Jan Dries (1925-2014)

zo 30/11/2014 - 16:06 Video update: di 02/12/2014 - 16:14 De beeldhouwer Jan Dries is vorige week op 89-jarige leeftijd overleden. Zijn bekendste werk was de 'meditatieve ruimte' die hij ontwierp voor het Theaterplein in Antwerpen.

jan dries g58 antwerpen middelheimmuseum theaterplein marmer beeldhouwer landart

Jan Dries wordt in 1925 in Mol geboren waar hij les volgt aan de plaatselijke tekenschool. Tussen 1947 en 1955 vervolmaakt hij zich aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten en het Hoger Instituut voor Schone Kunsten in Antwerpen.

Aanvankelijk legt Jan Dries zich toe op keramiek. Hij is ook actief in het Antwerpse kunstenaarsmilieu en wordt o.a. stichtend lid van het collectief G58 dat met een grote tentoonstelling op de zolder van het Hessenhuis een nieuw hoofdstuk schrijft in de naoorlogse geschiedenis van de abstracte kunst in België.

De meditatieve ruimte

De meditatieve ruimte van Jan Dries

In 1974 neemt Dries deel aan de overzichtstentoonstelling ‘Belgische Beeldhouwkunst’ in het Middelheimmuseum. Zijn 'Meditatieve Ruimte' is voor België een nieuw ijkpunt. Voor het eerst doet een kunstenaar hier een artistieke ingreep in het museumterrein.
Het museum wil liefst monumentaal werk tonen van Jan Dries. Er is echter geen grootschalig werk beschikbaar. Dries beslist om de "noodsituatie" tot zijn voordeel te maken en creëert een werk met de natuurlijke mogelijkheden van het Middelheimpark. Hij gebruikt - meer dan waarschijnlijk geïnspireerd door de landart beweging die al enige tijd opgang maakt - het zand en het gras als materialen.
Jan Dries wil met dit werk vooral een kosmisch gevoel scheppen, "de mens in het eindeloze".

© Filmgroep Stad Antwerpen

De tijdelijke ingreep - die geplaagd wordt door de klimatologische kwelgeesten waarmee het museum regelmatig geconfronteerd wordt zoals droogte afgewisseld met hevige regenval - krijgt in 1986 een permanente uitvoering op het plein voor de nieuwe stadsschouwburg in het centrum van Antwerpen. Het hellend vlak, dat aan de ene kant boven het plein uitrijst en aan de andere kant naar beneden glooit, zal er tot 2007 - bij de heraanleg van het plein - te midden van de wekelijkse marktbezoekers liggen. Ook de skaters weten het werk te appreciëren en gebruiken het als oefenterrein voor hun pogingen tot acrobatie.

Marmer en licht

Naast deze monumentale werken is Jan Dries vooral gefascineerd door het witte Carraramarmer waarmee hij zijn “meditatieve stenen” maakt. Hij zoekt met zijn eenvoudige abstracte vormen naar een optimaal spel tussen licht en donker. Dat onderzoek naar de manier waarop licht en materiaal zich verhouden, is trouwens een constante in zijn hele carrière.

In 1986 ontvangt Dries de Prijs Vlaamse Gemeenschap voor zijn kunstenaarsloopbaan en in 1987 de onderscheiding van Ridder in de Kroonorde.