Tuinen van gips en papier

vr 20/06/2014 - 17:06 BOZAR graaft met ‘Forms of Gardens’ in het verleden van onze nationale tuinarchitectuur. De ontwerpen van pionier Jean Canneel-Claes worden geconfronteerd met die van Erik Dhont, een hedendaagse landschapsarchitect die zich nauw verwant voelt met zijn voorganger.

forms of gardens bozar jean canneel-claes erik dhont tuinarchitectuur landschapsarchitectuur koningin groepark ter kameren la cambre

Weinig mensen beseffen het misschien, maar België heeft op het gebied van tuinarchitectuur enkele grote namen voortgebracht. Jacques Wirtz is vandaag wellicht de bekendste naam, maar ook in het interbellum had ons land een stevige reputatie in het domein. Namen als Jules Buyssens en René Pechère doen niet meteen een belletje rinkelen maar worden om hun vernieuwende ideeën in binnen- en buitenland geprezen.

Orde en geometrie

Als in 1926 de kunsthogeschool ‘Ter Kameren’ wordt opgericht, is Jean Canneel-Claes - zoon van beeldhouwer Eugène Canneel - de eerste leerling tuin- en landschapsarchitectuur. In de geest van de art nouveau en het modernisme, waarbij het huis als een gesamtkunstwerk beschouwd wordt, ontsnapt ook de tuin niet aan de scheppingsdrift van de jonge ontwerpers. Na zijn studies vindt hij snel aansluiting bij gerenommeerde architecten als Louis Herman De Koninck en Huib Hoste. Jean Canneel-Claes deelt met hen een voorliefde voor strenge ordening en geometrische patronen. Spijtig genoeg zijn de meeste realisaties van Canneel-Claes ondertussen verdwenen. In België is enkel de tuin van het huis Heeremans-Moens in Liedekerke - een ontwerp van Huib Hoste - in zijn oorspronkelijke staat bewaard. Gelukkig zijn er nog de tekeningen van Jean Canneel-Claes. Zij vormen nu samen met de gipsontwerpen van Dhont de kern van de tentoonstelling ‘Forms of Gardens’.

De tentoonstelling vormt geen klassiek overzicht van het werk van deze ontwerpers, maar legt de focus op specifieke media: de axonometrieën en perspectieven van Canneel-Claes en de glyptotheek van Dhont. Door het tweedimensionale plan buiten beeld te laten, ligt de nadruk op het vormonderzoek dat bij beiden centraal staat.

Koningin Groenpark

In de gids die bij de tentoonstelling hoort, wordt een parcours door Brussel uitgestippeld dat langs verschillende parken en tuinen in onze hoofdstad leidt. Eén van de haltes is het Koningin Groenpark dat door Erik Dhont samen met architect Philippe Serck in 2007 in Schaarbeek gerealiseerd werd. Het ligt ingesloten in een huizenblok en biedt een panoramisch zicht op de Noordwijk. Het is een fijne tip voor wie de verborgen plekken van Brussel wil verkennen.