Bassekou Kouyaté - Ba Power

vr 08/05/2015 - 14:35

bassekou kouyate ngoni ba ba power ngoni mali afrorock world wereldmuziek recensie jeroen revalk

Ngoni rock

"Ik denk dat de Afrikaanse muziek en cultuur het verdient om een zo groot mogelijk publiek te hebben. Dat wil ik bereiken met 'Ba Power'". Dat zegt de Malinees Bassekou Kouyaté over zijn vierde plaat met zijn groep Ngoni Ba. Een plaat met muziek die duidelijk is gedrenkt in de Afrikaanse traditie maar die ook zeer toegankelijk is voor Westerse oren uit Europa of Amerika.

Bassekou Kouyaté is een meester op de ngoni. Dat is een traditioneel instrument uit West-Afrika met vier, zes, acht of soms zelfs twaalf snaren. Het wordt wel eens de Afrikaanse voorloper van de Amerikaanse banjo genoemd. Ngoni Ba is Bambara voor "de ngoni groep", al kan het ook "de kracht van de ngoni" betekenen.

De ngoni is onder meer het instrument van de griots: de Westafrikaanse troubadours en verhalenvertellers. Ook Bassekou Kouyaté komt oorspronkelijk uit die traditie maar hij staat open voor vernieuwing en voor kruisbestuivingen met andere culturen en andere soorten muziek. Hij heeft gewerkt met West-Afrikaanse sterren als Ali Farka Touré en Toumani Diabaté, maar ook in een internationale context met bluesman Taj Mahal, met het AfroCubism-project van World Circuit-baas Nick Gold, en met Damon Albarn in het kader van het reizende concertcircus Africa Express.

Onder eigen naam bracht Bassekou Kouyaté eerder al drie platen uit waarop hij experimenteert met het West-Afrikaanse traditionele erfgoed door bijvoorbeeld te werken met vier ngoni's naast elkaar, of door de akoestische instrumenten te versterken en het geluid te vervormen met een wah-wah en andere effectpedalen.

Net zoals op zijn vorige plaat 'Jama Ko' uit 2013, geeft Bassekou Kouyaté op zijn nieuwe plaat de Afrikaanse rootsmuziek een flinke rock-injectie met die elektrische versterkte ngoni's. Bovendien werd de plaat opgenomen met Chris Eckman (van The Walkabouts en labelbaas van Glitterbeat) als producer plus een stel gastmuzikanten, onder wie gitarist Chris Brokaw (bekend van Lemonheads), drummer David Smith (Robert Plant & The Sensational Space Shifters) en trompettist en elektronicaman Jon Hassell. Daarnaast zijn er ook nog Afrikaanse gastmuzikanten die de sound van Ngoni Ba verrijken: gitarist Samba Touré, zanger en violist Zoumana Tereta en afropop-zanger Adama Yalomba. Op 'Ba Power' klinken naast die zogenaamde afrorock ook echo's van blues, jazz en afrobeat.

Opzwepend

In kerngroep van zijn band Ngoni Ba wordt Bassekou Kouyaté omringd met allemaal familie of aanverwanten. Zijn vrouw Amy Sacko neemt de meeste zangpartijen voor haar rekening en twee van hun zonen spelen ngoni en kalebas. Ook de andere muzikanten zijn op de een of andere manier familie en dat maakt van Ngoni Ba een hechte band, die op deze nieuwe plaat 'Ba Power' inderdaad een enorme kracht uitstraalt. Voor een groot deel is dat de danken aan de aanstekelijke gedrevenheid van Bassoukou Kouyaté en Amy Sacko. Toen ze bijvoorbeeld in 2013 hun vorige cd 'Jama Ko' opnamen, deden ze dat in Bamako, de hoofdstad van Mali, wars van het toenmalige verbod op muziek, uitgevaardigd door de islamextremisten die de macht hadden gegrepen.

De teksten op de vorige cd gingen dan ook vooral over de politieke situatie in Mali op dat moment. Afgaand op de perstekst bij mijn recensie-exemplaar zou zangeres Amy Sacko op 'Ba Power' meer universele en filosofische thema's aansnijden. Haar zang klinkt als een extra pittig gekruide versie van de wassoulou-sound die we kennen van de Malinese diva Oumou Sangaré.

Het opzwepende en soms hypnotiserende snarengetokkel van de ngoni's zorgt voor de extra uitroeptekens in de muziek, net zoals de ngoni-solo's van Bassekou Kouyaté die van hem een soort Malinese Jimi Hendrix maken. Het helpt om onze Westerse oren voor deze exotische klanken te openen en toch blijft de muziek op 'Ba Power' sterk verankerd in de West-Afrikaanse traditie. Anders dan bijvoorbeeld Amadou & Mariam die hun Afrikaanse ziel te grabbel hebben gegooid in de handen van Manu Chao en nu alleen nog een slap afkooksel van hun eigen oermuziek brouwen.

Bassekou Kouyaté wil in essentie hetzelfde als Amadou & Mariam: een grote publiek voor de Afrikaanse muziek, maar niet tegen elke prijs. Gelukkig heeft producer Chris Eckman zoveel respect voor de Afrikaanse cultuur dat hij Bassekou Kouyaté & Ngoni Ba vooral zichzelf laat zijn. Want daarin schuilt de echte 'Ba Power'.

Jeroen Revalk
Jeroen Revalk is redacteur en videojournalist bij Cobra.be. Voormalige programmamaker bij Radio 1 en Klara. Heeft geschreven voor Plastiks, Jazz'Halo en Jazzmozaïek. Luistert vooral naar jazz, world en andere grensgevallen.

['Ba Power' - Bassekou Kouyaté & Ngoni Ba. Glitterbeat, 2015]

► beluister dit album via Spotify