Open Monumentendag

foto Luuk Kramer
zo 14/09/2014 - 09:48 De 26ste editie van de Open Monumentendag trok 400.000 bezoekers, 60.000 minder dan verleden jaar. Ze keerde terug naar de basis en zette 'erfgoed, vroeger, nu en in de toekomst' in de kijker.

open monumentendag vlaanderen herita

Open Monumentendag trekt 400.000 bezoekers

Op bezoek in de Koninklijke Manufactuur De Wit. (Het Journaal, 14 sept 2014)

De oude pastorij in Burcht

Op bezoek in de 18eeuwse pastoorswoning (Het Journaal, 14 sept 2014)

Het erfgoed zelf staat centraal op deze Open Monumentendag. Er zijn niet minder dan 450 te bezoeken gebouwen en plekken en 370 activiteiten in 165 steden en gemeenten. Daar kunt u herbestemmingen bekijken, mooie restauraties, onbekend en onbemind erfgoed, en zoals steeds ook gebouwen die doorgaans niet toegankelijk zijn. Ook voor kinderen is er veel te doen.

Maar. Dit jaar is er voor het eerst geen handige papieren brochure om je keuze te maken, mee te nemen op je tocht zondag én om daarna nog in te lezen. Herita, de organisator van de Open Monumentendag, legt het accent helemaal op de website, waar je zelf je programma kunt (moet) samenstellen. Het zoeken gebeurt ook per gemeente, en niet langer per provincie.

Een paar tips

  • Het Mattenkot in Vilvoorde is een oud Dominicanenklooster uit de 16de eeuw. Later werd het een militair hospitaal, een school, en een fabriek van tapijten, vandaar de bijnaam. Eerder dit jaar werd de uitgebreide restauratie afgerond, onder meer van de gigantische zolder met houten dakgebinte. Nu biedt het Mattenkot onderdak aan de stadsadministratie.
  • In Mechelen is de 18de eeuwse Predikherenkerk te bezoeken. Twee eeuwen lang had het complex van kerk en klooster een militaire functie en fungeerde de kerk als magazijn. Enkele jaren geleden besliste het stadsbestuur het leegstaande klooster om te vormen tot een bibliotheek, met de kerk als multifunctionele, open 'agora'. Dit is de laatste kans om de plek te bezoeken voor de restauratie start in maart 2015.
  • Het Lijsternest in Ingooigem (Anzegem) was de woon- en werkplek van auteur Stijn Streuvels, in 1905 gebouwd naar een ontwerp van Jozef Viérin. Het huis met het wijde uitzicht op de velden werd recent gerestaureerd. De helft van het jaar wonen en werken er schrijvers en dichters, de andere helft van het jaar kan het publiek erin. En ook op Open Monumentendag. Zie de foto hieronder.
  • De Terechtstellingsplaats der voor den kop geschotenen in Gent. In dit Oord der Gefusilleerden staan 52 meidoorns, één voor elke mens die tijdens de Eerste Wereldoorlog werd terechtgesteld op deze plek. In het museum worden voorwerpen van gefusilleerden, slachtoffers van de Holocaust en politiek gevangenen bewaard.
  • In Hasselt kunt u een kijkje nemen in de Villa Juris, een modernistische woning van de voormalige verfgroothandelaar Polus. Achter de gevel gaat het prachtige interieur schuil van het oorspronkelijk neoclassicistische herenhuis uit 1876. De villa werd recent gerestaureerd als advocatenkantoor. Ook Huis Hoste uit 1926 is toegankelijk, een bel-etagewoning van een van de belangrijkste Belgische modernistische architecten: Huib Hoste.Opvallend is de kubistische opbouw rond een monumentale centrale trappenhal en de mix van baksteen- en betonconstructies met metaal, marmer, glas-in-lood en hout. 
foto Stefan Dewickere

Jong talent

Eindwerk wordt stripdebuut

Voor de vierde keer is er ook het project Un(der)cover, waarbij jonge kunstenaars een project ontwikkelen in, op of rond een van de deelnemende monumenten. Bijvoorbeeld striptekenares Shamisa Debroey in De refuge van Tongerlo in Mechelen, waar wandtapijten worden gerestaureerd. Of Daphne Agten, die een performance brengt op de campus Rochus van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen. Een "kinderlijke, sprookjesachtige kijk op ziektes waar we bang voor zijn".