Ode aan de deserteur

vod
wo 17/09/2014 - 09:22 Update: vr 10/10/2014 - 16:21 ‘Waanvlucht’ is muziektheater op verschillende locaties, met zeven koren en acteurs. De voorstelling wil eer betonen aan de deserteurs van de Eerste Wereldoorlog, en bij uitbreiding aan iedereen die nee zegt tegen geweld. Zondag in Gent.

waanvlucht brecht-eislerkoor kaaitheater lieve franssen novecanto c'est des canailles rue de la victoire omroerkoor ik zeg adieu stemmer deserteur desertie oorlog vrede

‘Waanvlucht’ is een samentrekking van waanzin en vaandelvlucht. Aan desertie werd in WO I, maar ook in andere oorlogen, zeer zwaar getild. Soldaten die hun post verlieten, werden niet zelden geëxecuteerd, “shot at dawn”. Vaak deserteerden militairen om persoonlijke redenen, maar ook uit verzet tegen de oorlogslogica. Een bekende naam was bijvoorbeeld graficus Frans Masereel, die net voor de Eerste Wereldoorlog naar Zwitserland vluchtte.

Nooit meer oorlog

Waanvlucht

‘Waanvlucht’ is muziektheater op verschillende locaties in Brussel, met zeven koren en acteurs. De voorstelling wil eer betonen aan de deserteurs van de Eerste Wereldoorlog, en bij uitbreiding aan iedereen die nee zegt tegen geweld.

‘Waanvlucht’ wil, in dit herdenkingsjaar van de Eerste Wereldoorlog, de deserteurs niet ophemelen als helden, maar hen eerst en vooral in ere herstellen als mensen. De voorstelling is daarom niet alleen een ode aan de deserteur, maar ook een krachtig algemeen anti-oorlogssignaal. Ook nu nog is het nodig om nee te zeggen, “tegen oorlogsbelastingen, doorvoerroutes en nieuwe gevechtsvliegtuigen”, zegt artistiek coördinator Lieve Franssen. En er zijn natuurlijk nog altijd landen waar de dienstplicht wél bestaat, en waar soldaten niet onder de wapenen willen, denk aan de refuseniks in Israël.

Zingen onder de brug

Het Brusselse Brecht-Eislerkoor sloeg de handen in elkaar met zes andere koren: Ik zeg Adieu, Stemmer en Rue de la Victoire uit Brussel, Novecanto uit Gent, Omroerkoor uit Hasselt en C’est des canailles uit Luik. Ze brengen oude en nieuwe anti-oorlogsliederen op bijzondere locaties.Telkens vertellen acteurs een bijpassend verhaal.

Novecanto o.l.v. Tom Deneckere zingt het ingetogen lied ‘Concord’ van Benjamin Britten, met de prachtige zin “the ripest fruit hangs where not one, but only two can reach”. De Ghanees-Brusselse performer Gorges Ocloo brengt in een roeibootje een eigen oorlog-en-vrede-tekst in het pidgin-engels over een aap en een giraf, naar eigen zeggen “in de stijl van Toon Tellegen”. Het Luikse koor C’est des canailles zingt uit volle borst “non, non, plus de combats, la guerre est un boucherie”, een anoniem lied uit 1917, dat des te pakkender is omdat het helaas altijd actueel blijft.

Het publiek maakt een wandeling langs drie van deze locaties. Daarna volgt de apotheose in de Minardschouwburg: een nieuwe compositie ‘Ode aan de deserteur’ van de Amerikaanse hedendaagse componist Frederic Rzewski, gezongen door alle zeven koren samen.

[Waanvlucht/Fuirlafolie, met het Brecht-Eislerkoor, Ik zeg adieu, Stemmer, Rue de la Victoire, Novecanto, Omroerkoor en C’est des canailles, met muziek van Frederik Rzewski en slagwerk van Triatu, geregisseerd door Marijs Boulogne en Ruud Gielens.  In Gent op 12 oktober in en rond de Minardschouwburg, en op 13 december in Cité Miroir in Luik]

Monsieur le Président
je ne veus pas le faire
je ne suis pas sur terre
pour tuer de pauvres gens - Boris Vian

 

Ik zal je vertellen wat ik zal doen en wat ik niet zal doen.
Ik zal niet dienen waarin ik niet meer geloof,
of het zich nu mijn huis,
mijn vaderland of mijn kerk noemt – James Joyce

Als ik ben gedezerteerd,
tot Mechelen ben ik gekoomen
De Fransche hebbe my geattrapeerd,
my dagt daar zou’er wat van komen - anoniem, 1800

Sometime they’ll give a war and nobody will come – Carl Sandburg