Jaap Blonk - Klinkt

do 10/10/2013 - 07:38

jaap blonk klinkt poezie klankpoezie

Klankpoëzie

Jaap Blonk lijkt wel de Nederlandse Kurt Schwitters. Een dada-dichter, performer, componist en muzikant, handig met de microfoon, elektronica en het woord. In de Nederlandse taal of zijn eigen variant daarop, het Onderlands.

Bij de Belgische uitgeverij Het Balanseer verscheen onlangs het merkwaardige 'Klinkt', een boek met twee cd's. De bundel verzamelt werk van Jaap Blonk uit de voorbije dertig jaar.

Het opent met 'De Minister 1' uit 1985: een zin die zo uit de krant lijkt geplukt, een regel die 18 keer wordt herhaald maar waaruit steeds meer klinkers wegvallen. Dat levert al een mooie bladspiegel op, maar bovendien krijgt Blonk dat op de cd wonderlijk wel uitgesproken. Het zet de toon voor de rest van de 47 stukken. 

Blonk maakt persiflages of variaties op werk van andere (grote) dichters. Hij haalt inspiratie uit de krant. Of noteert het resultaat van zijn eigen stemexperimenten. Bezwerend zijn ook de fascinerende opsommingen van de stegen en de grachten van Amsterdam of alle voorzetsels van de Nederlandse taal.

Herhalingen, vreemde gedachtekronkels, absurdisme en humor. Het zit allemaal in de klankpoëzie van Jaap Blonk. In het boek levert dat een fraai staaltje visuele poëzie op, zij het als leidraad voor de lezer/luisteraar om Blonks capriolen op cd te kunnen volgen. Want klankpoëzie moet je in de eerste plaats natuurlijk horen.

Jaap Blonk (°1953) begon in de jaren tachtig als stem-performer. Hij maakte ook naam in de wereld van de geïmproviseerde muziek. Sinds een jaar of tien gebruikt hij elektronische geluiden in combinatie met zijn stem. Geluiden gebaseerd op stemsamples of pure synthetische geluiden die hij met de computer creëert.

De stukken in 'Klinkt' dateren van de voorbije drie decennia en sommigen werden hier en daar al eerder gepubliceerd, maar de opnames voor de cd's zijn nieuw. Het zijn niet meteen plaatjes die je oplegt tijdens het eten of afwassen. Maar in een donker hoekje en met een koptelefoon op de oren biedt 'Klinkt' een heerlijke excursie in het unieke universum van Jaap Blonk.

Jeroen Revalk
Jeroen Revalk is redacteur en videojournalist bij Cobra.be. Voormalige programmamaker bij Radio 1 en Klara. Heeft geschreven voor Plastiks, Jazz'Halo en Jazzmozaïek. Luistert vooral naar jazz, world en andere grensgevallen.

['Klinkt' - Jaap Blonk. Boek met 2 cd's uitgegeven door Het Balanseer, 2013]