De Belgen zijn daar!

Eric Beauduin (foto Pam & Jenny) vod
ma 08/06/2015 - 15:46 Belgische mode heeft een ijzersterke reputatie, maar ooit was het anders. Voor Walter Van Beirendonck naam maakte met zijn bizarre silhouetten en Martin Margiela de fundamenten van coupe en stijl transformeerde, bestond het begrip “Belgische mode” amper. Die evolutie wordt nu uitgespit in ‘De Belgen’, een ambitieuze tentoonstelling in Bozar.

De nieuwe lichting

Cobra.be sprak met enkele jonge modeontwerpers. Zij vertegenwoordigen de jongste generatie op 'De Belgen' in Bozar. Maak kennis met Cédric Jacquemyn, Justine de Moriamé, Erika Schillebeeckx en Carol Piron.

De ondertitel van de expo luidt: ‘Een onverwacht modeverhaal’. Hiermee wordt gerefereerd aan de plotse doorbraak midden jaren tachtig van een nieuwe lichting ontwerpers - allen studenten van de modeafdeling van de Antwerpse academie - die hun kompas niet meer op Parijs richten. Met zeer beperkte middelen presenteren zij hun collectie op de beurs in Londen. De pers spreekt al snel van “The Antwerp Six” en de legende is geboren. Ondertussen zijn we dertig jaar verder en hebben de verschillende modeopleidingen te lande een hele resem nieuwe talenten voortgebracht, zonder de enkelingen te vergeten die zonder scholing toch hun stempel op de geschiedenis gedrukt hebben.

Pioniers en nieuwkomers

Tijd voor een overzicht, dacht Didier Vervaeren, vroeger artistiek directeur bij Delvaux en modekenner bij MAD.brussels, het Centrum voor Mode en Design. In samenwerking met Bozar en het ModeMuseum in Antwerpen schetst ‘De Belgen’ een historisch beeld van de Belgische mode, van de eerste pioniers tot de nieuwste generatie. Naast de gevestigde waarden worden invloedrijke spelers uit verschillende mode- en kunstdisciplines belicht. ‘De Belgen’ zet ook het belang van de Belgische modescholen in de verf, vooral de Modeacademie in Antwerpen en La Cambre in Brussel.

Een verhaal in acht hoofdstukken

De expo is opgedeeld in acht hoofdstukken. ‘Heritage’ is een surrealistische hommage aan België en haalt een vergeten pionier van onder het stof: ‘Maison Norine’ het couturehuis aan de Louizalaan in Brussel van de Gentse Honorine Deschryver, de vrouw van Paul-Gustave Van Hecke, die bevriend was met zowat alle belangrijke kunstenaars uit het interbellum.
New Styles’ brengt ontwerpers samen die met hun vroege werk en hun avant-gardegevoel bijgedragen hebben aan de definitie van dé Belgische mode. Met onder andere Yvette Lauwaert, Nina Meert, de onvermijdelijke Zes van Antwerpen, Véronique Leroy, Bernhard Willhelm, Veronique Branquinho en Peter Pilotto.

publiciteit voor 'Couture Norine' door René Magritte (l) & Veronique Leroy (foto Cici Olsson)

In ‘Portraits’ wordt onder meer aandacht besteed aan de ontwerpen van Diane von Furstenberg en Olivier Theyskens. Zij hebben een fysieke, haast ‘narcistische’ relatie met hun werk, maar dan in de goeie betekenis van het woord. Hun collecties kun je bijna lezen als een biografie. Hun persoonlijkheid zit
in de kleuren, de prints, de snit, de manier waarop ze mode interpreteren.
Laboratories’ schetst de waaier aan scholen en opleidingen zonder dewelke de Belgische mode niet zou bestaan in haar huidige vorm.
In ‘Vocabulary’ komt het unieke karakter van enkele ontwerpers aan bod. Details als het rode kruis van AF Vandevorst - hun hommage aan Joseph Beuys, dé inspiratie van de eerste collectie van dit duo - en de mix van grafiek en muziek die de collecties van Raf Simons mee vorm gaven, springen hier het meest in het oog.

