Amour fou - Jessica Hausner

di 17/03/2015 - 09:39 ** Hoe maak je een boeiende film over een dodelijk saaie wereld? Dat is de uitdaging die de Oostenrijkse cineaste Jessica Hausner zichzelf stelt met ‘Amour fou’.

film amour fou jessica hausner birte schnoink christian friedel stephan grossmann sandra huller heinrich von kleist henriette vogel ruben nollet recensie

Vergeeft u me even een kleine zijsprong. Een paar dagen geleden kwam ‘Feel My Love’ uit op dvd, een fantastische documentaire van Griet Teck, die beschrijft hoe het eraan toegaat in Huis Perrekens, een ongewone bejaardeninstelling in de buurt van Geel. De film is een pareltje van inlevingsvermogen en authenticiteit en hij nodigt je uit om even met die mensen mee te leven. Nochtans is het niet allemaal rozengeur en maneschijn in Huis Perrekens. Een van de oudjes, Denise, loopt bijvoorbeeld de hele tijd te klagen hoe erg het met haar is gesteld.

Jammerende ziel

Ik moest meteen aan ‘Amour fou’ denken, toen ik Denise bezig hoorde. Het Duits-Oostenrijkse drama draait namelijk rond een man die in wezen exact hetzelfde doet. Heinrich von Kleist heet hij en hij wordt gezien als een grote meneer in de Duitse letteren. We bevinden ons in Berlijn aan het begin van de negentiende eeuw, op een moment dat de Romantiek bloeit. Von Kleist, een schrijver die al zijn hele leven op zoek was naar een filosofie waarin hij zich volledig kon terugvinden, had al een paar toneelstukken, verhalen en gedichten gepresteerd waarmee hij een zekere renommée had vergaard, zoals ‘Michael Kohlhaas’ en ‘Die Marquise von O…’. Die faam kon zijn jammerende ziel niet zalven, wat waarschijnlijk ook wel te maken had met zijn aanhoudende financiële problemen. In elk geval put hij zich in ‘Amour fou’ voortdurend uit in uitspraken als "Niets ter wereld kan me helpen" en "Mijn ziel lijdt aan verveling en eenzaamheid".

Dat zo iemand toch de aandacht en affectie kon wegkapen van Henriette Vogel, het andere — en eigenlijk het echte — hoofdpersonage uit de film, zegt alles over de tijd waarin ze rondliepen. Mevrouw Vogel had veel meer dan von Kleist reden om haar lot te beklagen, ook al leidde ze als echtgenote van een overheidsboekhouder een knus burgerbestaan. Dat bourgeois leventje behandelde haar echter ook als een tweederangswezen, minderwaardig aan de man en vooral bedoeld om piano te spelen, een liedje te zingen, boeketten te schikken en kindjes te maken. Echt veel zelfontplooiing kwam er niet aan te pas.

Krakende personages

Zo bekeken moet het feit dat een gereputeerde auteur als Heinrich von Kleist haar überhaupt zag staan, aangevoeld hebben als een hele eer, zelfs met het bizarre voorstel dat hij in de mouw had. Wat dat precies is, laat ik u liever zelf ontdekken. Hou er echter rekening mee dat regisseur Jessica Hausner in haar ‘Amour fou’ tussen twee stoelen valt. Ze doet haar best om de verstilde burgerwereld in beeld te brengen en gaat daar ver in. Soms denk je dat je personages hoort kraken, wanneer ze een deel van hun lichaam bewegen. De verveling waarover von Kleist het heeft, is zeker voelbaar.

Maar het lukt haar veel minder om binnen dat verroeste kader genoeg leven op te wekken om de kijker geïnteresseerd te houden. ‘Amour fou’ is als een wandeling door een museum waar enkel portretten uit de vroege negentiende eeuw hangen. De eerste paar tientallen schilderijen bekijk je nog met de nodige aandacht, maar daarna kijk je vooral uit naar een kopje koffie.

Ruben Nollet
Ruben Nollet schrijft over film voor onder meer Cobra.be, deredactie.be, De Tijd, P-Magazine en CineNews. Hij is van kindsbeen af een horrorfan, wat hem in het begin de nodige nachtmerries bezorgde. Vandaag is hij echter een volstrekt evenwichtige persoonlijkheid.

[‘Amour fou’ – van Jessica Hausner met Birte Schnöink, Christian Friedel, Stephan Grossmann, Sandra Hüller, Sebastian Hulk, Eva-Maria Kurz, Katharina Schüttler – 1u36]