Phoenix - Christian Petzold

di 10/03/2015 - 13:58 *** De zesde samenwerking tussen de Duitse regisseur Christian Petzold en zijn lievelingsactrice Nina Hoss is een intrigerende, naar 'Vertigo' lonkende karakterstudie, over een vrouw die haar eigen dubbelgangster speelt in de nasleep van WOII.

phoenix christian petzhold nina hoss psychologisch historisch drama recensie ward verrijcken

Nelly, een mooie vrouw van joodse afkomst, keert volledig verminkt terug uit Auschwitz. In de duistere dagen in Berlijn, vlak na de Tweede Wereldoorlog, moet ze haar gezicht laten reconstrueren door een plastisch chirurg. Die probeert haar ervan te overtuigen dat ze met een nieuw gelaat een verse start kan maken in het leven. Maar Nelly wil zoveel mogelijk weer op zichzelf lijken.

Verraderlijk

Ze laat zich verplegen door haar beste vriendin Lene, de twee smeden plannen om te emigreren naar Palestina. Maar eenmaal hersteld, gaat Nelly op zoek naar haar echtgenoot Johnny, een arme pianist die denkt dat ze dood is en die haar vermoedelijk bij de Nazi's heeft verraden. Johnny herkent haar niet en denkt dat hij met een vrouw te doen heeft die heel hard op zijn overleden echtgenote lijkt. Dat brengt hem op een verraderlijk idee.

Johnny wil dat deze "tweede Nelly" de identiteit aanneemt van de echte Nelly. Zo kunnen ze aanspraak maken op het fortuin van haar familieleden, die de Holocaust niet hebben overleefd. Nelly stemt toe en wordt op die manier dus haar eigen dubbelgangster.

De scènes waarin ze een gepaste garderobe krijgt aangemeten en door Johnny psychologisch wordt klaargestoomd, doen aan Hitchcocks 'Vertigo' denken. Voor Nelly is het een levensnoodzakelijke missie: ze wil weten of haar man ooit echt van haar gehouden heeft, alleen dan kan ze verder met haar bestaan.

Enigmatisch en emotioneel

Met relatief weinig middelen bouwt Christian Petzold een dreigende karakterstudie op van een vrouw die heen en weer wordt gesleurd tussen haat en affectie. Nina Hoss creëert een enigmatische protagoniste, een vrouw die letterlijk amper bestaat, in stilte haar lot lijkt te ondergaan en intussen aan de controle van de magnetische Johnny wil ontsnappen.

Hoss werkt nu al voor de zesde keer samen met Petzold, recentelijk nog in het broeierige drama 'Barbara'. De actrice verstaat de kunst om een grote gevoelswereld te vertolken, zelfs wanneer het script haar in het keurslijf van zo'n passief personage dwingt. Dat maakt de emotionele pay-off op het eind, wanneer Nelly muziek gebruikt om haar rol in de wereld weer op te eisen, des te aangrijpender.

'Phoenix', een titel die verwijst naar de vogel die uit de as herrijst, bespeelt het hart van de kijker als ware het een heel fragiel instrument.

Ward Verrijcken - op Twitter: @filmWard
Ward Verrijcken werd op zijn tiende door zijn vader voor tv gezet op een regenachtige zondag, voor Hitchcocks 'Rebecca'. Sindsdien wou hij enkel nog praten over cinema, wat hij momenteel doet voor het VRT Journaal, op Radio 1, op Radio 2, op MNM en op deze site.

['Phoenix' - Regie: Christian Petzold met o.a. Nina Voss, Ronald Zehrfeld, Nina Kunzendorf, Imogen Kogge en Michael Maertens. 1u38]