AF Vandevorst & Raf Simons (foto's Ronald Stoops)

De unieke wisselwerking tussen mode en kunst - een van de basiselementen van de Belgische mode - wordt geanalyseerd in ‘Love Story’ met onder meer aandacht voor de samenwerking tussen Tim Van Steenbergen en de Scala van Milaan en die tussen Walter Van Beirendonck en de opera van Parijs en de Vlaamse Opera.
In ‘Limitless’ wordt de internationale doorstroming van het Belgisch talent in kaart gebracht, met Raf Simons, die sinds enkele jaren aan het hoofd van Dior staat, als meest recente voorbeeld. In ‘Worthwile’ wordt gekeken naar de binnen-  en de achterkant van de mode. Dilemma’s als ecologie, ethiek en bedenkelijke productiemethodes maken ook deel uit van het verhaal. De recyclage aanpak van Martin Margiela en het ‘Honest by’ project van Bruno Pieters illustreren dit hoofdstuk.

Raf Simons voor Dior (foto Etienne Tordoir) & Martin Margiela (foto Marina Faust)

De nieuwe generatie

Tenslotte wordt er in ‘Nouvelle vague’ aandacht besteed aan de jongste generatie. Twaalf jonge ontwerpers mogen elk één silhouet tentoonstellen. Cobra.be sprak met enkelen van hen: Cédric Jacquemyn van het modelabel CEDRIC JACQUEMYN, Justine de Moriamé en Erika Schillebeeckx van het label Krjst, en Carol Piron van Filles à Papa.

Cédric Jacquemyn, 27 jaar, studeerde af aan de Antwerpse modeacademie. Zijn collecties gaan meestal over de constructie van kleren en over hoe bijvoorbeeld een kraag in elkaar zit. Dit komt het best tot zijn recht in het zwart, maar voor de tentoonstelling in Bozar koos hij toch voor een oefening in kleur, zonder dat die kleur overheerst.

Justine de Moriamé, 28 jaar, en Erika Schillebeeckx, 26 jaar, studeerden allebei af aan la Cambre in Brussel. Krjst is voor hen geen modelabel, maar een modecollectief, omdat zij in de voorbereiding van hun collecties altijd samenwerken met andere kunstenaars. Hun silhouet is Bozar is representatief voor wat zij doen: natuurlijke materialen als zijde en katoen in combinatie met allerlei soorten, veelkleurige prints. Een mix van gesofisticeerd en ontspannen, zo zouden ze zelf hun collectie omschrijven.

Carol Piron, 30 jaar, vormt samen met haar zus Sarah en met fotograaf Grégory Derkenne het modelabel Filles à Papa. Zelf studeerde ze grafisch ontwerp in Brussel. Voor de expo in Bozar kozen ze niet toevallig een jeansoutfit, met opschriften in de stijl van de punkbeweging en sleutels als ritssluitingen. Een mode van vandaag voor meisjes van vandaag, zo verwoorden ze het graag.

Cédric Jacquemyn, Justine de Moriamé & Erika Schillebeeckx, Carol Piron

De toekomst

Filles à Papa staat het verst en heeft naambekendheid tot in China en de Verenigde Staten. In een nieuwe trailer voor de HBO-documentaire 'On the Run' is niemand minder dan Beyoncé te bewonderen in een jasje van Filles à Papa. Toch benadrukt Carol dat zij geen dromen of verwachtingen koesteren op lange termijn, of duidelijke doelen vooropstellen. Sterker nog: er is nog zoveel dat ze wil doen en dat hoeft niet noodzakelijk in de modewereld te zijn.

Eenzelfde geluid horen we bij de anderen. Cédric Jacquemyn wil nog van alles onderzoeken en naar hartenlust experimenteren, maar een collectie om de collectie ontwerpen, dat ziet hij niet zitten.

Ook Justine de Moriamé en Erika Schillebeeckx zijn niet zeker dat ze over twintig jaar nog kleren ontwerpen. Misschien houden ze dan wel een galerie open waar de nieuwe 'nieuwe generatie' haar ontwerpen presenteert.

[ 'De Belgen, een onverwacht modeverhaal' in Bozar in Brussel tot 13 september 2015 ]