A Pigeon ... - Roy Andersson

di 12/05/2015 - 15:22 **** De Zweedse regisseur Roy Andersson breit een slotstuk aan zijn opmerkelijke trilogie over het menselijk bestaan. Filosofie met een surrealistische blik.

recensie ruben nollet roy andersson a pigeon sat on a branch reflecting on existence

Een duif zat op een tak en dacht na over het bestaan. Zo luidt de volledige titel van deze merkwaardige film, het slotstuk van een trilogie die de Zweedse regisseur Roy Andersson in 2000 op gang trok met ‘Songs from the the Second Floor’ en in 2007 verderzette met ‘You the Living’. Andersson neemt met andere woorden graag zijn tijd, en dat heeft alles te maken met de aparte cinema die hij produceert. Of liever construeert, want hij draait veel liever op de set dan op locatie.

Bizar fotoboek

"Het laatste deel van een trilogie over wat het betekent om een mens te zijn," leidt ‘A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence’ zichzelf in. In Anderssons ogen zijn we maar vreemde wezens die doelloos door het leven stappen, op zoek naar een beetje geluk. Dat illustreert hij aan de hand van een reeks sketches, zonder veel beweging maar met des te meer sfeer. De personages dragen grauwe kleren en hebben een lijkbleek gezicht, de muren zijn vaal, het licht weinig flatterend. Elk shot ziet eruit als een compositie uit een bizar fotoboek.

Met die thematiek en ambiance zou je een zware treurfilm verwachten, maar Andersson vindt zowaar de humor in al die troosteloosheid. De titel verwijst bijvoorbeeld naar een schilderij van Pieter Breugel de Oudere, ‘Jagers in de sneeuw’. Het gaat meer bepaald over de vogels die op een boomtak zitten en naar de mannen kijken die onder hen door de sneeuw ploegen. "Wat zouden die van ons denken?" vroeg Andersson zich af.

De wet van de sketchfilm

De scènes die samen de film vormen, zetten de absurditeit en het surrealisme van ons bestaan in de verf. We zien hoe een vrouw op haar sterfbed haar laatste krachten gebruikt om de handtas te beschermen die haar kinderen willen afpakken. We zien een flamencolerares die een van haar leerlingen constant bepotelt. We zien twee intrieste colporteurs die winkels afschuimen en hun fopartikelen aan de man proberen te brengen. Het volgende moment zitten we in 1943 in een café waar iedereen meezingt met de waardin. In een hedendaags café stapt plots de 18de-eeuwse koning Karel XII binnen met een heel gezelschap. En de hele film door weerklinkt het zinnetje “Ik ben blij om te horen dat het goed met je gaat” als een soort mantra.

Andersson ontsnapt niet aan de wet van de sketchfilm, die stelt dat er onvermijdelijk ook zwakkere momenten en ideeën opduiken. Maar ‘A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence’ is hoe dan ook compleet unieke cinema, van een man die het vertikt om zich te plooien naar de commerciële normen. Daarom alleen al is de Gouden Leeuw die hij vorig jaar kreeg op het festival van Venetië, absoluut verdiend.

Ruben Nollet
Ruben Nollet schrijft over film voor onder meer Cobra.be, deredactie.be, De Tijd, P-Magazine en CineNews. Hij is van kindsbeen af een horrorfan, wat hem in het begin de nodige nachtmerries bezorgde. Vandaag is hij echter een volstrekt evenwichtige persoonlijkheid.

[ ‘A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence’ ofwel 'En duva satt på en gren och funderade på tillvaron' – van Roy Andersson met Holger Andersson, Nils Westblom, Lotti Törnros, Viktor Gyllenberg, Oscar Salomonsson, Jonas Gerholm, Ola Stenson – 1u41 ]