Dear White People - Justin Simien

di 24/03/2015 - 08:40 *** In zijn eerste langspeelfilm stapt regisseur Justin Simien verder op het pad dat Spike Lee al geëffend heeft. En hij hakt er een volstrekt eigen zijspoor uit.

dear white people justun simien satire politiek racisme discriminatie film recensie ruben nollet

Stelt u zich het volgende begin van een film voor: na het opschrift ‘Proloog’ krijgen we een reeks shots van personages die recht in beeld staren, alsof de camera opgesteld staat in de televisie waarnaar ze kijken. Ze bevinden zich in een smaakvol ingericht interieur in beige, bruin met zorgvuldig opgestelde lampen, beeldjes en planten achter zich. Hun uitdrukking is neutraal of bezorgd.

Het lijkt iets wat je zou verwachten in een film van Wes Anderson, vooral als je daar ook nog eens de klassieke muziek aan toevoegt die erop volgt. Tot je hoort wat er precies verteld wordt in het nieuwsbericht dat de aandacht van al die karakters trekt: “Een rassenoorlog is uitgebarsten in een van de oudste en meest prestigieuze instituten van het land.” En daar kiest ‘Dear White People’ per definitie een heel andere richting dan Wes Andersons cinema.

Vechten tegen culturele clichés

Naar eigen zeggen wou regisseur Justin Simien met die openingsscène al meteen het hoofdthema van zijn opgemerkte regiedebuut ‘Dear White People’ in kaart brengen. De personages die we zien, zijn de figuren om wie het de volgende twee uur zal draaien, een handvol studenten en de decaan van een (fictieve) Ivy League-universiteit. We kennen hen op dat moment nog niet en toch trekken we al bepaalde conclusies, gebaseerd op hun kleren, hun omgeving, hun houding en vooral hun huidskleur.

Simien wil aanstippen dat onze conclusies gebaseerd zijn op hardnekkige culturele clichés, en dat die clichés ook het leven van de personages zelf sturen. Of zoals het motto van die Winchester University ironisch luidt: “Ken uzelf.”

Haarfijne gedachten

Daarmee vat ik de thematiek van ‘Dear White People’ echter wel heel intellectueel en droog samen. Begrijpt u me niet verkeerd: Justin Simien is zeer zeker geïnteresseerd in die intellectuele kant. Het idee voor de film kwam tenslotte bij hem op toen hij tien jaar geleden een van de weinige zwarte studenten was aan een filmschool in Californië. Hij heeft zichtbaar lang en diep nagedacht over het onderwerp en hij schakelt verschillende personages in om die gedachten haarfijn onder woorden te brengen.

Vaak brengt hij argumenten aan die elkaar tegenspreken, wat de geloofwaardigheid van zijn betoog enkel ten goede komt. Ook al krijgt ‘Dear White People’ door de combinatie van politieke thematiek en gestileerde dialogen bij momenten pamflettaire allures.

Satire

Gelukkig blijft de film voor alles een satire, gevuld met kruidige oneliners — “Beste blanken, brandend nieuws: een relatie beginnen met een zwarte om je ouders te pesten is een vorm van racisme.” — en andere pittige opmerkingen. Als Simien dan tijdens de eindgeneriek bewijst dat zijn verhaal lang niet zo onrealistisch is als je al die tijd had gedacht, komt het dan ook als een serieuze schok.

Ruben Nollet
Ruben Nollet schrijft over film voor onder meer Cobra.be, deredactie.be, De Tijd, P-Magazine en CineNews. Hij is van kindsbeen af een horrorfan, wat hem in het begin de nodige nachtmerries bezorgde. Vandaag is hij echter een volstrekt evenwichtige persoonlijkheid.

[‘Dear White People’ – van Justin Simien met Tyler James Williams, Tessa Thompson, Teyonah Parris, Brandon P. Bell, Kyle Gallner, Brittany Curran, Dennis Haysbert, Peter Syvertsen – 1u48]