Boomerang

vod
di 07/07/2015 - 10:17 Pascale Marthine Tayou zet met een tachtigtal werken het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten naar zijn hand.

De ‘Africonda’ is een vreemd dier. De honderd meter lange en kleurrijke slang nestelt zich in de hall van het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten rond een puntig staketsel. Is dit serpent even ongevaarlijk als het er uit ziet? De stoffen lappenslang bijt in zijn eigen staart en zou zo uit een animatiefilm ontsnapt kunnen zijn. Pascale Marthine Tayou weet er ons direct mee te verleiden.

De kunst van Tayou gaat de verleiding zeker niet uit de weg, maar hij laat ook de rode lichten in onze hersenen knipperen. Boven de ingangsdeuren staan de woorden ‘Bring back our boys and girls’ in neonletters te gloeien. Je kunt niet ‘niet’ aan de door Boko Haram ontvoerde meisjes in Nigeria denken. De wereld verkeert in moeilijkheden en is zelf niet langer in staat de problemen op te lossen.
Pascale Marthine Tayou, geboren in Kameroen en al jaren in Gent gevestigd, probeert daar in zijn werk mee om te gaan. Het resultaat is een intrigerende mix waarin conceptuele kunst naar art brut knipoogt of waarin volkskunst met land art aan de haal gaat. Arte Povera kruist hij met kindertekeningen en soms denken we aan de neonsculpturen van Bruce Nauman of de blinkende beelden van Jeff Koons, als het al niet aan ‘Manneken Pis’ is, maar altijd met een serieuze Tayou-twist.

Africonda ©Philippe De Gobert
©Philippe De Gobert

In Brussel wandelen we een wereld binnen die heel fel op de onze lijkt. Grote installaties trekken de aandacht. Natuurlijk is er Afrika. Dat continent vind je terug in foto’s en video’s, in trommels en kristallen fetisjen, in lijnen en versieringen. En er zijn mensen. Dat zie je aan de maat der dingen, aan de grote colon-beelden die als onalledaagse bezoekers in de Horta-hall opgesteld staan en aan de reflecties in gebroken spiegels. Er is wat de mensen doen. Hoe ze werken en handelen, hoe ze wonen en geloven, hoe ze leven en liefhebben. En er is Pascale Marthine Tayou, die in de verduisterde zalen al deze dingen, als op een marktplein, samenbrengt. De handgrepen en slangen van een benzinepomp vormen samen een ‘Octopus’, in een zaal zweeft een wollige wolk, 'Coton Tiges,' met stekelige prikkers (er wordt nogal wat geprikkeld op deze expo), plastic zakken raken verstrikt in boomtakken en afvalwaterleidingen lopen zichtbaar doorheen het traject 'Oléoduc'. Handgeschreven teksten maken duidelijk dat de vervuiling op deze aardbol het leven in sommige gebieden nu al onmogelijk maakt. Wanneer wordt winst verlies en grondstof afval?

©Philippe De Gobert

Boomerang’ kreeg deze solo-tentoonstelling als titel mee, en ze was begin dit jaar ook al in de Londense Serpentine Gallery te zien. ‘Boomerang’, omdat alles wat een mens weggooit, terug kan komen. Op het strand is een boemerang een leuk speelgoed, elders kan het ook een gevaarlijk wapen zijn. Wie er niet goed mee overweg kan, moet tijdig bukken of loopt diepe sneden op. In Bozar hangt Tayou er drie aan de ingang van zijn expo. Elk in een eigen kleur verwijzen ze naar de drie grote godsdiensten. Vliegen die vandaag terug, recht in ons gezicht?

Het werk van Tayou is vaak licht en speels, maar cirkelt altijd rond hedendaagse vraagstukken en problemen. Wat is een multiculturele identiteit? Wat zijn de gevolgen van de consumptiemaatschappij? Hoe gaan wij om met post-kolonialisme? In welke mate denken we nog aan het milieu? Zijn onze handelingen afgestemd op een betere toekomst? "Ik maak kunst, omdat ik nadenk over de wereld, omdat ik mij afvraag wie we zijn, wat we doen, en welke gevolgen dat heeft voor de mensheid. Daar gaat ‘Boomerang’ over. We zijn allemaal boemerangs." Pascale Marthine Tayou is ons in zijn sculpturen en installaties altijd enkele stappen voor. Geen wonder dat het vermaarde antropologisch museum in Parijs, het ‘Musée de l’Homme’, wanneer het half oktober heropent, net deze kunstenaar als ‘artiste associé’ uitnodigt. Tayou verdient dubbel en dik onze aandacht. Of zoals een bezoekend meisje tegen haar vriend uitriep, toen ze samen onder ‘Coton tiges’ liepen: “Trop cool ! ”.

©Philippe De Gobert

Er is heel wat te doen deze zomer in Bozar. Naast de expo Tayou kan u er ook naar:

'De Belgen. Een onverwacht modeverhaal', tot 13 september 
'Bellissima. Het verhaal van vijf jurken', tot 6 september
'Juergen Teller. Vivienne Westwood', tot 13 september
'Jean-Philippe Toussaint. De seizoenen & The Honey Dress', tot 13 september
'V+ 2014-2015', tot 20 september 
'Young Belgian Art Prize 2015', tot 13 september
'Mekhitar Garabedian. Un bel été quand même', tot 29 september
'Chinese Utopias Revisited – The Elephants', van 17 juli tot 30 augustus
 

Alle lopende tentoonstellingen in het Paleis voor Schone Kunsten zijn gratis te bezoeken op de nationale feestdag 21 juli, tussen 10u en 18u.