Lucifer – Gust Van den Berghe

vod
di 17/02/2015 - 16:25 *** De jonge Vlaamse regisseur Gust Van den Berghe pakt uit met een cirkelvormige film, een zogenaamde ‘Tondoscoop’. Het betreft een nieuwe interpretatie, gedraaid in Latijns-Amerika, van ‘Lucifer’, een treurspel van Joost van den Vondel.

gust van den berghe tondoscoop lucifer joost van den vondel

Wat een ambitie demonstreert de jonge, over-getalenteerde Gust Van den Berghe. In 2010 werd hij met zijn afstudeerproject ‘En waar de sterre bleef stille staan’, naar een toneelstuk van Felix Timmermans, geselecteerd voor de Quinzaine des Réalisateurs in Cannes. Hij trok opnieuw naar het belangrijkste filmfestival ter wereld met een mysterieuze adaptatie van ‘Blue Bird’ van Maurice Maeterlinck.

Van den Berghe sluit zijn zogenaamde triptiek van literaire grootheden der Lage Landen af met ‘Lucifer’. In dat treurspel van Joost van den Vondel komt de engel Lucifer tijdens zijn val van de hemel naar de hel in het aards paradijs terecht. Dat is Van den Berghe gaan filmen in een dorpje in Mexico.

Valse heler

Lucifer, de spiegel van de ziel

De jonge Vlaamse regisseur Gust Van den Berghe pakt uit met een cirkelvormige film, een zogenaamde ‘Tondoscoop’. Het betreft een nieuwe interpretatie, gedraaid in Latijns-Amerika, van ‘Lucifer’, een treurspel van Joost van den Vondel. Cobra.be sprak met de regisseur.

Wat meteen opvalt, is de baanbrekende vormgeving. Van den Berghe realiseert een film in een cirkel, midden in het zwarte beeld. We zien een schaars bevolkt dorpje, waar de inwoners van plan zijn een grote kerk te bouwen op de ruïnes van een oude kathedraal. De oude Lupita en haar kleindochter Maria ontfermen zich over Lupita’s zieke broer Emanuel. Die veinst dat hij verlamd is. Terwijl de vrouwen de schapen hoeden, zit Emanuel te drinken en te gokken.

Te midden van een bevreemdende sfeerschepping landt de vervaarlijke engel Lucifer in dit aardse paradijs. Hij wil doelbewust verwarring scheppen en doet zich voor als heler: het dorp gaat Lucifer verafgoden wanneer hij Emanuel weer kan doen lopen. Tijdens het feest dat daarop volgt, verleidt Lucifer Maria en doet hij Lupita aan haar geloof twijfelen. Daarna verdwijnt Lucifer en blijven de dorpsbewoners ontredderd achter. Zij willen hun godheid terug.

Tondoscoop

Voor de meeste scènes plakte Van den Berghe zijn camera af, zodat je alleen—en dus heel letterlijk—het middelpunt van de actie ziet. Het maakt de film intiem en mystiek, zelfs bij de beelden van de weidse landschappen. De regisseur kwam op dat idee toen hij in de krater van een vulkaan stond (die ook in de film figureert) en naar boven keek: daar ontwaarde hij de cirkelvormige "hemel" waar de protagonisten zo graag in willen geloven.

Andere scènes zijn dan weer via speciaal ontworpen spiegels gedraaid, wat een heel mooi effect oplevert dat de personages, decors én kijkers als het ware opslokt. Van den Berghe omschrijft zijn film zelf als een Tondoscoop en refereert daarmee aan oude schilderkunst en het hele vroege tijdperk van de stomme film.

Op enkele hoofdrollen na worden de meeste dorpelingen gespeeld door niet-professionele acteurs. De combinatie van een zeer overdacht artistieke opnametechniek met die naturelle vertolkingen werkt wonderwel.

Ward Verrijcken - op Twitter: @filmWard
Ward Verrijcken werd op zijn tiende door zijn vader voor tv gezet op een regenachtige zondag, voor Hitchcocks 'Rebecca'. Sindsdien wou hij enkel nog praten over cinema, wat hij momenteel doet voor het VRT Journaal, op Radio 1, op Radio 2, op MNM en op deze site.

Lucifer – Regie: Gust Van den Berghe met o.a. Gabino Rodriguez, Maria Toral Acosta, Jeronimo Soto Bravo, Norma Pablo en Sergio Lazaro Cortéz. 1u47