Op reis met Duchamp

vr 05/06/2015 - 17:06 Bent u ook benieuwd naar wat hedendaagse Franse kunstenaars de laatste 15 jaar hebben uitgespookt? Om dat te weten te komen hoeft u zelfs niet ver te lopen. De Centrale for Contemporary Art in Brussel presenteert namelijk werk van de winnaars van de Prix Marcel Duchamp. Deze prijs - zowat de belangrijkste wat hedendaagse kunst in Frankrijk betreft - bestaat ondertussen 15 jaar.

prix duchamp centrale for contemporary art laurent grasso philippe mayaux mircea cantor

De Prix Marcel Duchamp ontstaat in 2000 en wordt uitgereikt door het ADIAF (Association Internationale pour la Diffusion de l’Art Français), een vereniging van privéverzamelaars, galeriehouders en curators van Franse en buitenlandse musea. Naast de aanmoediging van nieuw talent heeft de prijs vooral tot doel de actuele Franse kunst in het buitenland aan bod te laten komen.

Een uiteenlopend aanbod

Het werk van de veertien laureaten dat in Brussel aan bod komt, is vanzelfsprekend zeer uiteenlopend. Wat de kunstenaars echter wel gemeenschappelijk hebben, is hun schatplichtigheid aan Marcel Duchamp. De humor en het in vraag stellen van geijkte artistieke tradities door deze sleutelfiguur van de hedendaagse kunst laten nog steeds hun sporen na, ook bij de jongere generatie die door de Prix Duchamp naar voor wordt geschoven. De titel van de tentoonstelling is ontleend aan een gedicht van Charles Baudelaire.

Volgens Carine Fol, directeur van de Centrale, roept een groot deel van de werken een ontdekkingstocht, een verplaatsing of zelfs een innerlijke reis op. In de inleiding wijst curator Alfred Pacquement op de houding van de deelnemende kunstenaars. Volgens hem bekijken zij de wereld met een kritische blik en blijven zij voortdurend in beweging. Ze hertekenen het hedendaagse landschap, reageren op politieke en maatschappelijke ontwikkelingen, spelen in op de actualiteit en stellen uitwassen aan de kaak.

Of dit effectief zo is, laten we hier in het midden. Een uitgebreide beschrijving van elk werk zou ons te ver leiden. Daarom stippen we enkele van de opmerkelijkste werken uit het aanbod aan.

Laurent Grasso

Het werk van Laurent Grasso oogt op het eerste gezicht vrij traditioneel. Kleine schilderijen die verwijzen naar de middeleeuwen en de Vlaamse Primitieven. Bij nader toezien is er toch iets meer aan de hand. In elk werk is er een vreemd element aanwezig dat een surrealistische spanning oproept. De zwevende rots in een stille straat is schatplichtig aan René Magritte. Op andere schilderijen zien we een bizarre geometrische vorm zweven. Die structuur komt terug in een grote zwarte wandsculptuur, een referentie aan geluidsloze testkamers.

Philippe Mayaux

Philippe Mayaux gaat in ‘Confié à l’oublie’ de apocalyptische toer op met het beeld van een brandende stad. Wat verder in de tentoonstelling zien we heel ander werk van hem: een vreemde assemblage van pluimen, leder, kralen e.d. die uit de koker van een wetenschapper lijkt te komen, wiens fantasie plotseling op hol geslagen is. Maar evengoed schildert Mayaux gewoon twee ratten die in een soort doolhof aan elkaar gegroeid zijn. Het is werk waar we letterlijk kop noch staart aan krijgen, maar dat wel degelijk fascineert.

Mircea Cantor

Vertical Attempt’, een video van Mircea Cantor, is de kortste die we ooit gezien hebben. Één seconde zien we een jongetje met een schaar een waterstraal “doorknippen”. Als de schaar zich sluit, valt het beeld uit. Het heeft iets van een gimmick,maar het is tegelijk grappig. Diezelfde poëtische humor vinden we terug in Cantors foto van een lifter die een bordje zonder bestemming omhoog houdt. Het is een verwijzing naar de nomadische kunstenaar die zichzelf als “onthecht” beschrijft: “Ik leef en werk op aarde”.

Naast deze drie kunstenaars ziet u ook nog het werk van Thomas Hirschhorn, Dominique Gonzalez-Foerster, Mathieu Mercier, Carole Benzaken, Saâdane Afif, Cyprien Gaillard, Daniel Dewar & Grégory Gicquel, Latifa Echakhch en Julien Prévieux.

[ ‘Invitation au voyage - 15 jaar Prix Marcel Duchamp’ in de Centrale for Contemporary Art in Brussel tot 30 augustus 2015 ]