Fifty Shades of Grey – Sam Taylor-Johnson

wo 11/02/2015 - 10:00 * De verfilming van de kinky roman van E L James landt eindelijk in de bioscopen, na een maandenlange hype. Cinematografisch heeft de film weinig of geen waarde, maar miljoenen fans hebben al een ticket gekocht. “Critic-proof” heet zoiets.

fifty shades of grey sam taylor-johnson dakota fanning jamie dornan e l james soft porno sm film recensie ward verrijcken

Ward Verrijcken over 'Fifty shades of grey'

Het boek was razend populair en vanaf vandaag kan u ook naar de film "Fifty shades of Grey". Voor Ward Verrijcken is het geen reden om storm te lopen. (De ochtend, 11 februari 2015)

Hele rare release van wat één van de grootste blockbusters van dit filmjaar moet worden. De acteurs hebben amper promo-interviews gegeven en de film werd pas op het allerlaatste moment gescreend voor de journalisten—die dan via een embargo moesten beloven dat ze voor woensdag 11 februari om 10 uur geen meningen zouden publiceren, zelfs geen Tweet versturen, over de kwaliteit van de prent.

Hier zijn we dan. Op het vlak van scenario, mise-en-scène en vertolkingen is ‘Fifty Shades of Grey’ van een bedroevend niveau. Maar na de allereerste vertoning in Brussel, voor recensenten en enkele tientallen zogenaamde VIPs, waren de meningen fel verdeeld. Er werd hier en daar honend gelachen toen de eindgeneriek begon, maar er waren ook veel enthousiaste reacties te horen. Het fenomeen van ‘Fifty Shades of Grey’ zal dus wel degelijk zijn publiek vinden. En dat is een gigantisch groot publiek.

Controlefreak

Voor wie toch nog niet mee zou zijn: ‘Fifty Shades of Grey’ is een bestseller van de Amerikaanse schrijfster E L James (geen tikfout: ze wil geen puntjes na haar initialen). James verhaalt de wellustige romance tussen studente Anastasia Steele en miljardair Christian Grey. Die laatste wil zich niet verlagen tot verliefdheid: Grey is een controlefreak met een voorliefde voor zware SM. Hij lijft de aanvankelijk naïeve Anastasia in in zijn duistere wereld, tot zij de controle weer terugpakt.

Literair stelde het boek blijkbaar weinig voor (toegegeven: ondergetekende heeft het niet gelezen), maar wereldwijd werden er meer dan 100 miljoen exemplaren van verkocht. Blijkbaar boorde James heel effectief de onderdrukte verlangens aan van haar vele, vooral vrouwelijke, fans.

Toen ze de filmrechten aan Hollywood verkocht, eiste ze inzage in het hele productieproces. In de Amerikaanse media werd al bericht dat James de Britse regisseur Sam Taylor-Johnson meermaals tot de orde heeft geroepen, omdat ze alleen haar eigen visie, géén filmische interpretatie, op het grote scherm wilde zien. Jammer, want Taylor-Johnson is een kunstenares en cineaste met een interessante kijk op menselijke seksualiteit, met een gevierd filmdebuut ‘Nowhere Boy’ op haar actief.

Goedkope psychologie

Wat de filmmakers blijkbaar beoogden, is een mix van ‘Nine and a Half Weeks’ en ‘Pretty Woman’. Een onvermogend meisje komt in de klatergouden wereld van een schatrijke zakenman terecht en laat zich seksueel vernederen. Maar die twee oudere films herinneren wij ons als heel entertainend. Hier zijn de dialogen en vertolkingen zo houterig dat er nergens passie ontstaat. ‘Fifty Shades of Grey’ wil heel graag meer dan softporno zijn, een volwaardige liefdesfilm zelfs, maar bij deze (misschien te cynische?) kijker kwam het allemaal wat lachwekkend over—laat staan dat we er tijdens de ‘kinky’ scènes volwaardig opgewonden van raakten.

Op papier zijn de hoofdrollen goed gecast. Dakota Johnson, dochter van Don Johnson en Melanie Griffith, kan fotogeniek op haar onderlip bijten,maar vangt met haar vlak geschreven rol verder weinig aan. De Ierse knapperd Jamie Dornan straalt dan weer onvoldoende mysterie uit, wat eigenlijk bijzonder vreemd is: in de BBC-serie ‘The Fall’ was hij even verleidelijk als charismatisch en demonstreerde hij waarachtig acteertalent. Zelfs in de geflopte Dominique Deruddere-film ‘Flying Home’ was hij beter op dreef.

Beide protagonisten, vooral Christian Grey, krijgen een goedkope psychologische voorgeschiedenis mee, als verklaring voor hun fascinatie voor extreem ruwe seks. Dat lijkt ons een belediging aan het adres van enthousiaste SM-beoefenaars, die toch niet allemaal zulke zielige gevallen kunnen zijn?

Ward Verrijcken - op Twitter: @filmWard
Ward Verrijcken werd op zijn tiende door zijn vader voor tv gezet op een regenachtige zondag, voor Hitchcocks 'Rebecca'. Sindsdien wou hij enkel nog praten over cinema, wat hij momenteel doet voor het VRT Journaal, op Radio 1, op Radio 2, op MNM en op deze site.

[Fifty Shades of Grey – Regie: Sam Taylor-Johnson met o.a. Dakota Johnson, Jamie Dornan, Eloise Mumford, Luke Grimes, Rita Ora, Jennifer Ehle en Marcia Gay Harden. 2u05]