Selma - Ava DuVernay

vod
vr 06/03/2015 - 11:14 Video update: wo 11/03/2015 - 15:20 Opmerkelijk: het mooie, aangrijpende ‘Selma’ is nog maar de eerste film waarin Martin Luther King de protagonist is. Cobra.be sprak met de bevlogen regisseur Ava DuVernay en de fantastische hoofdrolspeler David Oyelowo. Lees onderaan ook onze recensie.

selma martin luther king ava duvernay david oyelowo ward verrijcken

'Selma' over Martin Luther King

Bijna vijftig jaar na de moord op dominee Martin Luther King, in april 1968, had Hollywood zich nog altijd niet gewaagd aan een biografische film over de leider van de belangrijkste burgerrechtenbeweging in de geschiedenis van de VS. Tot nu. Regisseur Ava DuVernay en producer Oprah Winfrey sloegen de handen in mekaar voor ‘Selma’, een film over een cruciale periode in het leven van Dr. King.

Eind februari won ‘Selma’ de Oscar voor Beste Song (‘Glory’ van rapper Common en soul-zanger John Legend), maar tot groot ongenoegen van vele filmfans zat er verder enkel een nominatie in voor Beste Film, en niet voor de grandioze hoofdrol van David Oyelowo. Nu de film op 11 maart in de Belgische zalen komt, gingen wij praten met de acteur en de regisseur.

Bloody Sunday

We wilden niet het icoon Martin Luther King portretteren, maar de man en echtgenoot,” motiveert Ava DuVernay de premisse van ‘Selma’. “Hij is dertig jaar lang de progressieve leider geweest van de belangrijkste protestbeweging in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Maar met ons scenario wilden we de man portretteren, met al zijn gebreken, met zijn ego.”

De film speelt zich voor het grootste deel af in het jaar 1965, toen Dr. King drie protestmarsen voorging van het dorpje Selma naar de stad Montgomery, in de zuidelijke staat Alabama. De vooral Afro-Amerikaanse demonstranten ijverden voor stemrecht. Bij de eerste mars, op 7 maart 1965, werd gewelddadig ingegrepen door de politie, een dag die de geschiedenisboeken inging als Bloody Sunday.

Ik wist eigenlijk niets over de Selma-campagne vooraleer ik aan de film begon,” bekent de 38-jarige Britse acteur David Oyelowo, die heel autoritair gestalte geeft aan Martin Luther King. “Net als ik kennen de meeste mensen de beelden van de “I have a dream”-speech, ze weten ook nog dat King vermoord is en misschien dat hij de Nobelprijs voor de Vrede heeft gewonnen. Maar die Selma-campagne was eigenlijk het grootste succes van de burgerrechtenbeweging onder zijn leiderschap. De gebeurtenissen in de film vinden plaats tussen januari en maart 1965. Tegen augustus van dat jaar was de wet veranderd: zwarte burgers die zich daarvoor niet mochten gaan inschrijven om te gaan stemmen, kregen toen federale steun om dat wel te doen. Het was een heel dramatische periode in het leven van Dr. King, en dus een heel dankbare periode om een film over te maken.”
 

Historische locaties

De filmmakers zochten voor de opnames de historische locaties op in Alabama. “De marsen begonnen op de fameuze Edmund Pettus-brug,” aldus DuVernay. “Edmund Pettus was een generaal van de Geconfedereerde Staten en een leider van de Ku Kux Klan—een man dus die zwarten haatte. Op die brug werden in 1965 mensen neergeslagen die hun recht tot stemmen kwamen opeisen. Je voelde echt dat die geschiedenis daar nog aanwezig was, en dat zindert ook door in de film.”
Sommigen van de mensen die deel hadden genomen aan de marsen en die Dr. King daar hoorden speechen, zijn figuranten in onze film,” vult Oyelowo aan. “Tussen de opnames door vertelden ze me over hun ervaringen van vijftig jaar geleden. Je voelt de geesten van het verleden er nog rondwaren. Selma is trouwens nog altijd een heel arme plek, we moesten amper iets veranderen om het er te laten uitzien zoals in 1965.”
Dat betekent ook dat ‘Selma’ een zowel historische als heel actuele film is. DuVernay: “De film gaat over de kracht van protest. Dat gebeurt nu nog altijd, meer dan ooit, overal ter wereld. De kracht van mensen kan echte verandering afdwingen.”
 

President Obama herdenkt mars bij Selma (7 maart 2015)

Onze recensie : Selma***

De film begint bij twee gebeurtenissen van onschatbaar historisch belang. Martin Luther King krijgt in 1964 de Nobelprijs voor de vrede, maar kan in eigen land nog altijd geen algemeen stemrecht voor Afro-Amerikanen afdwingen. En dan zien we hoe in Birmingham, Alabama, vier meisjes omkomen bij de aanslag van de Ku Klux Klan op een kerk.

Het wordt meteen duidelijk wat er in die cruciale jaren, halfweg de sixties, op het spel staat in de VS: de ziel van een natie. President Johnson wil liever een status quo in stand houden. Dat registreren voor stemmen kan wel even wachten, zolang het racistische zuiden zich koest houdt.

Het scenario van 'Selma' maakt niet de fout om de grote historische momenten op te sommen. We leren de mensen achter de klinkende namen kennen, het gezin en de medewerkers van Martin Luther King. Zij konden zijn koppige gedrevenheid niet altijd even hard appreciëren. Maar dat maakt het bondgenootschap, wanneer ze uiteindelijk verenigd op de brug in Selma staan en de protestmarsen aanvatten, alleen maar sterker--en heel indrukwekkend om zien.

Er zijn scènes die te pompeus overkomen, misschien is dat onvermijdelijk in deze context. Toch pakt regisseur Ava DuVernay (onthoud de naam!) uit met een aangrijpende film, opgebouwd rond de majestueuze vertolking van David Oyelowo. Tot in de kleinste bijrollen wordt er foutloos geacteerd.

Ward Verrijcken - op Twitter: @filmWard
Ward Verrijcken werd op zijn tiende door zijn vader voor tv gezet op een regenachtige zondag, voor Hitchcocks 'Rebecca'. Sindsdien wou hij enkel nog praten over cinema, wat hij momenteel doet voor het VRT Journaal, op Radio 1, op Radio 2, op MNM en op deze site.

[‘Selma’ – Regie: Ava DuVernay met o.a. David Oyewolo, Tom Wilkinson, Carmen Ejogo, Tim Roth en Oprah Winfrey.]

‘Selma’ speelt vanaf woensdag 11 maart in de Belgische zalen.