The Bad Plus Joshua Redman

vr 19/06/2015 - 15:47

the bad plus joshua redman the bad plus joshua redman jazz recensie marc van den hoof

The spirit of jazz

In het essaytje dat Joshua Redman schreef voor het cd-boekje bij z’n eerste eigen album, 'Joshua Redman', heeft hij het over de tegenstelling tussen traditie en avant-garde, tussen stilstaan en vernieuwen die in de jazz altijd weer opduikt:

“They say it must be the one or the other: Tradition or innovation, past or future, yesterday or tomorrow. They say it is a savage and relentless struggle over the soul of the musician and the fate of jazz. But They are wrong.”

‘They’ met een hoofdletter: al diegenen die baat hebben bij het in stand houden en het aanzwengelen van dit schijnbare conflict, de jazz media, de jazz industrie, en helaas ook, voegt Redman eraan toe, een aantal jazzmusici zelf. Waar het de jazz en z’n beoefenaars moet om te doen zijn is de "celebration of the now’" jazzspelers moeten alle vooringenomenheid van zich af zetten en zo eerlijk mogelijk hun emoties en ideeën verklanken, “(…) and just play. The spirit of jazz is immediacy. It is spontaneity. It is, quite simply, improvisation. ( …) improvisation as the ultimate jazz ethic.”

Dat was 1992. Op z’n debuut speelde Redman een aantal eigen stukken, maar voorts ook klassieken als 'On The Sunny Side Of The Street' (zie Louis Armstrong, Lester Young ook …), 'Body And Soul' (Coleman Hawkins!), Monks 'Trinkle Tinkle' (Monk met Coltrane o.m.), Gillespie’s 'Salt Peanuts', én 'I Got You (I Feel Good)' uit het repertoire van James Brown.

Redman is z’n beginselverklaring trouw gebleven: hij heeft in de loop van de voorbije bijna vijfentwintig jaar de jazz in alle richtingen doorkruist, in alle contexten met evenveel vanzelfsprekende toewijding, daarbij onverstoorbaar zichzelf blijvend, ‘a man for all seasons’. Van de kwartetten met zo uiteenlopende figuren als Pat Metheny en Brad Mehldau, tot de sax/bas/drums trioformule die Sonny Rollins ooit ijkte en de ‘with strings’ albums 'Highway Rider' (Mehldau) en 'Walking Shadows'. Maar ook het af en toe wat FES-achtige Trondheim Jazz Orchestra kon op z’n enthousiaste medewerking rekenen en bij het San Francisco Jazz Collective was hij de eerste ‘musical director’, ten tijde van de hommages aan Coltrane, Coleman, Hancock en Monk ( 2004 – 2007). De voorbije jaren toerde en toert hij nog geregeld met het kwartet James Farm met de introverte pianist Aaron Parks en voorts bassist Matt Penman en drummer Eric Harland.

Maar intussen is Joshua Redman weer aan een andere combinatie toe: met het trio The Bad Plus. Pianist Ethan Iverson, bassist Reid Anderson en drummer David King zijn al zo’n vijftien jaar bezig met het aftasten van de grenzen van jazz, rock, pop en bepaalde varianten van de twintigste eeuwse concertmuziek. Het moet voor het trio een hele belevenis geweest zijn hun toch sterk doorgecomponeerde muziek te confronteren met de improviserende jazzspeler Joshua Redman.

Op 'The Bad Plus Joshua Redman' past de saxofonist zich moeiteloos in in de ostinato’s met geregeld verrassend verschuivende accenten en ongewone, of in elk geval ongewoon aandoende maatsoorten – je denkt soms terug aan de time further out experimenten van een Dave Brubeck lang geleden, of aan de muziek van iemand als trompettist Don Ellis in bijvoorbeeld de drie-plus-tweederde-kwartsmaat.

Zowel pianist Iverson als Redman slagen erin aan de complexe en strakke ritmiek een dosis zangerigheid toe te voegen die vaak hooggestemd en soms zelfs sacraal aandoet. Redmans eigen thema 'The Mending' heeft iets van een gospelsong en zijn saxofoon roept herinneringen op aan een ‘preacher’ van het instrument als George Adams.

Het slotstuk van het album, 'Silence Is The Question', van de hand van Ethan Iverson lijkt wel een muzikale tornado: die je van heel ver hoort aankomen als een verfrissende bries en die dan naar een climax toegaat en minutenlang over je heen raast tot het noodweer doorschuift en alles weer stil wordt.

Zo komt en gaat het telkens weer. Zo gebeurt het. En zo, denk ik, blijft Joshua Redman ook in dit gezelschap trouw aan wat hij toen, in 1992, onder woorden bracht: waar het om gaat is de ‘celebration of the now’, aan ‘quite simply, improvisation’.

Marc Van den Hoof
Marc Van den Hoof was van 1976 tot 2011 producer bij Radio 1, Radio 2 Omroep Brabant en Radio 3/Klara. Hij maakte ook deel uit van het productieteam van Jazz Middelheim. Van 1996 tot 2011 gaf het vak 'Jazzgeschiedenis' in het Lemmensinstituut. In 2011 verscheen 'Double Bill', een bundeling van kronieken uit Jazzmozaiek en een aantal korte essays over jazz.

['The Bad Plus Joshua Redman' - The Bad Plus & Joshua Redman. Nonesuch, 2015]

► beluister dit album via Spotify