Klassiekers maken comeback

wo 10/06/2015 - 17:26 Vijf jaar na de dood van tekenaar Tibet, wordt zijn reeks Rik Ringers dan toch verder gezet. Op 24 juni verschijnt R.I.P. Rik!, waarmee de held een nieuwen en gedurfdere weg inslaat. Intussen loopt het bij ons ook storm voor integrale edities van oude klassieke reeksen.

stripklassiekers geert de weyer rik ringers ric hochet johan en pirrewiet tin en tinneke franquin tibet peyo

Zo'n tien jaar geleden startte Dupuis in Frankrijk met het uitgegeven van de integrale collectie Patrimoine. Franco-Belgische klassiekers als Robbedoes en Kwabbernoot of Yoko Tsuno werden er gebundeld in mooi verzorgde uitgaven die voor de gelegenheid gestoffeerd werden met een achtergronddossier, onbekende schetsen of verloren gewaande kortverhaaltjes. Patrimoine bleek erg in trek in Frankrijk. De ene integrale volgde na de andere. Inmiddels is de kaap van twintig titels overschreden.

In het Nederlandstalige gebied was de interesse voor dat soort publicaties minimaal. De weinige integrales die bij ons verschenen, braken geen potten. Tot voor kort. Vorig jaar gaf de kleine Amsterdamse uitgeverij Sherpa het eerste deel van de klassieke piratenstrip Roodbaard uit. Op geen tijd was de eerste druk uitverkocht. Ook voor de volgende delen liep het storm. Niet veel later stortte ook de Nederlandse uitgeverij Arboris zich op die markt met gelijkaardige bundelingen van Baard en Kale (Will), De Beverpatroelje (Mitacq), Tanguy en Laverdure (Charlier en de latere Asterix-tekenaar Uderzo) en Guus Slim (Maurice Tillieux). En deze week pakt het Vlaamse Ballon Media uit met een integrale van Tin en Tineke van grootmeester Franquin. Ook de verhalen van Johan en Pirrewiet staan dit jaar nog op de agenda.

"Er is op dit moment een verlangen naar de oude stripklassiekers," zegt Arboris-uitgever Ruud Wassink. "Tegelijkertijd wisten we dat een hele groep lezers gestopt is met strips, omdat ze verdwalen in het overaanbod aan nieuwe titels. Hun reactie: nièts meer kopen. Doodzonde. Het was lang zoeken naar het juiste boek om hen opnieuw in verleiding te brengen. Met de integrales lijkt dat te lukken. Daar komt nog bij dat ook de jongere generatie gretig op zoek is naar die klassiekers. De markt leert dat op het moment dat ze tweedehands beschikbaar zijn, ze binnen de kortste keren opgekocht worden."Hoe groot de oplage is van elk van die integrales, wil Wassink niet zeggen. "Ik wil enkel meegeven dat we zeer tevreden zijn"

Win-win

Een beetje vreemd wel dat die integrales van golden oldies net bij Nederlandse uitgevers terechtkomen. Het Vlaamse Ballon Media, de Nederlandstalige tak van uitgeverijen als Casterman, Dupuis, Lombard en Dargaud, heeft immers het keuzerecht om zulke publicaties te publiceren. "Maar wij kozen om dat niet te doen," zegt uitgever Alexis Dragonetti. De publicatie ervan blokkeren door alvast opties te nemen op de verschillende titels en ze uiteindelijk niet te publiceren, was ook geen optie. "Dat zou intellectueel niet eerlijk geweest zijn.”

Naast pure nostalgie zijn er volgens Dragonetti twee hoofdredenen voor het mogelijke succes van de integrales: een inhoudelijke en de veranderde consumptietrend. "Veel van de integrales bevatten albums die lange tijd niet beschikbaar waren, maar qua verhaal nog waardevol zijn. Baard en Kale is bijvoorbeeld zo'n reeks van lang geleden (sinds 1954, GDW). Ik denk niet dat er op de markt plaats is voor tien albums van Baard en Kale, wel voor enkele integrales. Maar dit is natuurlijk ook een manier om oude pareltjes terug aan de man te brengen." Verder stelt hij dat mensen geen jaar meer willen wachten op een vervolg van hun favoriete reeks, maar de cyclus in één keer willen. "Dat zie je niet enkel bij strips, maar ook bij DVD's of video on demand. Daarin speelt ook een economisch aspect mee: je krijgt meer voor minder geld. Een integrale van vier albums is goedkoper dan wanneer je ze los zou aankopen. En mag ik daar nog aan toevoegen dat ook het esthetisch aspect belangrijk is: het zijn mooie boeken, voorzien van extra materiaal en mooi vormgegeven. Ze staan goed in de bibliotheek."

