Symbiotisch ontwerpen: cultuur + natuur

©GHI - foto Michel De Cubber
di 03/06/2014 - 12:13 De expo ‘Linking Parts’ presenteert een inspirerende selectie designobjecten die de sterkste punten van de natuur en het menselijk vernuft combineren.

linking parts grand-hornu images transnatural design technologie wetenschap natuur tentoonstelling

In een tijd waarin fossiele brandstoffen en energie steeds schaarser worden en natuurlijke systemen onder steeds grotere druk komen te staan, gaat de tentoonstelling ‘Linking Parts’ op zoek naar een alternatieve manier van ontwerpen, consumeren en (samen)leven.

Curator Arjen Bangma van het Amsterdamse designlabel en agentschap Transnatural stelt het als volgt: “We hebben onze natuurlijke, organische en technologische omgeving te lang beschouwd als afzonderlijke entiteiten, zonder rekening te houden met hun complementariteit. De natuur werd veel te lang geëxploiteerd als een ommuurde plek waar we uit putten om aan onze steeds grotere behoeften te voldoen. Zodra We genoeg hadden, ontdeden we ons van het afval op de plaats waar ons voedsel en onze energie vandaan kwamen. Enkele Tientallen jaren geleden kwamen we echter tot het besef dat de verschillende aspecten verenigbaar kunnen zijn.”

In ‘Linking Parts’ stellen Transnatural en Grand-Hornu Images de vraag wat er zou gebeuren als de mens via design, technologie en wetenschap symbiotisch durft samen te werken met de natuur: een poging om de sterkste vaardigheden en eigenschappen van mensen, planten, dieren en machines samen te brengen in nieuwe gecombineerde systemen. Zo komen we volgens curator Arjen Bangma mogelijk tot “een nieuwe soort van onschuldige en zelfs speelse bijdrage van mensen, dieren en machines die gunstig is voor alle partijen en geen schade veroorzaakt.”

Van micro-organismen die helpen synthetisch afval af te breken over organisch groeiend bouwmateriaal tot designnestkasten uit afvalhout om urbane bijenpopulaties te huisvesten, de tentoonstelling staat vol met objecten die naast hun esthetische waarde de bezoeker ook aan het denken willen zetten.

 

Hieronder ziet u al enkele projecten die op de tentoonstelling te zien zijn.

© GHI - foto: Michel De Cubber

System Synthetics – Maurizio Montalti (IT) (voorgrond) | Bee Inc – Aad Kruiswijk (NL) (achtergrond)

System Synthetics is een multidisciplinair project voor onderzoek en design dat een nieuwe vorm van symbiose verkent. Het project bevordert de samenwerking tussen twee schimmelorganismen die door de mens geproduceerd synthetisch materiaal, zoals plastic, omvormen tot schadeloze biomassa. Montalti maakt hierbij gebruik van een symbiotisch proces dat bijdraagt tot een verbetering van de menselijke gezondheid en de goede werking van het ecosysteem.

Naarmate de verstedelijking doorzet, worden bijen steeds meer bedreigd met uitsterven. De laatste decennia is het voor bijen zo goed als onmogelijk geworden om een nestplaats te vinden in de nabijheid van steden. Door provinciaalshout te recycleren in unieke diamantvormige 'bijenkristallen', heeft Bee Inc. een ingenieuze manier ontwikkeld om de overlevingskansen van deze vlijtige diertjes te garanderen door ze te integreren in onze moderne omgeving.

 

© GHI - foto: Michel De Cubber

Myceliumstoel – Erik Klarenbeek (NL)

De designer Eric Klarenbeek gaat voornamelijk voor onverwachte combinaties van materialen. Op basis van zijn samenwerking met wetenschappers verkende hij nieuwe manieren om 3D-prints te maken van levende organismen en experimentele grondstoffen. Het resultaat is de Myceliumstoel, een geprinte stoel van stro en paddenstoelsporen, met een dunne coating van bioplastic. Zodra de sporen uitgegroeid zijn tot mycelium, wordt de stoel sterk genoeg om het gewicht van een persoon te dragen. De stoel staat symbool voor het prachtige samenwerkingsverband tussen grondstoffen en moderne productiemethoden.

 

© GHI - foto: Michel De Cubber

Thermophores – Tim van Cromvoirt (NL) (links) | Biologische Klok – Studio 1:1 (rechts)

Het organische, plantaardige aspect van de Thermophores verandert continu van kleur door temperatuurschommelingen in de ruimte. Dit dynamische proces geeft de artistieke en conceptuele benadering een magische dimensie. Wanneer de temperatuur enkele graden stijgt, leidt dit tot een mooie reactie waarbij de kleur van het organisme verandert. Bij afkoeling neemt de Thermophores langzaam zijn oorspronkelijke kleur weer aan.

De omwenteling van de aarde kan beschouwd worden als de grootste invloed op het bioritme van alle organismen. Ook al volgen planten en dieren dit biologische ritme, de mens heeft de neiging om een ander ritme aan te houden: een economisch, technisch ritme. De Biologische Klok is een methode om het biologische en technische ritme van mensen in geïsoleerde omgevingen zoals ziekenhuizen met elkaar te verzoenen. Door de twee verschillende ritmen te synchroniseren, wordt de biologische tijd zichtbaar en krijgt men inzicht in het ritme van de ecologische omgeving om herstel te bevorderen.

 

© Transnatural

Trace Light – Mike Thompson (VK) en Gionata Gatto (IT)

Trace Light (een spoor van licht) is een lamp voor binnen en buiten die fotoluminescente pigmenten combineert met silicone. Deze met de hand gemaakte fotoluminescente lagen worden ontwikkeld om energie uit afval om te zetten in zichtbaar licht. Wanneer het duister wordt, komt er een lichtspoor tevoorschijn door de hoge concentratie van fotoluminescente pigmenten die lichtenergie recyclen tot een intense, sfeervolle gloed.

 

© Transnatural

2,6 g 329 m/s (kogelvrije laag) – Jalila Essaidi

2,6 g 329 m/s is het maximumgewicht en de maximumsnelheid van een Long Rifle-kogel met kaliber .22, waartegen een kogelvrij vest bescherming zou moeten bieden. Zijdedraad van spinnen is verhoudingsgewijs vele malen sterker dan staal en kan vervaardigd worden door een levend wezen. Als de menselijke huid in staat was om deze draad te produceren, zouden we dan beschermd zijn tegen kogels? Door deze kogelvrije matrix van spinnenzijde geproduceerd door transgene geiten toe te passen op de menselijke huid, verkent Essaïdi de sociale, politieke, ethische en culturele aspecten met betrekking tot veiligheid in een wereld die toegang heeft tot nieuwe biotechnologieën.

['Linking Parts' - 25 mei t.e.m. 24 augustus 2014, Grand-Hornu Images, Hornu]