Liederen van een kapseizend paard - Els Moors

ma 10/02/2014 - 15:27 **** Wie houdt van poëzie die onze waarneming van de werkelijkheid op de helling zet, moet 'Liederen van een kapseizend paard' van Els Moors lezen. Paul Demets liet zich meetronen en brengt verslag uit van zijn bijzondere trip.

els moors liederen van een kapseizend paard poezie nederlandstalig vlaams bundel recensie paul demets

er ligt een vrouw op bed
en het lijkt wel alsof ze gevallen is
kijk die aap eens nadenken daarover
hij zit op haar buik en de schaduwen van de gedachten
van de aap vallen tussen de benen van de
gevallen vrouw


de vrouw is gevallen
de aap denkt na en
altijd weer vallen zijn gedachten
tussen de benen van de vrouw
zij: achterover hij: op haar buik rustend
zijn gedachten bij haar


of nu ook het paard verschijnt?


het steekt zijn grote nieuwsgierige paardenneus
zijwaarts tussen de gordijnen
wat het paard ziet zelfs
als het geen paard is


ach ik neem een bijl en sla ons allemaal
de schedel in iemand betaalt de rekening
john ray zegt liefde is blijdschap
waarmee we dit heden vervolmaken en
tijdelijke landschappen laten zich lezen


bijvoorbeeld aan de hand van koplampen


Els Moors

 

Schrijnend lichtvoetige liedjes


In de films van David Lynch wordt onze ervaring van tijd en ruimte op de helling gezet. Neem de serie Twin Peaks. Ogenschijnlijk een vriendelijk, wat ingedommeld stadje van houthakkers. Maar er duiken zoveel duistere personages op dat je mettertijd niemand meer vertrouwt die er behoorlijk gewoon uit ziet.  "The owls are not what they seem" is de boodschap die een van de hoofdpersonages, agent Cooper, in zijn droom krijgt. Als je de dieren al niet meer kunt vertrouwen, is het ver gekomen. Niets is dan ook wat het lijkt in Twin Peaks. En dat is ook zo in Els Moors’ tweede bundel 'Liederen van een kapseizend paard'.


In haar debuut 'Er hangt een hoge lucht boven ons' (2006), waarvoor Els Moors de Herman de Coninckprijs voor de beste debuutbundel kreeg, viel haar authentieke, licht absurdistische en bedrieglijk lichtvoetige stem al op. In 'Liederen van een kapseizend paard' is dat niet anders. Haar poëzie doet je waarnemingsveld kapseizen, omdat de lezer zijn perspectief voortdurend moet bijstellen. Moors weet telkens weer te verrassen. Het beeldend vermogen en het genot om met taal te jongleren spatten in deze bundel van de pagina’s. Dat zorgt voor een aanstekelijke vorm van zinnelijkheid, die nog versterkt wordt door de seksueel getinte beeldtaal, die duister durft te zijn, zoals blijkt uit het gedicht dat ik koos. De werkelijkheid wordt in een andere tijd en ruimte geplaatst, waardoor alles mogelijk is. Het dierlijke is verleidelijk en bedreigend tegelijk. Moors speelt met de overall feel van datgene wat ze beschrijft. Daardoor is haar poëzie heerlijk desoriënterend en helemaal niet lieflijk. De stemming kan plots omslaan, zoals hier, in ‘er ligt een vrouw op bed’. Dan doet het universum dat Moors tevoorschijn tovert, pijn aan de ogen.


Zitten er geen duidelijke lijnen in deze bundel, omdat hij zo caleidoscopisch is en omdat we een diffuus beeld van de werkelijkheid krijgen? Misschien niet, maar in elk geval vangen we veel glimpen op van een dichterlijk subject dat haar weg zoekt in een bestaan dat wankelt, zoals de titel van de bundel al suggereert, en dat zoekt naar de betekenis van relaties (‘kan een aanraking ooit meer zijn/ dan een gedoogbeleid’), om de existentiële eenzaamheid op te heffen: ‘mijn eenzame spraak/ is kuis als het water van/ een oceaan maar dan van/ voor hij door de wereld/ als stortplaats werd gebruikt’). Dat Els Moors schrijnend lichtvoetige liedjes weet te maken van haar zoektocht, is indrukwekkend. Ze bevestigt hiermee dat ze een van de bijzonderste jonge vrouwelijke stemmen in het hedendaagse poëziekoor is.
 

Paul Demets
Paul Demets is dichter en poëzierecensent.

['Liederen van een kapseizend paard' van Els Moors is een uitgave van het balanseer en Nieuw Amsterdam, 68p.]