Paul Van Hoeydonck - From Zero to the Moon

vod
wo 01/10/2014 - 15:18 Update: do 20/11/2014 - 10:51 Galerie Callewaert - Vanlangendonck in Antwerpen organiseert een overzichtstentoonstelling over het werk van Paul Van Hoeydonck. De kunstenaar stelt ook tentoon in New York in het Solomon Guggenheim Museum.

paul van hoeydonck interview maan fallen astronaut beeldhouwen abstract geometrisch

Paul van Hoeydonck in New York

In gesprek met Paul Van Hoeydonck

Op woensdag 19 november om 11u brengt Antwerps Schepen van Cultuur Philip Heylen in het stadhuis hulde aan Paul Van Hoeydonck voor zijn indrukwekkende carrière en huidige tentoonstelling in het Guggenheim Museum, New York.

Van New York tot Antwerpen

Op 8 oktober 2014 werd de Antwerpse schilder, beeldhouwer en assemblagekunstenaar Paul van Hoeydonck 89 jaar. Hij vierde zijn verjaardag in New York, op de opening van de tentoonstelling 'ZERO: Countdown to Tomorrow', waar hij zelf met één werk aanwezig is. Intussen organiseert  Galerie Callewaert - Vanlangendonck  in Antwerpen een kleine, maar fijne tentoonstelling: 'Paul Van Hoeydonck. From Zero to the Moon'.

Relativerend, met humor en ook heel trots leidt de kunstenaar Cobra.be door deze tentoonstelling. Hij praat over New York, over zijn carrière en zelfs over zijn toekomst. 

Vanaf het ogenblik dat ik een potlood kon vastnemen, dacht ik eraan kunstenaar te zijn, ik heb nooit anders gedacht. Ik heb mijn kost moeten verdienen op allerlei manieren, maar ik vond dat ik een kunstenaar kon zijn.”

Van Antwerpen tot New York

Paul Van Hoeydonck wordt geboren in Antwerpen op 8 oktober 1925. Hij volgt avondlessen tekenen aan de Academie in Antwerpen, maar blijft er niet. Hij leert zichzelf schilderen en volgt cursussen kunstgeschiedenis. Hij debuteert met geometrisch abstract werk. Eind jaren vijftig creëert hij zijn eerste monochrome wit abstracte 'Lichtwerken'.

Om geld te verdienen werkt Van Hoeydonck in de haven van Antwerpen. Als vertegenwoordiger voor het bedrijf Esso voorziet hij de binnenkomende vrachtschepen van brandstof. "Mijn baas was een Amerikaan, zo heb ik mijn eerste Amerikaans geleerd," vertelt Van Hoeydonck aan Cobra.be. "Ik heb dat werk veertien jaar moeten doen, dan was ik vrij. In die periode ging ik al naar Parijs en Milaan." Kunstenaars uit  verschillende landen vormen een groep die geen groep is. Ze komen samen om elkaars werk te bekijken. Op vakantiedagen trekt Van Hoeydonck samen met andere kunstenaars naar Milaan, met de auto van zijn werk.

Van Hoeydonck maakt assemblages met voorwerpen die hij meestal in de Antwerpse haven vindt. De kunstenaar begint in een kleine galerie in Brussel. "Heel wat beroemdheden hebben daar geëxposeerd" vertelt hij. Ook in Parijs komt de eerste erkenning van een kleine galerie, van Iris Clert. "Zij is nu dé dame van de kunst, maar ze is gestorven op een zolderkamertje."

Het Hessenhuis en 'Zero'

Paul Van Hoeydonck in het Hessenhuis (1959)


In Antwerpen richt hij samen met andere kunstenaars het Hessenhuis op. Het wordt een plaats waar ze hun werk aan het publiek kunnen laten zien. Ook buitenlandse kunstenaars komen naar Antwerpen. Van Hoeydonck exposeert 'plexi-reliëfs met lichtwerk' en 'steden van de toekomst'. Zijn werk evolueert naar een soort planetaire kunst, waarin spijkers en schroeven de lichtpunten vormen.

 

"'Zero'' is het fundament van alle nieuwe kunst," legt Paul Van Hoeydonck uit. "Bijvoorbeeld mijn monochrome werken. Alle richtingen die daarna zijn gekomen, hebben hun oorsprong gevonden in 'Zero'. Maar eigenlijk is het begonnen in Antwerpen met het Hessenhuis. Wij waren nog voor 'Zero'."

