Sweet 18

vod
vr 08/05/2015 - 09:51 Wat hebben Madonna, Beyoncé, Wim Delvoye en Walter Van Beirendonck gemeen? Ze zijn allemaal te zien op Sweet 18, een tentoonstelling in het Kasteel d’Ursel in Hingene. Deze expo toont de 18de eeuw - zeg maar de tijd van rococo en bepoederde pruiken - door de ogen van vijftig hedendaagse kunstenaars, modeontwerpers en designers.

sweet 18 kasteel d'ursel hingene mode charlotte de cock erwin olaf maarten baas chris antemann

De curators hebben blijkbaar geen gebrek aan inspiratie gehad tijdens de samenstelling van de tentoonstelling. De wereld van verfijnd porselein, sensuele portretten en frivole schilderijen, de wereld van de rijke bourgeoisie en adel aan de vooravond van de Franse revolutie heeft altijd al een grote aantrekkingskracht uitgeoefend op kunstenaars en ontwerpers.

Vooral modeontwerpers putten om de haverklap uit de inspiratie die een figuur als bv. Marie Antoinette oproept. Haar extravagante garderobe is het uitgangspunt voor tal van hedendaagse modeontwerpers: van de minimalistische Japanner Yohji Yamamoto tot de Franse modehuizen Thierry Mugler, Raf Simons voor Dior, Olivier Theyskens voor Rochas en Nina Ricci en Nicholas Ghesquière voor Balenciaga.

De schilderijen van Charlotte De Cock passen eveneens perfect in dit opzet. De Duitse illustrator Olaf Hajek toont zijn persoonlijke interpretatie in de reeks ‘Black Antoinette’ en de Nederlandse fotograaf Erwin Olaf pakt uit met een bloederig portret van de onthoofde koningin.

De 18de eeuw was ook een hoogtijd van de klassieke meubelkunst. De meest exclusieve houtsoorten werden samen met ivoor, koper, brons en schildpad verwerkt tot verfijnde zetels, kasten, tafels en bureaus. De manier waarop hedendaagse ontwerpers met dit erfgoed aan de slag gaan zou bij de toenmalige ebenisten wel op zijn minst op gefronste wenkbrauwen onthaald worden. Zo steekt  designer Maarten Baas letterlijk enkele antieke stoelen en fauteuils in brand om ze daarna met lak te bewerken. Zijn 'Smoke Chair' is ondertussen wel een klassieker geworden.

Nog een klassieker uit die tijd is het porselein. De producten van gerenommeerde huizen als Meissen, Sèvres en Wedgwood doen verzamelaars tot op heden watertanden. Ook kunstenaars als Chris Antemann en Jessica Harrison weten deze tradities te appreciëren maar maken er hun eigen ding van. Vooral de gewaagde beeldengroepjes van Antemann blijken bij nader toezien zeer ondeugend. Dat zou de libertijnse aristocraat uit de jaren 1750 zeker weten te smaken hebben. Jessica Harrison gooit het dan weer over een macabere boeg met onthoofde en verminkte dames.

De Belgische kunstenaar Nick Ervinck combineert recente technieken zoals 3D-printing met een barokke beeldtaal. Als hommage aan de 18de-eeuwse ambachtslui die met keramiek de meest ingenieuze constructies verwezenlijkten presenteert hij twee vazen met fantasie bloemstukken. Zijn typische biomorfe krullen passen wonderwel bij het thema.

Een andere blijvende bron van inspiratie uit de 18de eeuw is de “toile de Jouy”, frivole wandbekleding met pastorale afbeeldingen. Er bestaat ondertussen een hele beweging die niets liever doet dan deze zeemzoete scènes te persifleren. De Amerikaan Richard Saja pimpt de herderinnetjes tot clowns en punkers, het Franse Collectif Ensaders vervangt hen door fantasiefiguren en Virginie Broquet gaat de erotische toer op. Het Engelse Timourous Beasties vervangt de idyllische dorpjes door de Londense skyline, terwijl de Franse kunstenaar Joël Ducorroy de “toile de Jouy” herleidt tot zijn essentie.

Ook Cindy Sherman, de Amerikaanse fotografe die van verkleden en transformaties haar levenstaak gemaakt heeft, mocht hier niet ontbreken. Zij ontwierp een soupterrine met Madame de Pompadour als inspiratiebron.

De tentoonstelling is een verfrissend geheel. De makers hebben een perfect samenspel gevonden tussen het onderwerp en de omgeving. Bij momenten wordt er schaamteloos met kitsch geflirt, maar dat is gezien het thema niet meer dan logisch. De bezoeker krijgt een breed palet voorgeschoteld, van toegankelijk tot diepgravend. Nog een laatste bedenking: sommige mensen vragen zich waarschijnlijk af waarvoor ze elk jaar nog provinciebelasting moeten betalen. Wel, deze tentoonstelling die het wondermooie kasteel d’Ursel op treffende wijze tot zijn recht laat komen, is een initiatief van de provincie Antwerpen. Waarvoor dank.

[ 'Sweet 18' in het Kasteel d'Ursel in Hingene, elke vrijdag, zaterdag, zondag en feestdag tot 5 juli 2015 telkens van 13 tot 18 uur. Op andere dagen zijn groepsbezoeken mogelijk. ]