Amy - Asif Kapadia

di 07/07/2015 - 11:29 *** Iedereen stond erbij en keek ernaar, het publieke leven en tragische einde van Amy Winehouse. Op pakkende wijze gereconstrueerd door Asif Kapadia.

amy winehouse documentaire asif kapadia

Het is niet verwonderlijk dat veel getuigen van het dramatische leven van Amy Winehouse met een hoop onverwerkte emoties zitten. Zij hebben een charismatisch meisje met tonnen talent zien veranderen in een levend lijk, een junkie die nog slechts een schim van zichzelf was. De combinatie van boulimie en een drugs- en alcoholverslaving zorgden ervoor dat Amy Winehouses verzwakte gestel in 2011 een laatste duik in een fles wodka niet overleefde.

Die emoties en de bijhorende verhalen heeft regisseur Asif Kapadia met veel geduld losgeweekt en in de documentaire ‘Amy’ verwerkt. De aaneenschakeling van homemovies, interviews, concertfragmenten en nieuwsbeelden oogt als een analyse van een aangekondigde ramp, wellicht ook omdat we de afloop al van bij het begin kennen.

Een oude stem in een jong lichaam

De documentaire 'Amy' start met een amateurvideo uit 1998. Amy Winehouse is dan veertien en viert de verjaardag van haar vriendin Lauren Gilbert. Meteen wordt duidelijk dat dit joodse meisje uit Noord-Londen een natuurtalent is, dat moeiteloos een jazzy versie van ‘Happy Birthday’ ten beste geeft. De toon is gezet, Asif Kapadia countert zo het beeld dat bijna iedereen met Amy Winehouse associeert. In plaats van het hoopje ellende dat de rioolpers in haar laatste levensjaren naar buiten bracht, zien we een charismatisch, grillig meisje met een ongelofelijke stem en podium présence. “Zij was een oude stem in een jong lichaam,” zegt Nick Gatfield, de voormalige baas van platenlabel Island. Hij was zo sterk onder de indruk van Amy's muzikale talenten dat hij de onbekende zangeres meteen een platencontract voorschotelt.

In de sobere opeenvolging van getuigenissen zit meteen ook een deel van het beginnende drama vervat. Zonder uitdrukkelijke duiding - er is geen vertelstem die het verhaal belicht - horen we Amy Winehouse vertellen hoe ze dankzij haar contract op zeer jonge leeftijd  in een eigen flat kan gaan wonen, samen met haar boezemvriendin. Daar kan ze ongestoord aan haar muziek werken en elke dag met een joint starten. De kijker kan hier zelf conclusies uit trekken.
Ook in de daaropvolgende fragmenten zien we een vrolijke muzikante die in haar teksten geen blad voor de mond neemt, ook niet over de huwelijksproblemen van haar ouders en het effect van hun scheiding op de jonge Amy.

Steeds meer sluipt de donkere kant het verhaal binnen. Na het bescheiden succes van haar eerste plaat worstelt Amy met een writer’s block en brengt ze haar dagen door met biljartspelen en drinken. In het wilde nachtleven van Londen loopt ze ook Blake Fielder-Civil tegen het lijf. Hun stormachtige relatie zal uiteindelijk de inspiratie opleveren voor haar grote doorbraakalbum ‘Back to Black’ en meteen ook het begin van het einde inleiden. Blake Fielder-Civil sleurt haar mee in zijn drugsverslaving en het succes van ‘Back to Black’ maakt van haar een gedroomde prooi voor de roddelpers.

Plaatsvervangende schaamte

De resem schokkerige amateurbeelden bezorgt de film halverwege een dipje tot het ogenblik dat vader Winehouse als “redder” terug in beeld komt. Dan wordt het duidelijk dat Amy Winehouse op het einde omringd werd door mensen die niet altijd haar welzijn vooropstelden. Met uiteindelijk desastreuze gevolgen. Zo zien we beelden van een concert in Belgrado waar een stomdronken Amy uitgejouwd wordt door het publiek.

De grote verdienste van deze documentaire is dat hij duidelijk maakt hoe het zo ver is kunnen komen. 'Amy' toont hoe een samenloop van omstandigheden, boulimie, drank, drugs, het plotse succes, de nefaste rol van de paparazzi en het op sensatie beluste publiek uiteindelijk tot de tragische dood van de zangeres in 2011 geleid hebben.

Niet dat de plaatsvervangende schaamte er bij de kijker minder om wordt. Je stelt  jezelf de vraag of een betere begeleiding in staat geweest was om de zelfvernietigingsdrang in Amy Winehouse in goede banen te leiden. Op het einde overheerst een gevoel van groot verlies, de verspilling van zoveel talent.

Marc Wullaert

[ 'Amy' - regie Asif Kapadia, een productie van 'On The Corner', 2015, 2u02, in de zalen vanaf 8 juli ]

> bekijk hier de trailer >

vod