Paul Van hoeydonck sprak met Spaceboy

In 1964 kan nog werkelijk alles op televisie. Kunstenaar Paul Van Hoeydonck wordt zo waar geïnterviewd door één van zijn eigen creaties, Space Boy, waarvan de stem verdacht veel op die van Ludo Bekkers lijkt. Van Hoeydonck wil zelf niet zo nodig naar de maan, zo vertelt hij, maar zeven jaar later zetten astronauten van Apollo 15 er wel een beeldje van hem neer, 'Fallen Astronaut'. (Medium, 27 april 1964)


Zijn eerste mannequins worden in Gent tentoongesteld. "Ik had objecten nodig die bestonden, om het even welke materie," legt Van Hoeydonck uit. Hij staat in de galerie bij zijn werk met poppen: "Zo heb ik er honderden gemaakt en ik maak er nog steeds. Op die manier heb ik de mens ontdekt. Ze hebben me daarmee uitgelachen. Mensen vonden het bespottelijk dat iemand mannequins gebruikte als kunst."

"Je moet heel hard werken, maar je moet erin geloven en je moet er een passie voor voelen. Je moet weten dat je ervoor geboren bent."

Veel kunstenaars uit Europa trekken na de Tweede Wereldoorlog naar Amerika. Ook Van Hoeydonck gaat naar New York op vraag van Harry Torczyner, een Antwerpse advocaat, die een groot Magritte-kenner was. Van Hoeydonck blijft heen en weer reizen, omdat zijn gezin, zijn vrouw en vier kinderen, in Antwerpen blijft.

'Fallen Astronaut'

Als kleine jongen is Paul Van Hoeydonck al gefascineerd door de maan. In 1971 zetten astronauten van Apollo 15 zijn beeldje  'Fallen Astronaut' neer op de maan, als eerbetoon aan hun gestorven collega's.  Van Hoeydonck kijkt er met gemengde gevoelens op terug: "Ik dacht: Nu ga ik zo beroemd worden als Picasso, maar het tegendeel was waar. Iedereen lachte me uit." Volgens Paul Van Hoeydonck wordt 'Fallen Astronaut' nu pas als een van de belangrijkste beeldjes van onze tijd gezien.

"Mijn werken hangen meestal samen met een gevoel," vertelt Van Hoeydonck verder. Hij kent vruchtbare periodes en ook mindere meomenten. In 1984 sterft zijn zoon Patrick, een beeldhouwer. Paul Van Hoeydonck kan een jaar lang niet werken. Dan neemt hij de draad weer op. "Ik ben een vechter", zegt hij.

"Ik heb het nodig dat het soms verkeerd gaat en dat ik moet vechten. Ik heb een goed leven gehad, met goede en ook treurige zaken."

ZERO: Countdown to Tomorrow, 1950s-60s' Guggenheim Museum, New York

Vanaf 10 oktober opent een grote 'Zero-tentoonstelling' in het Guggenheimmuseum in New York. Er exposeert maar één Vlaming "en dat ben ik," glundert Paul Van Hoeydonck. "We zijn met veertig en van elk wordt één werk tentoongesteld. Ik heb gekozen voor één van de eerste wit-op-witte, waar ik mee begonnen ben."

Van Hoeydonck zal daar zijn 89ste verjaardag vieren. Het werk dat er hangt, is voor hem het bijzonderste werk dat hij in zijn leven gemaakt heeft: "Een lang formaat, volledig monochroom met één zwarte lijn en die "plexies" die je alleen maar ontdekt vanuit een zeker standpunt, die wit-op-wit, waar niets opstaat."

Van Hoeydonck benadrukt dat hij nog altijd werkt. Hij heeft net een reeks 'De Marleenschilderijen' gemaakt ter attentie van zijn vriendin en hij is al met nieuw werk bezig. Hij gaat nog steeds op zoek naar mannequins die gestapeld liggen in pakhuizen. "Ik ben zeer oud, maar ik voel me niet oud. Ook mijn vrienden hebben gewerkt tot het einde. Dat is ons leven. Dat is toch mooi, hé?"

[De tentoonstelling 'PAUL VAN HOEYDONCK. From Zero to the Moon.' in Art Gallery Callewaert-Vanlangendonck loopt nog tot 13 december 2014]

De expo, ZERO: Countdown to Tomorrow, 1950s-60s' in het Solomon Guggenheim Museum, New York van 10 oktober tot 7 januari 2015.