Simon Toldam Trio – Kig Op 15

di 30/06/2015 - 13:09

simon toldam trio kig op 15 jazz pianotrio recensie guy peters

Spelen met een dominante gek als Han Bennink, dat doe je niet zomaar. Dan kan je er maar beter voor zorgen dat je al net even krankzinnig tekeer gaat. Ofwel sta je je mannetje op een lepe manier, door een kader te voorzien dat het uitbundige geweld van het Nederlandse icoon in balans houdt. Dat is net wat rietblazer Joachim Badenhorst en pianist Simon Toldam – bij geen van de twee vind je veel bewijs van onstuimig anarchisme – doen in het Trio van de drummer.

Ook binnen zijn eigen Trio, sinds de oprichting in 2010 met bassist Nils Bo Davidsen en drummer Knut Finsrud, zorgt de Deen Simon Toldam voor een mooi evenwicht. En dat met een aanpak die door en door hedendaags klinkt. Luister naar de drie albums van het trio en je hoort een gedreven groep die bagage heeft, maar er speels mee omspringt, niet pocherig. Die technisch bekwaam is, maar ook durft kiezen voor eenvoud. Weliswaar van de bedrieglijke soort. Die gretig over de muurtjes loert en songs regelmatig laat afklokken onder de drie minuten. En er toch geen tussen genres zappende pastiche van maakt.

De opnames voor dit album werden, samen met die van het vorig jaar verschenen ‘Kig Op 14’, vastgelegd tijdens een vruchtbare tweedaagse in Kopenhagen, en met twaalf songs in amper veertig minuten krijg je een staalkaart gepresenteerd die zo voorbij is. Traditioneel aanvoelende pianojazz wordt er gecombineerd met voorzichtig avant-garde experiment. Minimalisme met ongegeneerd zomerse swing. Het is niet zozeer een gewelddadige clash van uitersten, als een bonte waaier van mogelijkheden, die met gemak aan elkaar gebreid worden.

Opener 'Hop' is een en al trippelend pianowerk over een lichtvoetige stuiterende ritmesectie. Kort, fris, goedgeluimd, dit is flukse jazz die het raam open zwiert en meteen een frisse wind laat waaien. De speelsheid wordt vervolgens bewaard, maar krijgt een andere uitwerking. 'Propel 15' doet het met schuifelende percussie, ingrepen in de pianobuik en een lange, botsende aanloop, om de verrassing pas in de laatste halve minuut prijs te geven. En zo krijgen ideeën de kans om hun plaats te zoeken en worden ze afgevoerd voor ze een gimmick worden.

Maar er is meer: het solostuk van Toldam knikt richting Satie, terwijl dat van Finsrud heil zoekt bij een textuurverkenning. 'Se, et menneske kigger op' start met een soepele dynamiek, een handvol knappe tempowissels en knap uitgewerkt melodisch materiaal, dat afgewisseld wordt met sobere herhalingen. Een dromerig, filmisch 'Dryp fra Rummet' wordt gecontrasteerd met 'Noget om Luft', het meest traditionele pianostuk op het album. 'Ellington' is geen uitbundige swingpartij, maar een trage schuifelaar. 'Torben Blues' gaat van start met een donderende linkerhand van Toldam, onderbreekt de feestelijkheden even voor een strijkstoksolo, om dan weer verder te zetten met een gezwinde groove. En slotstuk 'Hjemkomst' is een ingetogen hymne die het album sereen afsluit.

‘Kig Op 15’ is niet de meest vernieuwende, ophefmakende plaat die je dit jaar zal horen, maar daar is het deze kerels ook niet om te doen. Het doel was hier ongetwijfeld om een speelse, inventieve plaat te maken waarin veel persoonlijkheid, spontaniteit en invloeden verwerkt kunnen worden. En dat zonder flauwe spelletjes, vermoeiende dikdoenerij of humor die er te dik op ligt. Een plaat die binnen een decennium (of twee) vermoedelijk nog even goed zal klinken. En dat is al een mooie prestatie in een tijd waarin hypes belegen worden verklaard zodra ze vervangen kunnen worden door drie andere.

Guy Peters
Guy Peters verslindt films, boeken en (vooral) muziek in gretige, gulzige dosissen. Luistert naar jazz, rock, experiment en roots, maar zelden tegelijkertijd. Schrijft ook voor Enola, Gonzo (circus) en Draai Om je Oren. Heeft een dochter, een kat en te weinig tijd.

[‘Kig Op 15’ – Simon Toldam Trio. ILK Music, 2015]

► beluister dit album via Spotify


lees ook: