Art Eco

vod
do 15/01/2015 - 16:36 Audio update: do 22/01/2015 - 15:26 In een nieuwe serie tentoonstellingen toont het Cultuurcentrum Strombeek hoe kunstenaars sinds de jaren zestig gevoelig zijn voor het milieu en hoe ze die gevoeligheid vorm geven. Eén van hen is Leo Copers.

art eco leo copers strombeek cultuurcentrum joseph beuys hans haacke ecologie aarde

Luk Lambrecht over Art Eco

22/01/2015Audio update 15:26

Luk Lambrecht over Art Eco

22/01/2015Audio update 15:26

kunst - 'Art Eco' curator Luk Lambrecht was te gast in Pomidou op Klara.

De titel spreekt voor zich, maar om de expo Art Eco nog beter te begrijpen, moeten we even naar Wikipedia surfen. Daar zien we dat "de ecologie de dynamiek van de wisselwerking tussen organismen, populaties of levensgemeenschappen (de biotische milieufactoren) en de relaties tussen organismen, populaties, levensgemeenschappen of landschappen en het niet-biologische milieu (de abiotische milieufactoren) bestudeert. Het woord ecologie (oorspronkelijk Duits: Ökologie) werd geïntroduceerd door de Duitse bioloog Ernst Haeckel in 1866, als samentrekking van de Griekse woorden oikos (huishouding) en logos (studie, wetenschap)."

Ecologisch bewustzijn is meer dan het planten van een boom. De Duitse kunstenaar Joseph Beuys plantte in 1982 op Documenta 7 in Kassel 7000 eiken en plantte zo ook een revolutionair zaadje in het bewustzijn van de bezoekers. Hij wou niet alleen het leven, maar ook de samenleving en het gehele ecologisch systeem transformeren. Over zulke langetermijn-spaarrekeningen gaat het hier dus. Van Joseph Beuys is hier onder meer de gekende film ‘Coyote. I like America and America likes me’ (1974) te zien, maar ook de multipel ‘Lemon Light & Capri Battery’ (1985), een gele gloeilamp die met een stekker in een gele citroen wordt geplugd, een door de mens geproduceerd object met een vrucht uit de natuur.

We kunnen er niet langer naast kijken en iedereen zou er zich bewust van moeten zijn. Elke dag lezen we wel over luchtvervuiling, klimaatopwarming, ecologische voetafdruk, duurzame ontwikkeling, speculatie en economische wanverhoudingen. Er komt geen einde aan het oplijsten van alle kwalen die er zitten aan te komen. Het evenwicht tussen cultuur en natuur is al lang verstoord. Maar wat zijn de alternatieven, en zijn we daar ook klaar voor ? Lawrence Weiners Water spiled from source to use’ ('Water gemorst van bron tot gebruik') vat alles samen.

Dit eerste deel kreeg de ondertitel ‘Attitudes’, een knipoog naar Harald Szeemanns spraakmakende tentoonstelling ‘When attitudes become form (1969). Is het de houding waarmee de kunstenaar naar de wereld kijkt, die de vorm bepaalt ?

© Sophie Nuytten

Aan een wand hangen de ‘Kleine en Grote Zaadzakken’ van kunstenaar Jef Geys. Jaarlijks maakt die een klein en een groot schilderij van een zakje met zaad van bloemen of groenten. Daar begon hij mee, toen hij opmerkte dat de uitgezaaide planten en groenten in niets op de afbeelding op het zakje lijken. In 1967 kwam hij tot de vaststelling dat het maar eens gedaan moest zijn met die hele minimal art en dat er maar één ding overbleef: in je tuin werken, de grond omspitten, eigen kolen kweken zonder DDT en zo, dát is belangrijk. Het hield hem niet tegen om tot vandaag kritisch met de kunst om te gaan.

De Oostenrijkse Lois Weinberger (ook tot 15 maart te zien in het Gentse S.M.A.K.) gebruikt kruid en onkruid als metafoor voor ontheemding, migratie en activisme. De Duitse Hans Haacke laat het gras groeien in de binnenruimte ('Grass grows' - 1969) en ook Panamarenko raakte op een bepaald moment gefascineerd door de typische ‘Hofkens’ (1967).

© Sophie Nuytten

Leo Copers is zo’n kunstenaar die de nodige kanttekeningen bij het kunstenaarschap plaatst. We kennen hem vooral van de rondvliegende messen en de blinde gidsen in verduisterde musea. Of misschien zag je wel de lampen die hij onder water of in ijsblokken liet branden. Enkele jaren terug maakte hij nog indruk met grote vuur-en vlammenwerken in het Antwerpse Middelheim.
Het Cultuurcentrum Strombeek brengt drie ‘reconstructies’ van werk dat hij begin jaren '70 maakte. Op een groot scherm en bijna op ware grootte wordt ‘Zeestuk met vuur’ geprojecteerd. Een visionair beeld van een vlammende plek op het zeeoppervlak. Daarnaast drie in vodden ingeduffelde, maar brandende TL-lampen (‘Omzwachtelde TL-lamp’) en een werk met een stokrechte ratelslang.


© Sophie Nuytten

Er is ook werk te zien van Roger Raveel, Guy Mees, Jan Dibbets, Ger van Elk, Marinus Boezem, John Cage, Tetsumi Kudo, Peter De Cupere, Pascale Marthine Tayou, Reinaart Vanhoe, Maria Ikonomopoulou en Ana Mendieta.

[Art Eco, deel 1 Attitudes, tot 12 februari, Cultuurcentrum Strombeek, in Strombeek]

 

Meer werk van Leo Copers is tot 17 februari te zien op de No Walls Expo in de Fenixloods in Rotterdam, een tentoonstelling in het kader van 20 jaar culturele samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen. Copers is met zijn ‘Gepantserde TL-lampen’ (1973) één van de vijftig Nederlandse en Vlaamse kunstenaars die hier een werk tonen.

Het 'Museakerkhof' , het werk dat  Leo Copers voor TRACK, het stadskunstproject van 2012, in het Gentse Citadelpark plaatste,  verdwijnt. Het werk zou in strijd zijn met de regelgeving van Onroerend Erfgoed, Landschappen en Monumenten.

Voor het Gentse S.M.A.K. is dit een zeer spijtige zaak. Het werk past volledig in de visie van het museum om kunst in de openbare ruimte te brengen. Het ‘Museakerkhof’ komt volledig tot zijn recht in het Citadelpark. Tevens geeft de aanwezigheid van het kunstwerk vorm aan het Citadelpark als museumkwartier.

Op zondag 18 januari vanaf 11 uur roept het S.M.A.K. iedereen die het werk genegen is op om een laatste groet te brengen en bloemen te leggen op de graven van het Louvre, het Van Gogh Museum, het MoMA, …. In dit geval gaat het echt om zoveel mogelijk bloemen en kransen. 
Er loopt ook een petitie via de facebookpagina ‘Het ‘Museakerkhof’ van Leo Copers moet blijven’.