Bourlaschouwburg prijkt op lijst van bedreigd erfgoed

do 06/03/2014 - 15:53 Het Toneelhuis wil de authentieke 19de-eeuwse theatermachinerie van de Bourlaschouwburg in Antwerpen vervangen. Dat kost "den Bourla" een nominatie op de shortlist van ‘The 7 Most Endangered’ van Europa Nostra.

bourlaschouwburg antwerpen bedreigd erfgoed europa nostra philastre et cambon humanite rene philastre charles cambon

De Bourlaschouwburg in Antwerpen, een neoclassiscistische theaterzaal die bijna net zo oud is als de Belgische staat - de bouw startte in 1829 en werd voltooid in 1834 - bezit nog steeds zijn oorspronkelijk theatermechanisme. Deze houten handbediende windassen en koordophaling voor het wisselen van decorelementen is een van de best bewaarde in Europa, maar technisch achterhaald en volgens specialisten een permanent risico qua brandveiligheid.

Deze oude toneelinfrastructuur is nu samen met tien andere erfgoedsites opgenomen in de shortlist van ‘The 7 Most Endangered’, een project van de Europese erfgoedfederatie Europa Nostra. Volgens Europa Nostra is de Bourla dankzij de machinerie nog een van de enige theatergebouwen in Europa waar nog 19e-eeuwse opera's en theaterstukken kunnen worden opgevoerd in hun authentieke setting.

Het Toneelhuis, het gezelschap dat in de Bourlaschouwburg huist, heeft plannen om de unieke historische toneeluitrusting uit 1834 te ontmantelen om plaats te maken voor moderne apparatuur.

‘The 7 Most Endangered’ is een jaarlijks project dat aan zijn tweede editie toe is. Zowel overheden als privé-organisaties konden erfgoedsites nomineren die een bijzondere historische en culturele waarde hebben én bedreigd worden in hun voortbestaan. Een panel van experts selecteerde onlangs elf sites voor een shortlist. De definitieve laureaten worden op 5 mei bekendgemaakt op het European Heritage Congress in Wenen.

De overgebleven “concurrenten” voor de Bourla zijn voornamelijk terug te vinden in Oost- en Zuid-Europa. Het gaat onder meer om de 18e-eeuwse zeshoekige citadel van Alessandria in Italië, de grootste 18e-eeuwse torenklokken ter wereld in het Portugese Mafra, een art-nouveausynagoge in het Servische Subotica en de middeleeuwse wijken Dolcho en Apozari in het Griekse bergstadje Kastoria.

Dat de houten machinerie van de Bourla op de shortlist prijkt, dankt ze onder meer aan het feit dat ze volgens Europa Nostra de laatst overblijvende van dat type is van de gerenommeerde Franse decorbouwers Philastre en Cambon. In 1993 onderging het geheel nog een grondige renovatie naar aanleiding van Antwerpen Culturele Hoofdstad van Europa, waarbij een metalen structuur werd toegevoegd om zowel moderne als klassieke vertoningen mogelijk te maken.
Vorig jaar raakte echter bekend dat het Toneelhuis een nieuwe renovatie wil, die op zijn minst delen van de klassieke machinerie zou ontmantelen. Europa Nostra bepleit nu het behoud ervan op de originele locatie, zodat de Bourla "het Europese centrum voor historische voorstellingen" zou kunnen worden. Bepaalde moderne producties zouden wel nog steeds mogelijk moeten zijn.

‘The 7 Most Endangered’ krijgt onder meer steun van de Europese Investeringsbank en de Ontwikkelingsbank van de Raad van Europa. Organisator Europa Nostra benadrukt echter dat het niet het doel van het project is om zelf fondsen te werven voor de bedreigde monumenten, maar wel om als katalysator te fungeren om aandacht en reddingsacties te verkrijgen.

(bron: Belga)