Wispelwey & Giacometti - Schubert & Brahms

vr 29/05/2015 - 12:22

pieter wispelwey paolo giacometti cello piano schubert brahms reger klassiek recensie lucas huybrechts

Muziek waar je gelukkig van wordt

Puzzelen is het. Als je een hoesje van een cd bekijkt, wil je weten wat er op die cd staat. De cd wordt gespeeld door een cellist en een pianist: Pieter Wispelwey en zijn brother in arms Paolo Giacometti. Het belangrijkste verkoopargument, want het gaat over bekende, zeg maar gevierde muzikanten. Maar dan begint de miserie. Componisten: Schubert en Brahms. Terwijl er ook Reger op de cd staat. Wat er gespeeld wordt? The complete duos en de Phantasy. In de bijsluiter verneem je dat dit de eerste van een zesdelige reeks is, dat het kamermuziekwerk van Schubert en Brahms voor cello en piano publiceert. Als je weet dat Brahms twee sonates voor cello schreef en Schubert geen, denk je dat zes delen dan misschien een beetje veel is.

Bij nader toezien, merk je dat het hier gaat om bewerkingen. Iemand (het boekje vermeldt nergens wie dat deed) schreef bekende kamermuziekwerken van Schubert en Brahms over naar de cello. Met het argument, dat ze perfect in het cellorepertoire zouden kunnen passen. En dat klopt. Behalve een zeker déjà-entendu-effect liggen ze lekker in het gehoor. Het zingt heerlijk. Dat ligt natuurlijk aan Wispelwey die een breed zingend hart heeft en die met zijn cello elk mogelijke puritein terechtwijst.

Maar toch wordt het de amateur in zijn verkenningstocht naar die nieuwe cellomuziek niet gemakkelijk gemaakt. Ook op de bijsluiter mankeert de naam van de componisten. Laat staan die van de bewerker, want hoe dan ook, een cello is geen viool of altviool. Iets moet wel aan het oorspronkelijk materiaal gesleuteld worden. Maar dat de oorspronkelijke auteur niet vermeld staat is wel een beetje vergeetachtig. Of gaan de makers van de cd ervan uit dat dit allemaal tot het gemeenschappelijk erfgoed hoort? Een erg elitaire gedachte. De fantasie kan alleen van Schubert zijn? En als er geen piano bij is, zal het wel de suite van Reger zijn? Enzovoort. De commentaartekst van Stefan Grondelaers helpt ook niet veel, want de volgorde van bespreking, verschilt van de volgorde van de cd. Bovendien staan er nog andere stukken in vermeld die niet op deze cd staan. Puzzelen dus, maar je komt als je koppig doorzet wel tot een sluitende oplossing.

Allemaal opmerkingen die niets met de klinkende muziek zelve te maken hebben. En daar gaat het uiteindelijk om natuurlijk. O ja, het gebruik van de term duo’ die zo nadrukkelijk op de hoes staan. Meestal spreekt men van een sonate, sonatine. Alleen bij piano vierhandig bijvoorbeeld, spreekt men van een duo. Dat gaat uit van de redenering dat bij piano de twee uitvoerders evenwaardig zijn. Bij een sonate veronderstelt men (al dan niet terecht) dat een piano de cello (in dit geval) begeleidt, en dus een dienende rol heeft. Door het begrip duo te introduceren verklaart men dat deze muzikanten evenwaardig zijn. En dat zijn ze hier dan ook.

Je voelt de onuitgesproken medeplichtigheid van twee door de wol geverfde muzikanten, die samen aan een werk bouwen. Ze leunen niet op de muziek, ze zijn niet zwaar op de hand, maar benaderen hem van bovenaf, licht, speels, zangerig, helder en sprankelend van geest.

Er bestaan tegenwoordig zoveel handleidingen om gelukkig te worden, je zou kunnen zeggen, probeer deze muziek in deze uitvoering eens. Ondanks sommige romantische donkere onderstromen ervan wordt je mentaal naar boven gezogen. Muziek voor bij een zondags, zomers, uitgebreid ontbijt in een zonovergoten ruimte, met opwaaiende gordijnen. En geen slappe muziek!

Lucas Huybrechts
Lucas Huybrechts studeerde musicologie en maakte een lange radiocarrière, bij Radio 1 en Klara, en schreef over muziek voor Knack. Volgt nu voor Cobra.be de klassieke muziek op.

['Schubert - Brahms. The complete duos / Phantasie' - Pieter Wispelwey & Paolo Giacometti. Evil Penguin Records Classic, 2015]

► beluister dit album via Spotify