De erfenis van Maeterlinck

vod
vr 09/12/2011 - 09:01 Video update: do 15/12/2011 - 08:28 Veel zal Maurice Maeterlinck niet meer gelezen worden op school, maar zijn "L'oiseau bleu" trotseert nog altijd de tand des tijds. Zo blijkt op een tentoonstelling in de Gentse Sint-Pietersabdij.

Maurice Maeterlinck expo l'oiseau bleu blue bird tentoonstelling maurice maeterlinck auteur theater film

L'Oiseau Bleu

Toen Maurice Maeterlinck in 1911 de Nobelprijs voor literatuur kreeg, liet de Zweedse academie doorschemeren dat het sprookjesachtige toneelstuk “L’oiseau bleu”, nauwelijks drie jaar voordien geschreven, bij deze bekroning de doorslag had gegeven. “L’Oiseau bleu. Féerie en six actes et douze tableaux” vertelt het verhaal van Tyltyl en Mytyl, twee kinderen van een houthakker op zoek naar de onvindbare Blauwe Vogel.
Met de hulp van een diamant die hen toelaat de ziel achter de dingen te zien, gaan de kinderen op zoek naar de unieke vogel die het geluk symboliseert. Ze ontwaken na een reeks initiaties in een mooiere wereld. De zoektocht is meer een innerlijke dan een avontuurlijke reis. Het blauw verwijst naar de geliefde kleur van de Duitse romantiek, waaraan Maeterlinck zeer schatplichtig was. De creatie van “L’Oiseau bleu” in Moskou, door avant-gardist Stanislavski, werd weldra gevolgd door opvoeringen in New-York, Londen, Parijs en Tokio. Ook toen de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog de optimistische boodschap deden verbleken, bleef het succes aanhouden.
 

The Blue Bird 1940 part 10 of 10

In de Gentse Sint-Pietersabdij loopt vanaf vandaag en tot 22 april 2012 de tentoonstelling “L’oiseau bleu. Op zoek naar het geluk”. De bezoeker krijgt een mooie verzameling filmpjes, foto’s, tekeningen en gadgets te zien. Ze illustreren het grote en langdurige succes van “L’oiseau bleu”. Het kindsterretje Shirley Temple en Hollywood diva Liz Taylor hebben allebei in verfilmingen van het sprookje geschitterd. Dat de snelheidsduivel Campbell de speedboot waarmee hij verongelukte “Blue bird” heeft genoemd, naar het gelijknamige stuk van Maeterlinck, zal voor velen een verrassing zijn. Paul McCartney deed zijn duit in het zakje met de song “I’m a bluebird”.
De bezoeker kan ook het kleine zakboekje zien waarin Maeterlinck zijn eerste ideeën opschreef. “L’oiseau bleu” werd in vele talen vertaald en in verschillende stijlen geïllustreerd. Uit het Fitzwilliam in Cambridge zijn de mooie Engelse illustraties te bekijken, naast de nieuwste tekeningen van de Vlaming Carll Cneut en vele decor- en kostuumontwerpen. Dan volgt de feeërieke tocht door de decors van het Land der Herinnering, het Paleis van de Nacht, het Woud, het Kerkhof etc. De vertaling en bewerking van het toneelstuk tot een spel van stemmen zijn het werk van Bernard Dewulf en begeleiden de bezoeker op zijn tocht.
 

Tenslotte is er een ruimte gewijd aan het leven van Maurice Maeterlinck. Wie dacht dat schrijvers altijd armoedzaaiers waren, is hier getuige van een grote uitzondering. Foto’s en panelen met citaten evoceren het leven van een Vlaamse rentenierszoon die na het succes van zijn toneelwerk in steeds grotere herenhuizen, abdijen en kastelen in Frankrijk ging wonen. Toen Maurice met Georgette Leblanc trouwde, kreeg deze Franse actrice te horen dat hij er doorgaans twee minnaressen op nahield: “une en service effectif et l’autre en preparation”. Zijn grote vriend en stadsgenoot Cyriel Buysse, met wie hij graag sportte en met de automobiel rondtoerde, was onder de indruk van zijn luxueuze en toch teruggetrokken levenswijze. Na de Wereldoorlog leek het hoogtepunt voorbij. Maeterlinck had zichzelf overleefd. Dat vond ook zijn ontgoochelde bewonderaar Oscar Wilde: “Hij heeft de kunst opgegeven. Hij denkt alleen maar aan gezond blijven en zijn ziel uit het keurslijf van de cultuur te bevrijden.” In 1932 werd Maeterlinck in de adelstand verheven en op 5 mei 1949 stierf hij in zijn kasteel in Nice.

 

 

Johan De Haes

['L'oiseau bleu. Op zoek naar geluk - A la recherche du bonheur - Chasing happiness', nog tot 15 april in
Kunsthal Sint-Pietersabdij in Gent]


Meer Maurice Maeterlinck: