Jong, zwart en zelfzeker

vod
wo 18/02/2015 - 09:00 Jong, zwart en zelfzeker: zo beschrijft Koyo Kouoh, de curator van ‘Body Talk’ in Wiels, de zes kunstenaars die samen de tentoonstellingszalen in de oude brouwerij in Vorst hebben ingepalmd.

wiels miriam syowia kyambi valerie oka billie zangewa koyo kouoh zoulikha bouabdellah marcia kure tracey rose body talk

We zien er het werk van een generatie vrouwelijke Afrikaanse kunstenaars die zich sinds de late jaren negentig hebben gemanifesteerd als zelfverzekerde, complexloze vrouwen die het gewicht van de geschiedenis, de maatschappij en de politiek van zich afgegooid hebben. Door het lichaam en de seksualiteit als deel van hun artistieke praktijk te gebruiken, trachten zij het feminisme te herdefiniëren en er hun versie van te brengen.

Valérie Oka

De installatie/performance van Valérie Oka (°1967, Abidjan) is in deze context het meest confronterend. In een grote kooi voert zij een zwarte vrouw op die zich vanuit een rode cocon bevrijdt en haar pure naaktheid aan de toeschouwers toont. De inspiratie voor deze opstelling komt uit de beschamende praktijk die op diverse manifestaties in de negentiende eeuw ontstond, waar zogenaamde primitieve mensen als curiosum werden tentoongesteld. In de kooi is er ook een grote roze penis opgesteld. Volgens Valérie Oka is het geheel een soort spiegel die de kijker wil bewust maken van de mythevorming rond de zwarte vrouw als een lustobject en de zwarte man als de seksuele superman. Ook de uitspraken op de achterkant van een aantal sensuele getekende portretten, die rond de kooi aan draden dwarrelen, refereren hieraan.

Miriam Syowia Kyambi

Een tweede kunstenaar met wie wij tijdens de installatie van haar werk even kort  praten, is de Keniaanse Miriam Syowia Kyambi (°1979, Nairobi). Haar performance/installatie ‘Fracture I’ is een multimediale presentatie waarin zij als een actrice in de huid van verschillende personages kruipt. Een van die personages is een vrouw die zich aan haar kaptafel klaar maakt voor een drukke werkdag. Deze ambitieuze vrouw droomt van een groot huis met twee verdiepingen, een garage met een wagen en twee kinderen. In de ogen van Miriam Syowia Kyambi gaat het om Rose, een personage dat zich volledig verliest in materialistische wensdromen en daardoor haar persoonlijkheid verliest. Na een aantal verwoede maar vruchteloze pogingen om een reeks kleipotten, waarin zich een rode vloeistof bevindt, te ordenen laat de kunstenares het personage los om terug orde in de chaos te brengen. Zonder uitdrukkelijk op lichamelijkheid of seksualiteit te spelen verwijst Miriam Syowia Kyambi naar de voortdurende invloed van de vroegere kolonisatie van haar land, referenties die terugkomen in de verschillende onderdelen van haar installatie.

De zwarte Venus

De affiche van de tentoonstelling is een reproductie van een patchwork doek van Billie Zangewa (°1963, Blantyre, Malawi).

Haar ‘Rebirth of the Black Venus’ verwelkomt de bezoeker als een moderne, zelfzekere versie van de Venus van Botticelli, waarbij de zee en de schelp vervangen zijn door een stadsgezicht van Johannesburg, de huidige woonplaats van de kunstenares.

De zwarte Venus verbergt haar naaktheid achter een sjerp waarop de slagzin “surrender whole-heartedly to you complexity" staat.

Verder is er werk te zien van Zoulikha Bouabdellah, Marcia Kure en Tracey Rose.

[ ‘Body Talk’ loopt nog tot 3 mei in het kunstencentrum Wiels in Vorst ]

VRT vod

Bekijk hierboven het Journaal-item (19 februari 2015)