Undertaker - Meyer en Dorison

wo 04/02/2015 - 14:25 **** De nieuwe Blueberry. Zo omschrijft uitgeverij Dargaud zijn nieuwste paradepaardje. In Undertaker van de Franse auteurs Ralph Meyer en Xavier Dorison staat een schietgrage doodgraver centraal. Zijn metgezel: een lamme en tamme gier met een servet rond zijn naakte hals. De Franse pers is alvast lyrisch. Nu wij nog.

boek strip undertaken ralph meyer xavier dorison dargaud uitgeverij recensie geert de weyer

Dargaud schuwde de voorbije weken de grote woorden niet: niet alleen werd ‘Undertaker’ aangekondigd als de nieuwe ‘Blueberry’, tekenaar Ralph Meyer werd ook de nieuwe Jean Giraud (‘Moebius’) genoemd en scenarist Xavier Dorison de nieuwe Jean Van Hamme. De pers reageerde eerst wat afwachtend op die wat ogenschijnlijk hoogdravende vergelijkingen, maar kon na een eerste lezing Dargaud niet helemaal ongelijk geven.
Eerst het verhaal: In ‘Undertaker’ staat de goed- en grofgebekte doodgraver Jonas Crow centraal. Zijn leven gaat zijn gangetje, tot hij op een dag de opdracht krijgt om het lijk van een ex-mijnwerker die miljonair werd, te vervoeren naar de goudader waar hij zijn fortuin vergaarde. Wanneer hij op de plaats van afspraak arriveert, blijkt miljonair Joe Cusco echter nog springlevend. Maar niet voor lang, zo kondigt de man aan. Hij is terminaal en heeft besloten er nog diezelfde dag een einde aan te maken. Later op de avond werkt de man, begeleid door liters sterke drank, zijn resterende goudklompjes naar binnen. Aan de doodgraver de taak om hem met de lijkwagen naar een andere stad te brengen. Een eenvoudige taak, totdat het plan van de miljonair ter ore komt van zijn verontwaardigde, uitgebuite werknemers.
 

Thorgal

Het moet gezegd: de realistische stijl van Meyer (‘Hard tegen hard’, ‘Asgard’, ‘Blackpage’) benadert zonder enige twijfel die van Jean Giraud in diens reeks ‘Blueberry’. Het gaat zelfs verder dan dat: de Fransman zorgt voor eenzelfde grimmige sfeer als in ‘Blueberry’, hij situeert het verhaal in dezelfde regio en is even goed in paginaopbouw en actiescènes als wijlen Giraud. Maar dat maakt natuurlijk nog geen goed westernverhaal.

Het idee van ‘Undertaker’ kwam van tekenaar Meyer. Hij zocht zijn landgenoot Xavier Dorison op, met wie hij eerder samenwerkte aan ‘XIII Mystery: De mangoest’ (in 2008) en aan de vikingsaga ‘Asgard’ (2012). Het enige wat hij zijn scenarist kon voorleggen, was dat een begrafenisondernemer als hoofdpersonage een mogelijk interessante stripreeks zou opleveren. En dat was spek voor de bek van Dorison. Zijn argument: "Kijk, een sheriff is cool, draagt wapens, knokt met zijn vuisten, handhaaft de wet. Maar daardoor neemt hij ook afstand van de dorpsbewoners. Een doodgraver moét wel een stuk empathischer te werk gaan, waardoor hij terechtkomt in de intieme kring. Dat prikkelt. Althans, dat prikkelt mij. In al mijn strips staat entertainment voorop, maar ik kan niet ontkennen dat ze stuk voor stuk metafysische vragen oproepen over leven en dood."
Of hij de nieuwe Jean Van Hamme is? Met reeksen als ‘De tijgerbrigades’, ‘W.E.S.T.’, ‘Long John Silver’ en ‘Het derde testament’ is het niemand ontgaan dat Dorisons scenario's behoorlijk dicht bij de vertelwijze van Van Hamme aanleunen. Dat geeft hij ook zelf toe. Als beginnend scenarist analyseerde hij diens scenario's tot op het bot. Wat beiden nog gemeen hebben, is dat hun reeksen alle succesvol werden en zij allebei uit traditionele formules, hoofdpersonages, settings en opbouw tappen. Dat Dorison een deel uit ‘XIII Mystery’ mocht schrijver en de nieuwe hoofdscenarist wordt van de oorspronkelijke Thorgal-reeks, twee reeksen die opgestart werden door Van Hamme, bevestigt die stelling nog maar eens. Tot vervelens toe, volgens de scenarist die zegt dat hij ondertussen zijn Van Hamme-idolatrie afgeschud heeft om "meer zichzelf te zijn". Beiden zijn overigens vrienden geworden.
 

Gieren

Dan rest nog het antwoord op de vraag of ‘Undertaker’ de nieuwe ‘Blueberry’ is. De fans van ‘Blueberry’ zullen zich alvast in de handen wrijven, omdat ‘Undertaker’ langs datzelfde Amerikaanse Wilde Westen voert waar verlaten mijnen, oude dorpjes, inhalige gefortuneerden en schietgrage en corrupte sheriffs de dienst uitmaken. Zelfs de zelfkant van de maatschappij die Giraud en scenarist Charlier in Blueberry opvoerden, is aanwezig, al gaat het ditmaal niet om een deserterende luitenant die het kamp kiest van de indianen, maar om een begrafenisondernemer met een verleden, die het opneemt voor arme mijnwerkers.

‘Undertaker’ heeft alles in huis voor een uurtje puur amusement. Maar zoek geen literaire verwijzingen, ingewikkelde dramaturgie of inventieve hypermoderne tekentechnieken. Daar is het ‘Undertaker’ niet om te doen. Dit is een klassieke westernstrip, opgezet met traditionele elementen om u even vertier te geven na een lange werkdag.
Maar het is wel een ware kunst om een eerste deel van een langlopende reeks zo stevig in het zadel te zetten, de lezers omver te blazen met knappe scènes, situering en verhaallijnen. Het is een nog grotere kunst als je er als scenarist en tekenaar in slaagt om je hoofdpersonage met zo'n beroep aan zo'n metgezel te helpen: een verstoten, uitgehongerde aasgier. Totaal ongeloofwaardig en bijna cliché, net als de familienaam van het hoofdpersonage, maar je slikt de aanwezigheid van het dier, dat verder helemaal niets aan het verhaal toevoegt. Zowel in de begin- als in de eindscène staat het beest centraal. Dorison start en eindigt zelfs met de gier.
En ach ja, vooruit dan maar, dit is nièt de nieuwe ‘Blueberry’, wel het begin van een reeks die zijn start niet gemist heeft om ‘the next best thing’ te zijn.
 

Geert De Weyer
Geert De Weyer is al twintig jaar als (strip)journalist betrokken bij De Morgen, schreef enkele naslagwerken over strips (o.a. 100 Stripklassiekers, België Gestript en Loslopend Wild) en geeft in Vlaanderen lezingen over het beeldverhaal.

[Undertaker verscheen bij Dargaud]