Woutertje Pieterse Prijs 2014 voor Marjolijn Hof

©UNKNOWN
do 06/03/2014 - 16:48 De Nederlandse schrijfster Marjolijn Hof heeft de Woutertje Pieterse Prijs 2014 gewonnen met 'De regels van drie'. Onze kinderboekenrecensente Barbara Rottiers is erg blij met de winnares.

woutertje pieterse prijs literatuur kinder- en jeugdliteratuur literaire prijs marjolijn hof regels van drie barbara rottiers juryrapport

Een aantal jaar geleden zat ik in de jury van de Gouden Uil Kind- en Jeugdboeken, toen die prijs nog bestond. Er ontstond toen op het einde een discussie over de winnaar. Er waren meerdere gelijkwaardige kanshebbers, alleen allemaal een beetje anders. Uiteindelijk ging de prijs - evenals de prijs van de jonge lezertjes - naar Marjolijn Hof. En terecht.

Groots in het kleine

'Een kleine kans' van Marjolijn Hof is een van de mooiste jeugdboeken die ik ooit gelezen heb. En laten we het voor het gemak een "familieboek" noemen. Ondertussen ook verdienstelijk verfilmd als 'Patatje Oorlog'. En dat zit niet in het grootse, maar net in dat heel herkenbare kleine dat mij als lezer iets laat begrijpen wat ik anders misschien wel aanvoel, maar niet in woorden vatten kan.

Angst en oorlog zijn wegens het grootse van de emoties die ze oproepen, terugkerende thema's daarin. Maar wat het betekent voor een klein meisje om bang te zijn om je vader die ergens in een ver land is om mensen te helpen en opeens vermist wordt, het is lullig om zeggen, maar dit kinderboek heeft me dat een beetje laten verstaan.
Een moeder die niets speciaals zegt, maar opeens als een bezetene antieke kasten gaat opsmukken om de angst te verdrijven: ik zie het mijn eigen moeder zo doen.
En een meisje dat vervolgens hoopt dat haar oude hond dood gaat, want dan zal toch zeker ook papa niet... Precies!

Schijnbaar moeiteloze naturel

De jaren zijn verstreken sinds 'Een kleine kans' en gisteren heeft Marjolijn Hof de Woutertje Pieterse Prijs gekregen voor 'De regels van drie'. Voor mij haalt dat boek niet het niveau van 'Een kleine kans'. Maar het overstijgt nog steeds veel andere werken door z'n schijnbaar moeiteloze naturel. Alsof het allemaal heel snel tijdens een vakantietje in IJsland is neergepend. Want Hof is ervoor naar daar gegaan, om het verhaal van Twan en zijn tweelingzus maar vooral zijn zorgbehoevende opa neer te schrijven. De schrijfster wendde haar passie voor IJsland eerder ook al aan in de jeugdroman 'Oversteken'.

Maar in 'De regels van drie' is er meer dan alleen IJsland. Het gaat ook over de ouderen in onze maatschappij en de pijnlijke betutteling ervan. Twan reist samen met zijn tweelingzus en moeder en grootmoeder naar het desolate eiland om er opa op te halen en hem mee te nemen naar Nederland zodat er degelijk voor hem gezorgd kan worden. Maar dat is buiten opa's wil gerekend! Ja ja, opa is hoogbejaard maar opa laat niet met zich sollen! Gelukkig maar.

Mensen die meerdere generaties hebben nagelaten en minstens 80 jaar zelfstandig hebben geleefd, moeten ineens in rusthuizen om half acht 's avonds in hun bed en hun mondje houden, met alle begrip voor het verplegend personeel maar niemand van ons wil zo behandeld worden als het zover is. Ieder van ons wil gewoon mens zijn tot de laatste snik. Het is een vervelend groot en totaal niet sexy probleem in onze maatschappij.

Dit boek laat zich niet lezen als een aanklacht, maar als een ode aan de band tussen mensen, in dit geval Twan en opa, en het maakt niet uit hoe oud eenieder is, als het klikt dan klikt het en als je een boeiend mens bent, kun je dat gerust ook nog zijn als je de 90 nadert. Marjolijn Hof geeft opa de waardigheid die hem toekomt, net als ze dat doet met alle andere personages in het boek.

Marjolijn Hof, een aanrader voor iedereen. Niet alleen voor jonge maar ook voor oudere mensen. Doorgaans bestempeld als 'volwassenen'.

Oh ja, mijn eigen grootmoeder die sinds kort in een serviceflat woont en volgende zondag 87 wordt, vond 'De regels van drie' ook een heel goed boek, moest ik nog zeggen. Je hebt de groeten.

Barbara Rottiers
Barbara Rottiers is Radio1-presentatrice (o.a. Songboek) en volgt prentenboeken op de voet.

De jury over 'De regels van drie'

De Woutertje Pieterse Prijs beloont het beste jeugdboek van het afgelopen jaar en is 15.000 euro waard. In het juryrapport over 'De regels van drie' staat onder meer te lezen:

“Sommige zinnen zijn zintuiglijk en sprankelend, andere zijn pijnlijk hard en concreet. Vrijwel elk gesprek, elk hoofdstuk sluit af met een verrassende wending of prikkelende gedachte. De personages in deze roman zijn heerlijk taalvaardig, terwijl alle dialogen toch authentiek overkomen. Wat een schitterend gevoel voor humor heeft deze auteur, wat een geweldige timing, en hoe bijzonder is haar spel met onze taal.”

De Prijs is vernoemd naar het boek Woutertje Pieterse van Multatuli, omdat de Prijs, net als Woutertje Pieterse, wil "afwijken van de deugd". De initiatienemers wilden nadrukkelijk breken met de traditie van moralisme in kinderboeken. De Prijs bekroont om die reden kinderboeken die uitzonderlijk zijn voor wat betreft taal, genre, thema, illustratie, vorm en/of vormgeving.

De vorige winnaars waren Kristien Dieltiens met 'Kelderkind' (2013), Ted van Lieshout met 'Driedelig paard' (2012) en Benny Lindelauf met 'De hemel van Heivisj' (2011).

['De regels van drie' - Marjolijn Hof. Querido, 2013]

Lees hier de recensie van 'De regels van drie' van Marjolijn Hof