Wordt dit de Afrikaanse zomerplaat van 2015? Als we mogen afgaan op de gespecialiseerde World Music Charts, samengesteld door Europese radiomakers, dan zeker wel. De plaat komt er deze maand uit het niets binnen op de tweede plaats en in de internationale pers is 'From Kinshasa' bovendien goed voor vijfsterren-recensies.

Wat vooraf ging

Mbongwana Star is de de doorstartgroep van enkele leden van het ter ziele gegane Staff Benda Bilili. In 2013 kwam er door zakelijke meningsverschillen een onverwacht einde aan die populaire band uit Kinshasa. De Staff was een groep straatmuzikanten en bestond uit enkele polioslachtoffers die vanuit hun zelfgemaakte rolstoelen of steunend op krukken warme rumba-blues speelden op aftandse gitaren en recyclage-percussieinstrumenten met teksten over hun dagelijks leven, hun ziekte en de goede raad die ze aan lotgenoten konden geven.

Als een soort Congolese versie van de Buena Vista Social Club werd Staff Benda Bilili een internationaal succes, mede dankzij de documentaire 'Benda Bilili!' die over hen werd gedraaid en die op het filmfestival van Cannes in 2010 op veel lof kon rekenen. Maar aan het sprookje kwam na twee succesvolle platen en verschillende wereldtournees een einde omdat leider Ricky Likabu plots geen vertrouwen meer had in de Europese managers. Hij legde het heil en het geld van de groep in de handen van een zakenman van bedenkelijk allooi zonder enige ervaring in de muziekwereld. Twee andere leden, Coco Ngambali en Théo Ntsituviudi, verlieten al snel de groep en besloten met een eigen nieuwe band op de proppen te komen. Dat was het begin van Mbongwana Star.

Twee jaar later is er nu eindelijk de langverwachte eerste plaat van Mbongwana Star. Op het befaamde World Circuit label van Nick Gold bovendien, het label dat ook tekende voor de successen van Buena Vista Social Club, Toumani Diabaté, Ali Farka Touré en recenter nog Fatoumata Diawara. En met dezelfde manager als vroeger bij Staff Benda Bilili: de belg Michel Winter, bekend van zijn werk met onder meer Taraf de Haïdouks, Kocani Orkestar en Konono No. 1.

Met de blik vooruit

Mbongwana betekent zoveel als "verandering" en waar dat voor staat wordt al snel duidelijk als je de plaat oplegt. In vergelijking met Staff Benda Bilili klinkt Mbongwana Star veel ruwer, jonger en hipper. De muziek op 'From Kinshasa' is minder melancholisch en meer "urban rumble from the jungle".

Waar Staff Benda Bilili vooral de ideale soundtrack leverde voor lekker lui chillen in een hangmat, is dit overwegend een groove-plaat die zich eerder leent tot uitbundig dansen en feesten. Je herkent wel dezelfde soort zanglijnen en melodieën als bij de Staff - niet zo verwonderlijk als je weet dat Coco toen ook de belangrijkste songschrijver was - en muzikaal lijkt het accent verschoven van de Congolese rumba naar soukous en ook andere Afrikaanse stijlen als afrobeat uit Nigeria, shangaan electro uit Zuid-Afrika of zelfs kuduro uit Angola, naast overduidelijke invloeden uit de internationale dance en elektronische muziek.

De mannen van Mbongwana Star zijn vanaf het begin heel bewust op zoek gegaan naar die vernieuwingen. Ze willen muziek maken die ook de Afrikaanse jongeren van nu kan aanspreken. In de figuur van bassist en producer Doctor L, alias Liam Farrell, vonden ze daarvoor een geschikte partner-in-crime. Farrell is een Ierse muzikant die opgroeide in Parijs en daar actief is in de hiphop- en elektro-scenes. Hij werkte ook al samen met drummer Tony Allen voor diens comeback-plaat 'Black Voices' (1999).

Op 'From Kinshasa' van Mbongwana Star zorgt Doctor L voor de beats, oude synthesizers en allerlei vreemde effecten en bliepjes in de mix. Het past wonderwel bij de opzwepende Afrikaanse geluiden en voelt nergens geforceerd aan. Maar het maakt van 'From Kinshasa' ook echt wel een studioplaat. Live komen die vernieuwingen en toevoegingen veel minder goed uit de verf, zoals onlangs bleek tijdens een tournee in onze contreien. Maar goed, in de studio kun je natuurlijk makkelijk een beroep doen op een groep als Konono No. 1 voor de nodige extra pit en punk, zoals in de single 'Malukayi', maar die bende ook nog eens mee op tour nemen ligt minder voor de hand.

Het valt nog af te wachten of "de kracht van de verandering" voor Mbongwana Star een stap zal zijn in de richting van het universele sterrendom, zoals de videoclip bij 'Malukayi' misschien lijkt te suggereren. Maar 'From Kinshasa' heeft in ieder geval genoeg potentieel om deze zomer een hit te worden op tropische dansfeestjes.

Jeroen Revalk
Jeroen Revalk is redacteur en videojournalist bij Cobra.be. Voormalige programmamaker bij Radio 1 en Klara. Heeft geschreven voor Plastiks, Jazz'Halo en Jazzmozaïek. Luistert vooral naar jazz, world en andere grensgevallen.

['From Kinshasa' - Mbongwana Star. World Circuit, 2015]

► beluister dit album via Spotify