"A case of European bureaucracies preserving our American jazz heritage", dat staat ergens, een beetje smalend, in het boekje bij deze box met drie cd's en een dvd met het Miles Davis Quintet op tournee in 1967, opgenomen door de Europese openbare omroepen. Het gaat om het zogenaamde "tweede grote" kwintet van Miles Davis met saxofonist Wayne Shorter, pianist Herbie Hancock, bassist Ron Carter en drummer Tony Williams. Een legendarische groep die halverwege de jaren zestig in vier jaar tijd een imposant oeuvre verzamelde dat van grote invloed was op de jazz die nog moest komen.

Jazz als een tangram puzzel

De dvd bevat televisieopnamen van concerten in Zweden en Duitsland, meteen het enige videomateriaal dat er zou bestaan van deze all star band die toen op het toppunt van zijn kunnen was. Achteraf gezien lijkt dat wat vreemd, het gaat toch om belangrijk jazzerfgoed, maar het was natuurlijk al 1967. Het jaar waarin de jazzwereld met het overlijden van John Coltrane en Billy Strayhorn twee belangrijke en invloedrijke figuren verloor. Ook de jazz ging een beetje dood. En werd in ieder geval op de radio verdrongen door aanstormend pop- en rocktalent. 1967 was het jaar van "The Summer of Love", flower power vierde hoogtij, de jeugd flipte op psychedelische rock, en in de hitparade stonden onsterfelijke songs als 'Respect' van Aretha Franklin, 'All you need is love' van The Beatles, 'Light my fire' van The Doors en 'A whiter shade of pale' van Procul Harum.Jazz hoorde toen al niet meer bij de populaire muziek. Jazz werd radicaler, zeker bij Miles Davis, die met dit kwintet op zijn concerten geleidelijk aan een nieuw geluid en een nieuwe vorm ontwikkelde. Kijk op de hoes van de 'Live in Europe'-box en zie bekende titels als 'Footprints', 'Round Midnight' en 'I fall in love too easily'. Maar het Miles Davis Quintet bracht ze op de Europese podia in 1967 niet als losstaande songs met tussendoor een korte pauze voor een beleefd applaus. Die eigen composities en standards vormden wel de basis voor een ononderbroken improvisatiesuite, waarin de thema's van de songs bijna sporadisch en fragmentarisch werden gespeeld en een opstapje bleken voor een soort trip, een stream-of-consciousness van een vijfkoppig jazzmonster. Een stroom van energieke solo's en flarden thema's die ingenieus in elkaar pasten als een tangram puzzel: dwarse onderdelen en een strak geheel, telkens anders en toch heel herkenbaar. Niet de piep-en-knor free music die toen opgang maakte in Europa, wel vrije geluiden diep geworteld in de jazztraditie.

De vijf concerten die hier verzameld staan op 'Live in Europe' zorgen dus echt voor vijf verschillende luister- en kijkervaringen, ook al was de setlist van die concerten telkens gelijkaardig. De opnamen werden gemaakt door de openbare omroepen van Frankrijk, Duitsland, Denemarken, Zweden én België. Op 28 oktober 1967 speelde het Miles Davis Quintet in de Elisabethzaal in Antwerpen. De BRT-jazzafdeling onder leiding van Elias Gistelinck maakten de opnamen in het kader van de reeks 'Jazzpromenade'. De verpakking van deze box is overigens helemaal gebaseerd op een facsimile van de originele tapes uit onze BRT-archieven. De opnamen uit Antwerpen, maar ook de meeste andere verzameld in dit album, waren al terecht gekomen in het illegale circuit op zogenaamde "bootlegs". Maar nu zijn ze dus voor het eerst officieel verkrijgbaar, bovendien volledig en met een beduidend betere klank. De dvd was wel al eerder verkrijgbaar in de box 'Miles Davis: The Complete Columbia Album Collection'.

Jeroen Revalk

 

["Live in Europe - The Bootleg Series, vol. 1" - Miles Davis Quintet. Columbia Legacy, 2011]


 

yt

Meer over Miles: