In de speeltuin van de jazz

Op 17 april 2012 is drummer en grafisch kunstenaar Han Bennink 70 geworden. In zijn trio krijgt hij het gezelschap van twee dertigers, de Antwerpse rietblazer Joachim Badenhorst en de Deense pianist Simon Toldam. Maar van een generatiekloof is geen sprake: als drie ondeugende jochies amuseren ze zich samen in de speeltuin van de jazz. Ze bouwen muzikale zandkastelen, improviseren op oude standards, eigen composities en de gezamenlijke invallen van het moment. Met hun speeltjes (drums, piano, klarinet, saxofoon) toeren ze langs melodieuze paadjes of door abstracte klanklandschappen. En altijd is er dat hoorbare speelplezier, zeer aanstekelijk voor de luisteraar die zich laat meeslepen op hun trip.

'Bennink & Co.' bevat opnames die het Han Bennink Trio op 21 april 2011 maakte tijdens een JazzCase-concert in het Dommelhof in Neerpelt. Een jaar eerder verscheen het eerste album 'Parken' van het Han Bennink Trio. Een debuut zowaar, want in de lange carrière van Bennink is dit de allereerste groep onder zijn naam. Maar zijn naam en faam reikt al jaren ver buiten de Zaanse polder waar hij zijn stek heeft. Sinds de jaren zestig deelde hij het podium met grootheden als Sonny Rollins en Eric Dolphy. Later stichtte hij samen met Willem Breuker en Misha Mengelberg het improvisatiecollectief Instant Composers Pool (ICP Orkest), dat een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van de geïmproviseerde muziek in Nederland en Europa. En Bennink vond ook zielsgenoten buiten de jazz: zo speelde hij nog met de punkrockers van The Ex.

Bennink leerde zijn twee jonge kompanen kennen op een jazzworkshop in het Canadese Banff. Hoe goed het klikt tussen Bennink & co, blijkt nog maar eens op deze nieuwe live-cd. Wat ze gemeen hebben is een muzikale openheid en veelzijdigheid. Echo's van de hele jazzgeschiedenis komen voorbij waaien. Van oerswing tot experimentele vrije geluiden. Bij Badenhorst hoor je bovendien af en toe kronkelige lijnen met invloeden uit de klezmer, terwijl Toldam soms paden verkent die je zo naar de wereld van het repetitief minimalisme of de hedendaagse 'klassieke' muziek voeren. Al die puzzelstukjes vallen mooi en schijnbaar moeiteloos op hun plaats, vaak zelfs binnen een nummer. Het doet me vaak denken aan het Clusone Trio. Daarin werkte Han Bennink met cellist Ernst Reijseger en klarinettist en saxofonist Michael Moore (een leermeester van Joachim Badenhorst).

De speelsheid waarmee deze drie jongens van het Han Bennink Trio omspringen met het muzikale materiaal en de rijke fantasie waarmee ze inpikken op elkaars bedenksels, is alweer een genot om te horen. Het is muziek die zorgt voor een glimlach, zoals wel vaker het geval is als Han Bennink meespeelt.

Jeroen Revalk

['Bennink & Co.' - Han Bennink Trio. ILK Music, 2012]

Concerten

Op donderdag 1 november stelt het Han Bennink Trio de nieuwe cd voor in de Rataplan in Antwerpen, in het kader van de concertreeks 'Badenhorst x6', waarbij Joachim Badenhorst een carte blanche krijgt om zijn verschillende projecten en groepen te tonen.

Op vrijdag 2 november speelt het trio in het Bimhuis in Amsterdam, waar nog tot eind november een tentoonstelling met grafisch werk van Han Bennink te zien is. Zijn tekeningen, collages en assemblages hebben een uitgesproken herkenbare stijl, een stijl die terug te zien is in het artwork dat hij maakte voor zijn muziek.

ICP-box

Als mede-oprichter van het Instant Composers Pool is Han Bennink bovendien betrokken bij de speciale boxset die nog dit jaar uitkomt en de volledige catalogus van de jazzformatie (52 cd's en 2 dvd's) bevat. In deze box, met de hand gepersonaliseerd en genummerd door Han Bennink zelf, zit ook een fotoboek met daarin de rijke geschiedenis van ICP (samengesteld door Pieter Boersma) en een blauwdruk van de befaamde 'camel-chair' naar het ontwerp van Misha Mengelberg.