Ondertussen zijn bij ons ook andere uitgeverijen op de kar gesprongen om dood gewaande pareltjes uit de Franco-Belgische stripgeschiedenis vanaf dit en/of volgend jaar een nieuw leven te schenken. Tot die uitgeverijen behoren onder meer Saga (Frommeltje en Viola, Bruno Brazil, De Mini-mensjes), Bonte (Zilverpijl, Hansje) Standaard Uitgeverij (bundeling oude Nero-verhalen). Ballon Media brengt nog dit jaar alle verhalen van Johan en Pirrewiet van Peyo op de markt. Het Nederlandse Sherpa heeft zijn oog laten vallen op de kortstondige post-apocalyptische reeks Simon van de rivier van Auclair (uit 1973). De nostalgische lezer wordt op zijn wenken bediend.

Rik Ringers

Op 24 juni maakt ook Rik Ringers, stripheld sinds 1955, zijn comeback. In 2010 overleed Tibet, de Franse tekenaar. Zijn Belgische scenarist André-Paul Duchâteau had nog enkele scenario's in zijn lade liggen, maar besloot daar niets mee te doen. Zijn landgenoot Zidrou boog zich erover. En wat eerst een one-shot zou worden, werd door uitgever en pers zo goed bevonden, dat de voortzetting van de reeks overwogen wordt.

Scenarist Zidrou (Dokus de leerling) en tekenaar Simon Van Liemt (Poker) hebben met hun album ‘R.I.P., Rik!’ niet uit het oude vaatje getapt. Integendeel. De nieuwe Rik Ringers is harder, rauwer zelfs. Hij verschijnt in zijn onderbroek en maakt de natte droom van oude fans waar door eindelijk met zijn vriendin Nadine naar bed te gaan, de aanslagen rondom hem zijn gruwelijker dan ooit, Ringers' kat wordt afgeknald,… Ondertussen lacht Zidrou zowel met diens outfit (“een padvinder in het foute uniform”) zijn naam, (“Rik Ringers! Zijn ouders hielden vast van alliteraties. Mensen met een gevoel voor humor. Waarom niet Bert Bevers?”) als met de manier waarop hij een halve eeuw lang ongeschonden uit autowrakken ontsnapte of moordaanslagen overleefde (“Rik bofkont, dat zou een betere naam zijn geweest”).

De reeks van Van Liemt en Zidrou speelt zich -buiten alle verwachting af in de jaren zestig, de periode waarin de populariteit van Ringers een hoge vlucht nam. Nostalgie troef. In het recente nummer van BMmag, het tijdschrift van Ballon Media, liet Zidrou daarover zijn licht over schijnen en liet hij weten te houden van specifieke albums: "Als kind vond ik ‘Alias Rik Ringers’ (1969) geweldig, want ik had het album gekocht met mijn eigen centen. Daarna behoorde ‘Het monster van Zwartlo’ (1972, GDW) tot mijn favorieten. Als adolescent ging mijn voorkeur naar ‘Grafschrift voor Rik Ringers’. Zeer origineel. En nu ik zelf ouder ben dan mijn helden, heb ik een zwak voor ‘De man die ongeluk bracht’, want het is het enige album waarin Rik Ringers bijna een vriend heeft. Ik weet namelijk niet of het je al opgevallen is, maar Rik heeft geen mannelijke vrienden." Meer nog dan Rik Ringers zelf, speelt één van diens aartsvijanden de hoofdrol. Zijn naam: De Kameleon. Zijn doel: de titelheld vermoorden.

Oorspronkelijk zou het Rik Ringers-albums een one-shot worden.Le Lombard had verschillende auteurs gevraagd om Ringers-albums te maken voor een buitenreeks. Het eerste dat hen onder ogen kwam, werd afgekeurd, bij het tweede –‘R.I.P. Ringers!’- werd meteen overwogen om de originele reeks toch nieuw leven in te blazen. Daarover wordt in de stripscène druk gespeculeerd. Om de geruchtenmolen voor te zijn, gaf Zidrou al aan volop bezig te zijn met het tweede verhaal en ideeën te hebben voor minstens vijf andere verhalen."

Geert De Weyer
Geert De Weyer is al twintig jaar als (strip)journalist betrokken bij De Morgen, schreef enkele naslagwerken over strips (o.a. 100 Stripklassiekers, België Gestript en Loslopend Wild) en geeft in Vlaanderen lezingen over het beeldverhaal.

'Rik Ringers - R.I.P. Rik' verschijnt op 24 juni bij Le Lombard.