantastische vertolking zet alle toeschouwers aan tot nadenken. Opkomende gedachten worden aangevuld met sprekende beelden die niet snel meer vergeten zullen worden.

‘Do you know what it’s like?’

Van in het begin is al merkbaar dat deze voorstelling ‘anders’ is. Het publiek kan plaatsnemen tussen de acteurs op de scène. De jongeren maken een onzekere indruk, maar lijken tegelijk vastberaden om hun verhaal te delen. Vragen vliegen het publiek om de oren en het is onmogelijk om je niet aangesproken te voelen. ‘Weet je nog hoe het voelde om met je hoofd vast te zitten in een trui?’ of ‘Weet je nog hoe het voelde wanneer je 2 handen elkaar plots konden raken in je gegraven tunnel van zand?’ Vervolgens brengen ook beelden van een geboorte en tik-spelletjes de toeschouwers terug naar hun kinderjaren. Deze levensfase vormt namelijk de setting van ‘the tipping point’ dat het leven van de tieners voorgoed veranderde.

The story of everyone involved

‘Woe’ springt soms van de hak op de tak, van wetenschappelijke informatie over onze hersenen naar lachwekkende stukjes over typische kindertrekjes. Gebruik makend van een iPad en een beamer worden op innovatieve wijze zaken geïllustreerd. Toch word je al snel weer met je neus op de feiten gedrukt door vragen die steeds een ‘donkerder kantje’ krijgen. ‘Hoe kan je ervoor zorgen dat niemand je opmerkt?’ Stilte.

Silence

Meerdere vragen worden door het publiek beantwoord met een ijzige stilte. Een ander antwoord is hier niet op zijn plaats. Stilaan lukt het echter beter om je een beeld te vormen van wat misbruik met een mens doet, maar echt begrijpen blijft onmogelijk. Merkwaardig is dat er tot op het allerlaatste moment niet over het misbruik zelf gesproken wordt. Deze onuitgesproken zaken met ingrijpende gevolgen dwingen het publiek om zelf helemaal mee te gaan in de piste die het stuk volgt.

‘Woe’ zet zeker aan tot nadenken, maar laat het publiek niet achter met een ‘leeg gevoel’. Edit Kaldor slaagt er in om een opmerkelijke voorstelling neer te zetten over een zwaar beladen thema. Regie en spel verdienen dan ook een dikke pluim.

Sien Hermans

18/03/201312:36

*****


[‘Woe’ - Regie: Edit Kaldor Met: Kobbe Koopman, David De Lange en Merel Ouwehand. Gezien op 19 maart 2013 in de Soetezaal in Leuven, STUK]

Sien Hermans

Sien

  • Voornaam: Sien
  • Familienaam: Hermans
  • Woonplaats: Kessel-Lo

  • Houdt van: samen koken, Mumford & Sons, de regen horen tikken op de tent als je droog en wel binnen zit, de slappe lach en dan vooral het moment net erna
  • Heeft een hekel aan: bromvliegen, door de regen fietsen, niet op je woorden kunnen komen en te veel huiswerk hebben

besproken door de klas van Piet