Sun Kil Moon – Universal Themes

ma 22/06/2015 - 13:08

sun kil moon universal themes mark kozelek folk pop singer-songwriter spoken word recensie dirk steenhaut

Geen blad voor de mond

Dienen grote artiesten ook sympathieke mensen te zijn? Niet als het van Mark Kozelek afhangt. De 48-jarige zanger en songwriter uit San Francisco heeft solo, met Red House Painters en Sun Kil Moon, al een veertiental langspelers uitgebracht waarvan de schoonheid omgekeerd evenredig is aan de grofheid waarmee hij zijn publiek, collega’s en journalisten bejegent. Zijn online uitgevochten oorlogje met The War on Drugs spreekt boekdelen en aangezien hij over de band uit Philadelphia ook een haatlied heeft geschreven, wordt het steeds moeilijker de man en zijn werk van elkaar gescheiden te houden.

Velen vragen zich dan ook af wat Mark Kozelek bezielt. Zelf zien we voor de controversiële reputatie van Kozelek twee mogelijke verklaringen. Op het podium heeft de zanger altijd al flauwekul verteld, maar vroeger waren die uitspraken vluchtig, terwijl ze tegenwoordig, door de sociale media, een eigen leven leiden. Tegelijk is Kozelek als liedjesschrijver, sinds de cd ‘Among the Leaves’ uit 2012, steeds meer over zijn eigen leven gaan schrijven. Zijn songs dienen zich aan als pure dagboekfragmenten, als flarden stream-of-consciousness, zonder rijmschema, die zich, door zijn onstuitbare woordenvloed, nauwelijks meer in een songstructuur laten wringen. En uiteraard neemt Kozelek in zijn ‘journal intime’ geen blad voor de mond. In zekere zin is hij een folkrapper. Alleen neemt hij niet eens meer de tijd om een goeie verteltechniek te ontwikkelen. 

Zijn nummers zijn tegenwoordig het product van écriture automatique. Op zijn vorige plaat met Sun Kil Moon, het alomgeprezen ‘Benji’ waarop hij een ode bracht aan zijn vele dode familieleden, leidde dat nog tot meesterlijke resultaten. Op zijn nieuwe, ietwat misleidend getitelde ‘Universal Themes’, gaat hij op dezelfde weg verder, al zijn we dit keer minder onder de indruk. Lang niet alle tracks zijn even sterk en met een gemiddelde duur van negen minuten vergen ze erg veel van de luisteraar. Muzikaal zijn te eenvormig, inhoudelijk vaak niet diepgaand genoeg. Tenzij u wil weten wanneer Kozelek Bob Mould heeft ontmoet of een concert van Gomez heeft gezien, doet zijn anekdotiek nogal oppervlakkig en narcistisch aan.

Ook vergat de man, die dit keer op drums wordt begeleid door Steve Shelley van Sonic Youth, echt beklijvende melodieën te bedenken, zodat hij occasioneel zijn toevlucht zoekt tot ‘spoken word’. Een waardeloze plaat is ‘Universal Themes’ zeker niet. Alleen getuigt ze van iets teveel gemakzucht, waardoor het aantal uitschieters beperkt blijft.

Zij die Kozelek al hadden weggezet als en gevoelloze klier, moeten zeker eens luisteren naar ‘The Possum’, waarin de zanger empathie toont voor een gewonde buidelrat, of het pakkende ‘With A Sort of Grace I Walked to the Bathroom to Cry’, over zijn jeugdvriendin Theresa, een alleenstaande moeder van twee kinderen, die aan terminale lupus lijdt en helse pijnen moet doorstaan. Dit laatste, verpakt in muziek die het midden houdt tussen garagerock en blues, behoort tot de rauwste nummers die Mark Kozelek ooit heeft opgenomen en volstaat eigenlijk al om de aanschaf van ‘Universal Themes’ te verantwoorden.

‘Ali/Spinks 2’ klinkt als een claustrofobische Sonic Youth-jam en ook ‘Cry Me A River Williamsburg Sleeve Tattoo Blues’ is, in al zijn minimalisme, zeer beluisterenswaardig. En natuurlijk moeten we toegeven dat niemand songs schrijft zoals Kozelek. We zullen hem dus maar even het voordeel van de twijfel gunnen.

Dirk Steenhaut
Dirk Steenhaut studeerde Engelse letterkunde aan de VUB en was ruim twintig jaar muziekjournalist bij de krant De Morgen. Hij werkt nu freelance, onder meer voor Cobra.be, Knack en het cultuurmagazine Staalkaart.

['Universal Themes' – Sun Kil Moon. Caldo Verde/Rough Trade, 2015]

► beluister dit album via Spotify