La loi du marché

di 09/06/2015 - 12:00 *** Integer portret van een vijftiger en zijn hopeloze zoektocht naar werk. Vincent Lindon won, heel verdiend, Beste Acteur in Cannes.

recensie ward verrijcken loi du marche stephane brize cannes 2015 vincent lindon

‘La loi du marché’ begint met een pijnlijk gesprek in het bureau van een loopbaanbegeleider. Thierry is een grijzende man, iemand met duidelijk veel ervaring en veel teleurstelling achter de kiezen, die zich druk maakt over de herscholingscursus die hij moest volgen. Hij zit al een hele tijd zonder werk en nu wordt hem verteld dat die cursus hem niet verder gaat helpen: hij zal wellicht nog een hele tijd veroordeeld blijven tot werkloosheid.
In lange takes, gefilmd in documentaire-stijl, confronteert regisseur Stéphane Brizé ons met de harde realiteit van Thierry. Een beetje kwaad, maar nooit onbeleefd, vraagt de man zich luidop af hoe hij in hemelsnaam zijn rekeningen kan blijven betalen wanneer zijn uitkering binnenkort terugvalt op €500 per maand.

Moreel dilemma

De film is mooi opgebouwd. In de bescheiden maar betekenisvolle scènes leren we Thierry bijzonder goed kennen. Hij heeft een gehandicapte zoon die wil gaan studeren en daartoe wordt aangemoedigd door zijn liefhebbende ouders, ook al kost het speciale schoolprogramma handenvol geld. Thierry en zijn vrouw stellen alles in het werk om het hoofd boven water te houden—hun vakantiehuisje verkopen bijvoorbeeld—en zoeken samen wat escapisme in danslessen. Dit zijn eerlijke, nederige mensen die het niet verdienen om zo zwaar door het leven gestraft te worden.
Plots, zonder sentimentele scriptwendingen, is er dan toch een nieuwe job als bewakingsagent in een groot warenhuis. Maar zijn basen eisen dat Thierry niet alleen winkeldieven in het oog houdt, hij moet ook zijn collega’s bespioneren. En dat stelt ‘m, na een traumatisch incident met een caissière, voor een zwaar moreel dilemma.

Verstilde krachttoer

‘La loi du marché’ is een integer portret van een man die binnen het ‘systeem’ dat hem zo schabouwelijk behandelt, zijn waardigheid probeert te behouden. Hij wordt langs alle kanten tegengewerkt, door mensen die niet eens beseffen dat ze in dit scenario eigenlijk de bad guy spelen. Dit is een film over de droeve statistieken van onze huidige, verhardende ‘welvaartsmaatschappij’, de vele vragen die daarbij kunnen en moéten gesteld worden en de weinige antwoorden die het beleid, laat staan de slachtoffers van dat beleid daarop hebben.
Brizé hanteert een vertelstijl die je kunt vergelijken met die van de Dardennes: nooit esthetiserend, wel feitelijk en vaak ontnuchterend en daardoor heel effectief. In karakteracteur Vincent Lindon, met die prachtige verweerde kop, heeft Brizé een gedroomde hoofdrolspeler gevonden. Lindon speelt hier met niet-professionele acteurs, probeert hen nooit te overtroeven, maar behoudt immer zijn autoriteit. Zijn vertolking is een verstilde krachttoer die heel terecht werd onderscheiden met de prijs voor Beste Acteur op het jongste festival van Cannes.

Ward Verrijcken - op Twitter: @filmWard
Ward Verrijcken werd op zijn tiende door zijn vader voor tv gezet op een regenachtige zondag, voor Hitchcocks 'Rebecca'. Sindsdien wou hij enkel nog praten over cinema, wat hij momenteel doet voor het VRT Journaal, op Radio 1, op Radio 2, op MNM en op deze site.

[ ‘La loi du marché’ – Regie: Stéphane Brizé met o.a. Vincent Lindon, Karine De Mirbeck, Matthieu Schaller, Yves Ory en Xavier Mathieu. 1u33 ]